این آمادگی در حالی اعلام میشود که به رغم تلاش وزارت آموزش و پرورش هنوز مدیران مدارس برخی مناطق از کمی امکانات، رنگآمیزی نشدن کلاسها، تجهیزات اندک، میز و نیمکتهای فرسوده و بخصوص سیستمهای گرمایشی نامطمئن در فصل زمستان ابراز نگرانی میکنند.
مدیر یکی از دبیرستانهای جنوب شهر تهران ـ که البته نامش را محفوظ گذاشت ـ دراینباره توضیح داد: «طی چند سال اخیر معاونت عمرانی آموزش و پرورش، تلاش کرده تا از اعتبارات ویژه آموزش و پرورش به این بخش استفاده کند و در مناطقی مانند 10، 12، 13، 18، 19 و 9 به مقاومسازی مدارس بپردازد. این تلاشها در حالی انجام میشود که متاسفانه هزینه اداره مدارس بالاست و سرانه ناچیز، کفاف هزینهها را نمیدهد. در دو سال گذشته از پدران دانشآموزان که نجار، شیشهبر، آهنگر و مکانیک بودند، خواستیم تا با دستمزدهای بسیار اندک به کمک ما بیایند. سال قبل تعداد این پدران کم شد و با این بهانه که وقت همکاری ندارند، از تعمیر تجهیزات مدارس طفره رفتند، اما امسال بیش از سایر سالها نگرانیم.»
خانم مدیر یک مدرسه راهنمایی در منطقه 4 تهران هم میگوید: سال گذشته از هر دانشآموز 10 هزار تومان گرفتیم تا میز و نیمکتهای خراب و شکسته کلاسها را تعمیر کنیم، اما امسال آموزش و پرورش دستور داده که هیچ وجهی از والدین دریافت نکنیم. نمیدانیم قرار است چه اتفاقی بیفتد؟
از سوی دیگر، هنوز چند ماهی از ابراز نگرانی نمایندگان عضو کمیسیون آموزش مجلس، مبنی بر وضع نابسامان و اسفبار بهداشت مدارس نمیگذرد که بازدید آنان از مدارس و مناطق جنوبی کشور نشان داد علاوه بر کمبود سرویسهای بهداشتی و آبخوریهای نامناسب بعضی مدارس، مجهز نبودن آنها به صابون مایع، دانشآموزان را با مشکل روبهرو کرده است.علی کریمی فیروزجانی چندی پیش دراینباره گفت: 40 درصد مدارس یا سرویس بهداشتی ندارند یا سرویس بهداشتی آنها غیراستاندارد و غیربهداشتی است. به همین خاطر بسیاری از دانشآموزان ترجیح میدهند به جای استفاده از سرویسهای بهداشتی غیراستاندارد تا رفتن به منزل صبر کنند.
مشکل جدا نبودن آبخوری از دستشویی در مدارس از یک سو و غیربهداشتی بودن سرویسها و کمبود صابون در مدارس از جمله مسائلی است که نگرانی والدین را نیز در پی دارد؛ به گونهای که این وضعیت حتی در مدارس غیردولتی هم مشاهده شده است.
این مشکلات بخصوص در مدارس مناطق فرسوده و ساختمانهای قدیمی چه در تهران یا شهرستانها بیشتر دیده شده که این امر واکنش مسوولان آموزش و پرورش را به دنبال داشته است. سال گذشته تحصیلی، بحث جداسازی اجباری سرویسهای بهداشتی از آبخوریها در مدارس مطرح شد و نصب سامانه صابون مایع در تمام مدارس در اولویت قرار گرفت؛ اما معلوم نیست چرا هنوز بعضی مناطق و مدارس به دستورالعمل آموزش و پرورش بیاعتنا ماندهاند؟ برخی مدیران در این زمینه از کمی بودجه و سرانه میگویند و برخی دیگر از نبود متولی مشخص برای رسیدگی به کاستیها انتقاد میکنند.
آموزش و پرورش: امسال نگرانی نداریم
با وجود این دغدغهها، وزارت آموزش و پرورش امسال را آمادهترین سال تحصیلی از نظر عمرانی میداند. بهگونهای که برای اول مهرماه 1900 پروژه عمرانی با 11 هزار و 300 کلاس و زیربنای 1/8 میلیون مترمربع فضای آموزشی به بهرهبرداری رسیده است. براساس گزارش معاونت عمرانی وزارت آموزش و پرورش، از 15 میلیون متر فضای تخریبی و خطرآفرین مدارس طی 4 سال اخیر، 7/5 میلیون متر بازسازی و مقاومسازی شده؛ اما هنوز مشکلات 7/5 میلیون متر دیگر (نیمی از فضاهای آموزشی) به قوت خود باقی است.مرتضی رئیسی، رئیس سازمان نوسازی و تجهیز مدارس کشور، دراینباره میگوید: تاکنون بیش از 650 میلیارد تومان از اعتبارات دولتی و خیرین برای بازسازیها و نوسازیها هزینه شده است.
معاون عمرانی وزیر اضافه میکند: هنوز وضعیت 5/7 میلیون متر فضای آموزشی تخریبی و بحرانی است که بیشتر این فضاها در کلانشهرها و تهران قرار دارد، به همین دلیل ما ستاد ویژهای را طراحی کردهایم که در مناطق فرسوده و پرجمعیتی مانند منطقه 10 تهران تا یک سال آینده تمامی فضاهای تخریبی جمع خواهد شد. در سایر مناطق هم بزودی این اتفاق میافتد.
وی در پاسخ به ابراز نگرانی برخی مدیران مدارس نسبت به سیستم گرمایشی مدارس در زمستان توضیح میدهد: امسال برای اولین بار در مجلس تصویب شده تا 29 میلیارد تومان برای استانداردسازی سیستمهای گرمایشی و سرمایشی مدارس از بودجه دولت دهم هزینه شود که به طور قطع، سهم خوبی از این بودجه به تهران خواهد رسید.
رئیسی همچنین تاکید میکند که آموزش و پرورش خود را مکلف میداند که با تعمیر سرویسهای بهداشتی، رنگآمیزی کلاسها و فضای بیرونی مدارس و ... به نگرانی مدیران پاسخ دهد، ضمن اینکه چنین اقداماتی در طول سال هم ادامه خواهد داشت.
اعتبارات خرید تجهیزات هرمدرسه یک میلیون
اینکه با گذشت چند ماه از سال بسیاری از مدارس از هر یک انجمنهای اولیا و مربیان یا با صدور نامههای شخصی والدین را به مشارکت مالی برای تعمیرات شوفاژ و میز و نیمکت و ... فرامیخوانند، تاکنون روندی بوده که هر سال تکرار شده است.
معاون وزیر در این مورد میگوید: آخرین اخباری که من دارم امسال اخذ وجه ممنوع شده و از محل اعتبارات عمرانی آموزش و پرورش سالانه بیش از 100 میلیارد تومان صرف خرید تجهیزات جدید میشود که به طور متوسط سهم هر مدرسه حدود یک میلیون تومان در سال خواهد بود.
براساس توضیح رئیس سازمان نوسازی، در مدارس جدیدی که طی چند سال اخیر ساخته شده، جداسازی دستشوییها از آبخوری و نصب سامانه صابون مایع رعایت شده است. به عقیده او مشکلات دستشوییهای غیربهداشتی بیشتر در مناطق مرزی کشور دیده میشود.
به هر حال بخش عمرانی وزارت آموزش و پرورش که قرار است سالانه 2 هزار پروژه را مقاومسازی کند، امسال را کمدغدغهترین سال نظام آموزش کشور میخواند. این در حالی است که هنوز مشکل سرانه مدارس و کمبود اعتبارات در این حوزه باقی است و حل این مشکل نیازمند مساعدت دولت براساس ماده 27 برنامه پنجم توسعه است که طبق آن تا 5 سال آینده باید 5 هزار میلیارد تومان به این وزارتخانه برسد. به همین دلیل، 9 ماه آینده زمان مناسبی برای پاسخ به مدیران نگران مدارس است.
کتایون مصری
گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم