راه روشن، در حقیقت تلاشی است برای بازنمایی فلسفه حجاب در جامعه کنونی. این برنامه حجاب را به عنوان یکی از اصلیترین ویژگیهای مثبت زن در ایران قبل از اسلام مورد بررسی قرار داده و با نگاهی به تاریخچه عفاف و حجاب، بایدها و نبایدها و نیز هنجارهای جامعهشناختی این مساله را در میان اجتماع امروزی ارزیابی میکند.
بهرهگیری از محورهای عامهپسند در بحث حجاب و عفاف
در استودیوی شبکه قرآن سیما، فریبا قدرتی، مجری برنامه با مهری سویزی، کارشناس در حال گفتگوست.
سیدکریمی، تهیهکننده برنامه چند نوار را که مربوط به آیتمهای امروز برنامه است در اختیار دستیارش میگذارد تا در زمان مخصوص پخش پلاتوها روی آنتن بفرستد.
«به طور کلی جامعه امروز درگیر مسائلی از قبیل حجاب است. این موضوع همواره دغدغه شخصی خودم نیز بوده است. این بود که «عفاف و حجاب» را به عنوان مبحثی واحد، از دل برنامه «راه روشن» جدا کردیم که با استقبال شبکه نیز مواجه شد. پس از آن طرح اولیهاش را نوشتیم و به صورت برنامهای با ساختار مستند ـ گزارشی روی آنتن فرستادیم.» این را سیدکریمی میگوید و ادامه میدهد: «علاقه شخصیام عمدتا به ساخت برنامههایی با رویکرد مستند است. مثلا گزارش از کارگاههای تولید چادر و مقنعه یا چگونگی استفاده از حجاب در شهرستانها و ... و مطمئن هستم چنین آیتمهایی آنقدر جذابیت خواهد داشت که مخاطبان را راضی خواهد کرد.»
با ایجاد شبکههای تخصصی در صدا و سیما انتظار میرود که مخاطبان خاصی نیز جذب این شبکهها شوند. با ایجاد شبکهای تخصصی تحت عنوان شبکه قرآن نیز انتظار میرود مخاطبان خاصی به لحاظ نوع نگاه یا حتی پوشش جذب این ایستگاه تلویزیونی شوند.
سیدکریمی در این خصوص معتقد است: «آیتمهای مستندی که در حال تهیه آنها هستیم خود به خود طیف مخاطبان این برنامه را از خاص بودن خارج میکند. البته چون درابتدای راه هستیم، قضاوت کمی مشکل است ولی جلوتر که برویم با زاویه دیدی که مباحث این برنامه نسبت به حجاب خواهد داشت،محورهای عامهپسندتری را مطرح خواهیم کرد.»
پرهیز از مستقیمگویی
عفاف و حجاب، برنامهای است گفتگو محور که در خلال مباحثی که توسط برنامهسازان طرح میشود، به پاسخگویی سوالات و مشکلات مخاطبان نیز رسیدگی میشود.
سید کریمی در این باره میگوید: «هدف اصلی ما این است که تا جای ممکن از مستقیمگویی بپرهیزیم و مثلا اگر در باب حجاب سخن به زبان میآوریم، لایههای زیرین و پنهان این مساله را به کار ببندیم تا مخاطب دلزده نشود.»
سویزی که به عنوان مشاور وزیر و مدیر کل امور زنان در وزارت آموزش و پرورش فعالیت دارد تا به حال علاوه بر مقالات علمی 4 کتاب با عناوینی چون احیای نقشهای والدین، خانواده، حجاب و عفاف و دکترین امام خمینی در مسائل زنان به چاپ رسانده است.
از سویزی میپرسم توفیقی که رسانه میتواند در بین خانوادهها کسب کند، چگونه میتواند به پیشبرد اهداف متعالی در جامعه کمک کند، در پاسخ میگوید: «اگر مفاهیم ارزشی در چارچوبی خاص در اختیار مخاطب قرار بگیرد، مسلما رسانه حرفی برای گفتن خواهد داشت و در بیان رسالت خود بسیار پذیرندهتر ظاهر میشود.»
مهری سویزی ادامه میدهد: «رسانه این قدرت را دارد تا به عنوان یک افشانه فرهنگی عمل کند. همانند یک اسپری که در فضا پخش میشود و فرد بدون مقاومت عناصر موجود در فضا استنشاق میکند. مفاهیم موجود در دست برنامهسازان نیز باید از طریق قالبهای قابل پذیرش در اختیار مخاطب قرار گیرد، مثل هنر، شعر، موسیقی، مستند، سریالهای داستانی و...».
نگاهی نو به زن از آغاز تا پایان
زمانی که «راه روشن» روزهای پنجشنبه به عنوان ویژهبرنامهای مستقل راه خود را از برنامه قبل جدا کرد و در زمینه عفاف و حجاب و مسائل مربوط به زنان روی آنتن رفت، مباحث متعددی در طرح اولیه برنامه گنجانده شد. ازجمله هستیشناسی زن، عفاف و حجاب و سرانجام مبحث زن در خانواده.
فریبا قدرتی ادامه میدهد: «در طرح موضوعات تلاش شده تا برنامه به مسائل و مشکلات مردم نزدیکتر و راهحلهای مناسب ارائه شود و ضمن این که نگاه اصلی ما به مقوله بانوان است، ولی دیگر اعضای خانواده بویژه پدران را از یاد نبردهایم و در بیان مباحث میکوشیم نگاهی عمیق و راهحلهایی ریشهای داشته باشیم».
آزاده خواجه نصیری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم