در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
جیمز کامرون قصد دارد تا نخستین انسان طی نیمقرن اخیر باشد که با اقدامات جدید خود، تجربه نفسگیر و مخاطرهآمیز ماجراجویی در عمیقترین نقطه اقیانوس را به جان میخرد.
ماجرا از این قرار است که کارگردان فیلم افسانهای آواتار در تدارک یافتن لوکیشنهایی متفاوت و برتر برای دنباله این فیلم است که از قرار معلوم در اقیانوسهای سیاره ساختگی و افسانهای فیلم آواتار ـ همان پاندورای اعجابانگیز ـ ترتیب داده میشود.
تا امروز بیشتر از 500 نفر جسارت مبادرت به سفر فضایی را داشتهاند و از این میان 12 نفر، بخت گام نهادن بر سطح ماه را پیدا کردهاند؛ اما تنها 2 نفر توانستهاند به عمیقترین نقطه اقیانوس بروند. در 23 ژانویه 1960، کاوشگرانی با نامهای ژاک پیکارد و دان والش از طریق زیردریایی خودشان موسوم به Trieste به درون گودال معروف ماریانای اقیانوس آرام شیرجه رفتند. این منطقه در واقع پرتگاه یا شکافی زیرآبی و کمانیشکل با 2575 کیلومتر طول در شرق فیلیپین است. در آن زمان با کمی بیشتر از 1600 متر پیشروی کاوشگران، خارجیترین لایه پنجره سفینه زیردریاییشان تحت فشار ارتفاع 9650 متری عمق آب دریا درهم شکست. با این حال، آنها موفق شدند تا عمق 10 هزار و 914 متری زیر سطح دریا نفوذ کنند؛ اما مهمتر از این ماجرا، این واقعیت است که از آن تاریخ تاکنون، هیچ کسی نتوانسته رکورد برجای گذاشته شده نیمقرنی را بشکند.
ولی قضیه به همینجا ختم نمیشود و از قرار معلوم به نظر میرسد جیمز کامرون پس از گذشت 50 سال و با انگیزه ساخت دنباله آواتار، راه خود را در این مسیر مخاطرهآمیز جستجو میکند.
این کارگردان سینما که نظر دانشمندان را جلب کرده، توانسته اینک در مقام مشاور و طراح برای آژانسهای هوافضا نظیر ناسا نیز طرف رایزنی قرار گیرد.
کامرون که با خلق پاندورای آواتار توانست با بهرهگیری از جلوههای بدیع و الهامبخش طبیعت بکر و همچنین فناوریهای برتر، تحسین دانشمندان را برانگیزد، اینک برای پیگیری ماجرایی مشابه و منحصربهفردی دیگر میخواهد کاوشگری را این بار در هیاتی متفاوت و با غواصی به اعماق ناشناخته آبهای سیاره تجربه کند.
کامرون که با خلق آواتار توانست تحسین دانشمندان را برانگیزد، اینک برای ماجرایی مشابه میخواهد کاوشگری را با غواصی به اعماق ناشناخته آبهای سیاره تجربه کند
در همین خصوص، وی از قبل ماموریت ساخت کلاسی از زیردریایی با استفاده از مواد و مصالح کامپوزیتی و دارای فناوری برتر را ـ که با کمک موتورهای الکتریکی توانبخشی میشوند ـ در دستور کار قرار داده است. این زیردریایی شخصی و ابتکاری قرار است عمیقتر از هر زیردریایی دیگری در اعماق آب نفوذ کند. زیردریاییهای فعلی توان غواصی تا عمق حدود 800 متری را در آب دارند؛ اما این زیردریایی باید وسیلهای متفاوت با ساختارهای غوصکننده فعلی باشد و ازاینرو زیردریایی کامرون به این مهم نیاز دارد که قادر به حفظ قابلیت بقا و پایداری خود در محیطی با فشار آب فوقالعاده قدرتمند باشد که به طور متعارف در اعماق چند کیلومتری زیر سطح اقیانوس موجود است.
کارشناسان معتقدند؛ چنانچه زیردریایی کامرون از عهده همه وظایفی که کامرون با امیدواری انتظارش را میکشد، برآید، بیشک میتواند برنده جایزه معتبر ایکس پرایز در شاخه اقیانوس شود که برای دستیابی به عناوین مهمی همچون تحقیقات اقیانوسشناسی، اکتشاف، حفاظت از منابع طبیعی و التیام و بهبودبخشی در نظر گرفته میشود.
اما هدفی که کامرون برای شیرجه رفتن و نفوذ به اعماق آبهای سیاره در نظر دارد، همان محلی است که نیم قرن پیش کاوشگران ماجراجویی همچون پیکارد و والش، رکورد تاریخی را به ثبت رساندند. این محوطه زیرآبی که به عنوان «ژرفای چالشبرانگیز» نیز مشهور است، در انتهای جنوبی گودال ماریانا واقع شده است. در توصیف مختصر این مکان حقیقتا چالشبرانگیز طبیعت که رویارویی بشر را طلب میکند، همین بس که در عمقی حدود 11 هزار و 265 متری زیر سطح اقیانوس آرام قرار دارد؛ جایی که حتی از بلندای قله رفیع اورست روی زمین نیز عمیقتر است.
با این اوصاف، هنوز دقیقا مشخص نیست که زیردریایی کامرون چگونه کار خواهد کرد؛ اما این موضوع که زیردریایی مورد استفاده در سال 1960 چه کارایی و پیشینهای داشته، روشن است. در آن دوره زیردریایی مورد استفاده کاوشگران (تریست) به هیچ کشتی شناوری روی سطح آب قلاب نشده بود. درواقع شناوه غواصی کاوشگران در آن زمان از 2 بخش کلی ساخته شده بود؛ بخش اول یک بالن سیگاریشکل بزرگ بود که با چیزی در حدود 102 هزار لیتر ماده نفتی سبکتر از آب برای تامین خاصیت شناوری پر شده بود و در بخش دوم و زیرین این بالن نیز کره فولادی کوچکی وجود داشت که کار حمل و نگهداری خدمه ناوبری را بهعهده داشت.
این سامانه زیردریایی مثل یک بالن هوای داغ زیرآبی عمل میکرد و از آنجا که ماده نفتی موجود در آن نمیتوانست فشرده شود، در نتیجه قادر بود شکل خود را حتی در فشار بالا نیز حفظ کند؛ اما برای این که زیردریایی بتواند به سمت بستر اقیانوس برود، توسط 9 تن ساچمه آهنی وزندار شده بود. زمانی که کاوشگران به کف دریا رسیده و میخواستند مجددا به سمت بالا صعود کنند، میتوانستند بسادگی این وزنههای آهنی را رها کنند. ملاحظه مخلوقات زنده در عمق 11 کیلومتری دریا موضوعی بود که برای نخستین کاوشگران اعماق اقیانوس بیش از هر چیزی عجیب و غریب و کاری خارقالعاده به شمار میرفت. چنانچه آنها مخازن فلزیشان را رها میکردند، فشار آب ریههایشان را متلاشی کرده و بلافاصله باعث مرگشان میشد و این موجودات عجیب و غریب و ناشناخته دریا بودند که از آن زمان به بعد به تماشای آنها میپرداختند.
شاید از این پس و با ورود زیردریایی پیشرفته کامرون به اعماق ناشناخته آبهای سیاره، موجوداتی به همین سبک و سیاق بتوانند الهامبخش وی برای تهیه و ساخت دنباله آواتار باشند. به این ترتیب همانگونه که مناظر بکر و عجیبی از طبیعت پاندورا اعم از کوهستان و جنگل و خشکی توانست چشمها را خیره کند، باید چشمانتظار طبیعت بکر دیگری نشست که کامرون با الهام از ژرفای اسرارآمیز اقیانوس به ارمغان خواهد آورد.
مترجم: حوریه هادی
منبع: Discovery
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: