اصلاح نظام بانکی پس از هدفمندی یارانه‌ها

طرح تحول اقتصادی شامل 7 محور است که دولت اصلاح قیمت‌ها را که اکنون عنوان هدفمندی یارانه‌ها را بر خود دارد به عنوان نخستین اولویت کاری خود برگزید و محورهای دیگر مانند اصلاح گمرکات و سیستم بانکی را در رده‌های بعدی جای‌داد. البته پیش از این اصلاحاتی نافرجام در سیستم بانکی مانند تاسیس بانک قرض‌الحسنه و جداسازی سپرده‌های قرض‌الحسنه از غیر قرض‌الحسنه اجرا شده بود که به دلیل اجرای هدفمندی یارانه‌ها به فراموشی سپرده شد، اما احمدی‌نژاد بارها عزم خود را برای اصلاح سیستم بانکی و تغییر رویکرد آن از سرمایه‌داری به واسطه‌گری مالی اعلام کرده است و این بار ظاهرا این مساله جدی‌تر شده است.

به عقیده کارشناسان، اصلاح نظام بانکی به آن جهت اهمیت دارد که بسیاری از کارشناسان امور تولید و صنعت کشور معتقدند توفیق در زمینه اجرای هدفمندی یارانه‌ها در زمینه ارتقای کیفیت محصولات تولیدی و ساخت خودروهای کم مصرف زمانی محقق خواهد شد که موسسات تولیدی بتوانند دستگاه‌ها و تجهیزات مناسبی به خدمت گیرند و از دانش و فناوری روز بهره ببرند که چنین کاری نیازمند دریافت تسهیلات و منابع کافی از بانک‌هاست.

در این زمینه، علی ربیعی، معاون صنایع و انرژی ستاد مدیریت حمل ونقل وسوخت کشور، در میزگرد «هدفمندسازی یارانه‌ها و تاثیر آن بر صنعت خودروسازی» در ایرنا، نرخ بالای بهره بانکی را نیز از جمله موانع توسعه صنعت در کشور دانست و تاکید کرد که پس از اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها نوبت به اصلاح قوانین و نظام بانکی کشور می‌رسد.

وی گفت: در حال حاضر، بانک‌ها همه ریسک‌ها را در سرمایه‌گذاری به گردن تولید کنندگان می‌اندازند و با وضع بهره‌های بالا، عملا مانع رشد تولیدکنندگان واقعی می‌شوند.

ربیعی افزود: در حالی که در دنیا حداکثر نرخ بهره بانکی برای تسهیلات 2درصد است، در سیستم بانکی ایران علاوه بر نرخ‌های سود دو رقمی، 4درصد نیز به عنوان کارمزد وام دریافت می‌کنند که جدا از اصل بهره بانکی است.

وی همچنین با انتقاد از مدل‌های اقتصادی که هزینه‌ها را در سطح کل جامعه توزیع می‌کند خواستار اصلاح این گونه مدل‌ها از طریق افزایش بهره‌وری و راندمان فعالیت‌های تولیدی شد و گفت: اگر قیمت‌ها واقعی شود فقط صنعتگران واقعی در عرصه صنعت باقی خواهند ماند، نه کسانی که فاقد حداقل تخصص و تجربه در صنعت هستند و تنها از طریق رابطه میلیاردها تومان تسهیلات از بانک‌ها می‌گیرند.

به گفته ربیعی، این گونه افراد که بیشترین ضربه را به صنعت کشور وارد می‌کنند اکنون مخالف هدفمندسازی یارانه‌ها و واقعی شدن قیمت‌ها هستند.

داوود میرخانی رشتی، مشاور انجمن خودروسازان نیز در میزگرد ایرنا از اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها به عنوان یک نیاز ضروری برای کشور دفاع کرد، اما گفت: اگر صنایع کشور بازسازی و نوسازی نشود، طرح‌هایی مانند هدفمندسازی یارانه‌ها قادر به حل مشکلات آنها نخواهد بود.

وی افزود: برای آن‌که صنعت کشور از اجرای قانون هدفمندسازی یارانه استفاده بیشتری ببرد، سرمایه و تسهیلات بانکی مورد نیاز آن باید همانند دیگر کشورهای دنیا با بهره بین صفر تا دو درصد در اختیار صنعتگران واقعی قرار داده شود.

رئیس‌جمهور با اشاره به فضاسازی‌های صورت گرفته علیه اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها گفت: این فضاسازی‌ها یا از سر بی اطلاعی است یا از سوی عده اقلیتی است که تحت تاثیر القائات شیطانی قرار دارند.

به گزارش ایرنا، محمود احمدی‌نژاد مباحث طرح‌شده درباره اهمیت و بزرگی فرآیند هدفمند کردن یارانه‌ها را تایید کرد و افزود: با وجود این برخی‌ها اصرار دارند و می‌گویند این اقدام طرح خطرناکی است و واژه‌هایی به کار می‌برند و می‌گویند می‌خواهند با این طرح، زندگی مردم را زیرورو کنند.

وی با اشاره به تبلیغات سوء صورت گرفته در زمینه افزایش قیمت مواد غذایی، حمل‌ونقل، لوازم خانگی و... در زمان اجرای این قانون گفت: منشأ بسیاری از این حرف‌ها بی‌اطلاعی است و آنها در این زمینه مطالعه و تحقیق نکرده‌اند و تخصص این کار را ندارند؛ آن گاه خیال می‌کنند هدفمندکردن یارانه‌ها، کار بسیار پرخطری است.

رئیس‌جمهور طرح هدفمندکردن یارانه‌ها را گامی بلند به سوی تحقق عدالت خواند و اظهار کرد: شیطان، دشمن اول عدالت است و مردم و مسوولان را می‌ترساند تا عدالت را اجرا نکنند.

احمدی‌نژاد درمورد اهمیت اجرای طرح هدفمند‌کردن یارانه‌ها خاطرنشان کرد: با هدفمندکردن یارانه‌ها برخی مشکلات و بداخلاقی‌های تاریخی از ایران عزیز، ریشه‌کن خواهد شد. وی توضیح داد: یکی از این بداخلاقی‌ها این است که عده‌ای قلیل که شمار آنها در هر شهر، انگشت‌شمار است، در قشرهای مختلف حضور دارند و به محض این‌که کاری آغاز و انجام می‌شود، شروع به فعل و انفعالاتی در جهت شایعه‌سازی و انتشار برخی اخبار و غبارآلود کردن فضا می‌کنند تا از این راه، جیب‌های خود را پر کنند.

رئیس‌جمهور ادامه داد: این افراد تلاش می‌کنند تا اگر بتوانند اجناسی را گران یا پنهان کنند و بعد با اطلاعات غلطی که می‌دهند، آن را به چندبرابر قیمت بفروشند؛ هرچند این افراد در اقلیت محض هستند، اما یک نفر هم زیاد است و باید این اخلاق را کنار بگذارند.

احمدی‌نژاد هدفمند کردن یارانه‌ها و اصلاح سیستم بانکی را از طرح‌های مهم برای اصلاحات بنیادین در اقتصاد ایران دانست و گفت: دولت در قالب طرح هدفمند کردن یارانه‌ها سالانه مبالغی به عنوان یارانه پرداخت می‌کند که این یارانه‌ها باید دراختیار کسانی قرار بگیرد که نیازمند آن هستند.

وی تاکید کرد: شکل جدید از پرداخت یارانه‌ها به مردم به پیشرفت، علم و صنعت کشور کمک خواهد کرد و فاصله‌ها و نواقص را پر می‌کند و فرصت‌ها را در اختیار همه قرار می‌دهد.

رئیس‌جمهور ادامه داد:‌این در حالی است که روش توزیع یارانه در گذشته غلط بوده است و نتایج نشان می‌دهد که چنین روش توزیع یارانه نتیجه عکس داده است که امروز می‌خواهیم آن را اصلاح کنیم. وی تاکید کرد: می‌خواهیم حق هر کس توی جیب خودش باشد و هر کس خود مدیریت کند و تصمیم بگیرد که حقش را در کجا و چگونه مصرف کند.

از سوی دیگر سخنگوی کارگروه تحول اقتصادی اعلام کرد: یارانه همه خانوارها در سراسر کشور امروز پنجشنبه به حساب‌های آنان واریز می شود.

محمدرضا فرزین افزود: پس از این مرحله باید مطمئن شد مبلغ یارانه‌ها به حساب همه افرادی که نام‌نویسی کرده‌اند ، واریز شده است.

معاون اقتصادی وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: دولت برای اجرای بخش‌های مختلف قانون هدفمند کردن یارانه ها برنامه‌ریزی دارد و اگر در مواردی اطلاع‌رسانی نمی‌شود، به علت جلوگیری از سوء‌استفاده‌های افراد سودجوست.

فرزین از مدیران خواست درباره اجرای این قانون به مردم آرامش و اطمینان بدهند. سخنگوی طرح تحول اقتصادی با بیان این‌که قانون هدفمند کردن یارانه ها به معنای حذف یا آزاد‌سازی قیمت‌ها نیست، گفت: در حال حاضر مبالغ بسیار زیادی در کشور بـه عنوان یارانه پرداخت می‌شود اما به اهداف مورد نظر نمی‌رسد.

در همین حال، آژانس بین‌المللی انرژی؛ ایران را با پرداخت 66 میلیارد دلار بزرگ‌ترین پرداخت‌کننده یارانه حامل‌های انرژی در جهان معرفی کرد.

به گزارش واحد مرکزی خبر، بنابر گزارش این آژانس، ایران ابراز امیدواری کرده است بتدریج در برنامه پنجم، قیمت حامل‌های انرژی را واقعی‌سازی کند و یارانه‌ها را به طور مستقیم و به طور نقدی توزیع کند.

آژانس بین‌المللی انرژی آورده است: دولت ایران همچنین در نظر دارد 50 درصد سود حاصل از هدفمند کردن یارانه‌ها را دوباره به صورت نقدی یا غیر نقدی در میان مردم تقسیم کند.

این آژانس تاکید کرده است: با توجه به پرداخت 89 درصدی یارانه انرژی در ایران، مصرف‌کنندگان سوخت در ایران تنها 11 درصد از قیمت حامل‌های سوخت را پرداخت می کنند.

در این گزارش آمده است: منتقدان پرداخت یارانه‌های انرژی می‌گویند یارانه‌ها مصرف بی‌رویه را تشویق می‌کند، امنیت انرژی را به خطر می‌اندازد و سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک را کند می‌سازد.

آنان همچنین مدعی‌اند یارانه‌ها باری بر دوش بودجه‌های ملی است و گاهی سبب می‌شود حمایت‌های مالی از بخش نفت، گاز طبیعی و زغال بیش از هزینه‌های بخش آموزش و پرورش و بهداشت باشد.