روس‌ها از آمریکایی‌ها بازی ‌‌خورده‌اند

بحث تحریم‌ها، از مدت‌ها پیش توسط آمریکایی‌ها اداره و هدایت شده است. بعد از صدور قطعنامه‌های اولیه علیه ایران، ما یک فراغت دو ساله را می‌بینیم که پیام آن این بود که آمریکایی‌ها روی بحث تاثیرگذاری تحریم‌ها شک و تردید داشتند و امیدهایی به فتنه سال 88 بسته بودند. البته بعد از این که عملا فتنه سال 88 فروخوابید آمریکایی‌ها تلاش کردند تاثیرگذاری تحریم‌ها را بیشتر کنند. اما این که چقدر این تحریم‌ها اثرگذار است، باید گفت طبیعی است که هر تحریمی تاثیری دارد. عمده‌ترین نقطه اتکای غرب در مورد ایران تحریم بنزین بود، اما ایران با تغییر برخی روش‌های تکنولوژیک و استفاده از فرصت‌هایی که در دنیا کم نیست، توانست بر این مشکل کاملا فائق آید. بنابراین ارائه روش‌های جدید از سوی ایران بقیه روش‌های تحریمی غرب علیه ایران را دچار چالش خواهد کرد. اما قطع یقین نمی‌توان گفت که اثرگذاری تحریم روی کشور محسوس نخواهد بود. ولی اثرگذاری تحریم‌ها باعث رسیدن غربی‌ها به آرزوهای آنها نخواهد شد. چون اثربخشی سابق را در جهان فعلی ندارد.

بحث حمله نظامی مستلزم ایجاد یک فضای مثبت رسانه‌ای در افکار عمومی بین‌المللی است که در این فضا تنها اروپاییان حضور ندارند بلکه چین و روسیه نیز نقش بازی می‌کنند. مولفه‌ها در موضوع حمله به ایران آنقدر متنوع است که پیش‌بینی‌ها را به نتیجه واحدی نمی‌رساند. به عنوان مثال باید گفت روابط قدرتی که امروز در روسیه حاکم است، نشان می‌دهد مقامات این کشور در حال اتخاذ تصمیمات متناقضی هستند و در تحلیل دیگر می‌توان گفت روس‌ها به دنبال ایجاد فرصت‌های لازم در بحث برخوردهای میان ایران و آمریکا هستند که از هر دو کشور بنابر تفکر خودشان، امتیازاتی را بگیرند. بحث دیگر این است که روابط قدرت در روسیه قدری متنوع شده و در برخی مواقع باعث رویارویی افکار در مقابل یکدیگر شده است. به عنوان مثال کسانی که در زمان رئیس‌جمهوری پوتین علاقه‌مند به ارتقای سطح سیاسی بین‌المللی روسیه داشتند و اصلی‌ترین زمینه را ایجاد بسترهای لازم برای جلوگیری از یکجانبه‌گرایی آمریکا می‌دانستند، در حال حاضر در پشت صحنه حضور دارند و روی صحنه کسانی قرار دارند که با آمریکایی‌ها روابط مناسبی دارند در چین هم معادلات خاصی وجود دارد و ما شاهد هستیم که در روزهای اخیر به یک ناراضی چینی جایزه صلح نوبل اعطا شد که این یعنی ایجاد بستر کافی برای حمله رسانه‌ای به چین. به هر حال در دنیا یک‌سری تحولات در حال رخ دادن است و انتخابات آینده روسیه می‌تواند پیام‌های متفاوت از شرایط فعلی را به همراه داشته باشد. اما در شرایط فعلی صهیونیست‌ها بشدت مایل هستند که آمریکا را برای حمله نظامی به ایران تحریک کنند چون خودشان نمی‌توانند این اقدام را به طور جداگانه انجام دهند مایل هستند که پای آمریکا را به میان بکشند. لذا باید تاکید کرد که احتمال حمله نظامی به ایران فعلا از ضریب پایینی برخوردار است چون بر اثر این اقدام آسیب‌پذیری آمریکایی‌ها در منطقه بالا خواهد رفت و کشورهای منطقه نیز به دلیل اطلاعات کافی از شرایط ایران و متفاوت بودن ویژگی‌های این کشور با عراق و افغانستان می‌دانند که انسجام و اتحاد ملی در ایران می‌تواند همه پیش‌بینی‌ها را دچار مخاطره کند لذا در حال حاضر پیش‌بینی جامعی در مورد منازعه نظامی امکان‌پذیر نیست.

البته هر احتمالی وجود دارد اما این‌که این احتمال چقدر قوی است باید گفت هر چه جلو می‌رویم این احتمال ضعیف‌تر می‌شود.

فقط بحث تسلیح نیست، چون آمریکا قراردادهایی را با برخی از کشورهای منطقه به مبلغ 20 میلیارد و 600 میلیون دلار برای ایجاد نیروگاه اتمی نیز بسته است. که باید گفت عمده‌ترین هدف آمریکا از ایجاد این شرایط ایجاد زمینه ترس برای اعراب است تا کارخانه‌های آمریکایی بتوانند فعالیت کنند. به هر حال آمریکایی‌ها خطری را عمده جلوه می‌دهند و از این طریق سلاح‌های خود را به فروش می‌رسانند عقیده دارم فروش سلاح زمینه‌ درگیری در منطقه نیست و قطعا اعراب منطقه هم می‌دانند که ایران لقمه راحتی برای فرو دادن نیست.

سامانه اس 300، سامانه‌ای دفاعی است، یعنی کشوری که قصد دارد از خودش دفاع کند چنین سامانه‌ای را درخواست می‌کند نه کشوری که به دنبال کشورگشایی است. بنابراین باید گفت آمریکایی‌ها و برخی سیاستمداران روسیه علاقه‌مند هستند که فاصله‌ای بین روابط دو کشور ایران و روسیه طراحی شود. ولیکن با این دیدگاه قطعا کشوری که ضرر خواهد کرد روسیه خواهد بود. بروز برخی مناقشات و رویارویی ایران با آمریکا این فرصت را فراهم می‌کند که روس‌ها بتوانند بحث یکجانبه‌گرایی آمریکایی‌ها را زیر سوال ببرند. لذا آمریکا با یک بازی چندوجهی در حال اقداماتی است که بتواند روسیه را وارد فاز جدیدی نماید. در بحث اس 300 روسیه اعلام نکرده است که سامانه موشکی را به ایران نمی‌دهد بلکه تاکید کرده که فعلا ارائه آن را به تعلیق درمی‌آورد. در روسیه سیاست‌های مختلفی در مورد ایران وجود دارد و حتما اگر انتخابات روسیه فرابرسد اتفاقات مهمی در این کشور رخ خواهد داد که احتمال می‌رود مجموعه این سیاست‌های اتخاذی تجدیدنظر اساسی داشته باشد. عقیده دارم که زمامداران روسیه در حال حاضر از آمریکایی‌ها بازی خورده‌اند چون آمریکایی‌ها مایل هستند که روابط سنتی و تاریخی ایران با روسیه‌ به هم بخورد که اگر این اتفاق رخ دهد، واگذاری سامانه اس 300 یک بهانه است. لذا هدف آمریکایی‌ها تنها اس 300 نیست بلکه هدف روابط دو کشور ایران و روسیه است و در این مسیر برخی مقامات روسیه هم بازی آمریکایی‌ها را خورده و سیاست‌های آنها را اجرایی می‌کنند که این به ضرر روسیه است.

تقاضای غرامت قابل پیگیری است اما در برابر رفتار استراتژیک با جمهوری اسلامی ایران و سطح تاثیر روابط در حوزه بین‌الملل اس300 موضوع فوق‌العاده مهمی نیست بلکه موضوعات مهم‌تر از آنان وجود دارد.

بله، روس‌ها در سال‌های اخیر تناقض‌های زیادی در رفتارشان دیده شده است که این رفتار به اشخاصی برمی‌گردد که به آنها دستور می‌دهند. باید گفت امکان تجدیدنظر در رفتار مقامات بالا در روسیه وجود دارد و این زمینه که روس‌ها به سرعت تصمیمات خود را تغییر دهند، دیده می‌شود بنابراین دل بستن آمریکایی‌ها به روس‌ها ظرف زمانی محدودی دارد.