بافت تاریخی اصفهان کوچکتر می‌شود

به گزارش مهر، از پل مارون تا میدان انقلاب، پل بزرگمهر تا سبزه میدان و میدان طوقچی و فلکه شهدا و منطقه جلفای شهر اصفهان بخشی از محدوده بافت قدیمی شهر اصفهان را تشکیل می‌دهند که از مجموع 6 هزار هکتار بافت فرسوده استان اصفهان، دو هزار و 400 هکتار یعنی نزدیک به یک سوم آن دارای ارزش تاریخی است.

به گفته کارشناسان میراث فرهنگی، تا حدود 25 سال پیش پنج هزار خانه تاریخی در بافت قدیمی اصفهان وجود داشت، بافتی که قدمت آن به دوره ساسانیان برمی گردد.

اما همزمان با توسعه شهرها و تبدیل مناطق فرسوده به مدرن، بافتهای تاریخی هم در آتش ساخت و ساز بی رویه سوختند و از بین رفتند. استان اصفهان هم در کنار سایر استانهای مهم تاریخی ایران در این مهلکه قرار دارد و این بافت با تخریب خانه‌های تاریخی و کوچه‌های قدیمی هر روز کوچک و کوچک تر می‌شود.

اجرای 33 طرح وپروژه در بافت فرسوده شهر اصفهان در سال جاری در دستور کار سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان قرار گرفته است. به باور بسیاری از کارشناسان و دوستداران میراث فرهنگی سازمانی مانند شهرداری نمی‌تواند بافت تاریخی این شهر را احیا کند چرا که نتیجه فعالیت آنها نشان دهنده زشت سازی بافت تاریخی این شهر بوده است نه بهسازی!

حسن کریمیان، کارشناس باستان شناسی درباره ساخت و ساز در بافتهای تاریخی گفت: با جمع‌بندی حوادثی که در ارتباط با بافت ارزشمند تاریخی اصفهان رخ داده و می‌دهد ضروری است مسوولان شهر اصفهان پیش از استمرار پروژه‌های عمرانی که به‌ نحوی با بافت فرهنگی شهر مرتبط می‌شود، یکبار دیگر پروژه‌ها را با حضور صاحب‌نظران دانشگاهی بررسی و سپس آن را عملیاتی کنند.

داوود پاک نژاد، عضو هیات مدیره انجمن دوستداران میراث فرهنگی و اصفهان پژوهان به خبرنگار مهر گفت: مسوولان سازمان میراث فرهنگی در معاونت حفظ و احیا به قوانین مربوط به بافتهای تاریخی استانهای کشور واقف هستند اما برای نگهداری از آنها تلاشی نمی‌کنند. شهرداری اصفهان هم راه مبارزه با میراث فرهنگی را به مردم یاد می‌دهد!

وی توضیح داد: شهرداری خمینی شهر به مردم این شهرستان اعلام کرده بود که برای تخریب خانه‌های قدیمی خود می‌توانند روی کمک شهرداری حساب کنند! به همین منظور بسیاری از خانه‌های تاریخی این شهرستان به بهانه فرسودگی تخریب شد. این در حالی است که هنوز تفکیکی بین بافت فرسوده و تاریخی شهرها انجام نشده است.

پاک نژاد گفت: بعضی‌ها مردم را ترساندند و گفتند اگر سازمان میراث فرهنگی روی خانه تان دست بگذارد دیگر نمی‌توانید آن را بفروشید پس مردم هم خانه شان را به دست بلدوزرهای شهرداری سپردند.

این فعال میراث فرهنگی ادامه داد: بیشتر مردم سعی دارند خانه‌های خودشان را که اکنون جزو بافت تاریخی است حفظ کنند اما سازمانهای شهرداری و میراث فرهنگی با آنها همکاری نمی‌کنند.

پاک نژاد با اعلام این مطلب که سازمان نوسازی و شهرسازی شهرداری برخی از خانه‌هایی را که در بافت تاریخی اصفهان قرار دارد به بهانه نوسازی تخریب می‌کند گفت: این سازمان برخی از مناطق بافت تاریخی را چنان به صورت نامناسب بازسازی کرده که تصور می‌شود در خیابانهای شهرک سینمایی قدم برمی دارید!

وی افزود: بهانه دیگر این سازمان برای تخریب خانه‌های بافت تاریخی، عریض کردن کوچه‌ها و خیابانهای باریک است تا اگر اتفاقی مانند آتش سوزی رخ داد امکان امداد رسانی وجود داشته باشد. در حالی که به عنوان نمونه، شهرداری پاریس برای تردد در بافتهای تاریخی خودروی کوچکی را طراحی کرده که مردم در آن منطقه بتوانند از کوچه‌های بافت قدیم گذر کنند. اما اکنون در کنار خانه‌های تاریخی اصفهان و یزد برج ساخته می‌شود!

وی تاکید کرد: طبق ماده 115 برنامه چهارم توسعه، سازمان شهرداریها باید در همه شهرهای تاریخی اداره ناحیه تاریخی تشکیل دهند تا عملکرد آن با بخشهای دیگر شهرداری متفاوت باشد.

به گفته پاک نژاد، شهرداری در استان اصفهان دستور تخریب خانه‌های تاریخی را می‌دهد و سازمان میراث فرهنگی هم دفاعی از خانه‌ها نمی‌کند.

عضو هیات مدیره انجمن دوستداران میراث فرهنگی بیان کرد: باید مشخص شود که یک بنای تاریخی چه تعریفی دارد. آیا تنها داشتن تزئینات معماری ساختمان دلیل تاریخی بودن یک خانه است یا خیر.

وی افزود: اگر محله‌ای که در عرض 500 سال شکل گرفته و مغازه‌های قدیمی، حمامهای سنتی، میدان گاه و بازار در آن محله کنار هم قرار گرفته باشد و با گذشت زمان تک تک آنها حذف شود آیا باز هم می‌توان گفت بافت تاریخی داریم؟

پاک نژاد گفت: متاسفانه بسیاری از محله‌های قدیمی و تاریخی اصفهان به این معضل دچار شده اند و از یک بافت تاریخی تنها مسجد آن باقی مانده است.

مسعود نریمانی، معاون عمرانی شهرداری‎ ‎اصفهان درباره ساخت و سازهای مدرن در بافت قدیمی شهر اصفهان گفت: شهرداری اصفهان هم اکنون در حال ‎تملک ساختمان‌های واقع در‌ طرح بهسازی جنوب میدان‎ ‎امام خمینی(ره) است تا‌ امسال در صورت مصوب شدن طرح، این محدوده تاریخی را با معماری سنتی مرمت‎ ‎کند.

حاج رسولیان، رئیس شورای شهر اصفهان هم درباره این‌که کارشناسان میراث فرهنگی فعالیت سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان را در زمینه ساخت و ساز در بافت تاریخی این شهر غیر کارشناسی می‌دانند، به خبرنگار مهر گفت: حتما کارشناسان میراث فرهنگی در جریان این موضوع نیستند و گرنه سازمان نوسازی و بهسازی اقدامات کار خود را به بهترین شکل انجام می‌دهد!

بافت تاریخی شهری مانند اصفهان در کنار آثار باستانی فراوانی که دارد به یک موزه شبیه است. وجود صنایع دستی، آثار باستانی و بافت تاریخی شهر اصفهان مهم‌ترین جاذبه‌هایی است که هر گردشگر را روانه استان اصفهان می‌کند. اکنون اگر قرار باشد آثار مهم تاریخی این استان مانند مسجد جامع عتیق، میدان نقش جهان و... در معرض خطر تخریب قرار بگیرند و بافت تاریخی آن نیز جای خود را به ساختمانهای جدید بدهد و صنایع دستی چینی جای صنایع دستی ایرانی را در این شهر بگیرد دیگر از نصف جهان ایران چیزی نخواهد ماند تا به آن ببالیم!