زندگی را‌ بر‌مدار ‌تعادل بگردانید

چرا ما این کار را می‌کنیم. چرا در یک موقعیت واحد واکنش‌های متفاوتی انجام می‌دهیم و این کار چه تبعاتی می‌تواند داشته باشد. پس آن مادر عصبانی کجا رفت و حالا این مادر همبازی کودک از کجا پیدا شد؟

براساس نظریه تحلیل رفتار متقابل، در شخصیت هر فرد 3 بخش اساسی وجود دارد. این 3 بخش حالت نفسانی والد، حالت نفسانی بالغ و حالت نفسانی کودک نامیده می‌شوند. شما در مقابل یکدیگر و رویدادهای زندگی با استفاده از یکی از حالات نفسانی خود واکنش نشان می‌دهید.

والد در حیطه ارزش‌ها و نگرش‌ها واکنش نشان می‌دهد.این ارزش‌ها و نگرش‌ها به‌طور وسیع برگرفته از ارزش‌ها و نگرش‌های والدین شما در دوران کودکی شماست. اما حالت نفسانی کودک، خود را در محدوده احساسات و عواطف نشان می‌دهد. یعنی بسیار مشابه با کاری که یک کودک می‌کند.

این احساسات در پاسخ به ارزش‌ها و نگرش‌های والدین شما در دوران کودکی شکل گرفته است.

اما حالت نفسانی بالغ که بین 2 حالت یاد شده نقش یک داور را بازی می‌کند به صورت عقلایی و تحلیلگرایانه عمل می‌کند.

روان‌شناسان معتقدند وقتی افراد در حالت کودک خود هستند مانند زمان کودکی حرف می‌زنند، فکر می‌کنند و رفتار می‌کنند.

مثل پدری که هنگام بازی با کودکش خود را هم‌قد او تصور می‌کند و می‌گذارد فرزندش او را بزند و او هم به تلافی کودک خود را می‌زند.

رفتار کودک به جای عقلانی بودن وابسته به محرک است. براساس این تقسیم‌بندی، اگر شما وقتی از راه می‌رسید همه چیزتان را این طرف و آن طرف رها می‌کنید و برای هر چیزی سر و صدا راه می‌اندازید و رویاپردازی‌های کودکانه دارید از شخصیت کودک خود استفاده می‌کنید.

خود‌انگیختگی، خلاقیت، شوخ طبعی و شادی از خصوصیات این بخش شخصیت است. زمانی که والد کنترل را در اختیار دارد، افراد به زبان والدین، کنترل‌کننده صحبت می‌کنند مانند: بایدها، حتما، بهتر است این کار را نکنی و پشیمان خواهی شد احکام رایج هستند.

ژست‌هایی نظیر اشاره کردن با انگشت یا ایستادن با بی‌تابی و دست‌ها را به کمر زدن، جلوه‌های دیگر والد هستند. والد کنترل‌کننده، خودکار، محدودکننده و قانونگذار شخصیت جدی است و در عین حال بخش مهر‌ورز و تسلی بخش شخصیت نیز است.

نسترن از جمله این افراد است.این بانوی 40ساله عادت دارد وقتی می‌خواهد حرف بزند امرو نهی کند و در حالی که دستش به کمرش است برای همسر و فرزندانش تعیین تکلیف کرده و برای انجام آن زمان تعیین کند.او معمولا از کسی نظر نمی‌خواهد.

والد با حفظ ارزش‌ها از پیشینه نسل‌ها و فرهنگ گذشته حفاظت می‌کند. در موقعیت‌های مبهم و ناشناخته، زمانی که بالغ اطلاعات کافی در اختیار ندارد، والد بهترین مبنا برای تصمیم‌گیری است. رفتارهای حمایتگر و کنترل‌کننده شما در مورد فرزند و دیگران، توسط بخش والد شخصیت‌تان شکل می‌گیرد.

بالغ بخش منطقی و بی‌احساس شخصیت است که اطلاعات را برای تصمیم‌گیری‌ها و پیش‌بینی‌ها، به دور از احساسات گردآوری و پردازش می‌کند. کودک زمانی مناسب است که به نوآوری،‌ افکار، زندگی تازه یا ارتباطی تازه نیاز باشد و چیزی است که باید به‌عهده بالغ گذاشته شود.

وقتی بعضی افراد به صورت ناخودآگاه به یکی از این 3 روش وابستگی پیدا می‌کنند همه بخش‌های زندگی خود را با یکی از ابعاد شخصیتشان شکل می‌دهند که این کافی نیست و معمولا مشکل ایجاد می‌کند.مانند رفتارهای کنترلی همسران نسبت به یکدیگر که در واقع از بخش والد شخصیتشان استفاده می‌کنند و منجر به اختلافات می‌شود.شخصیت سالم، شخصیتی است که بنابر ضرورت و موقعیت از مدل‌های متناسب استفاده می‌کند.

اگر در زندگی به شادی، ابتکار و خلاقیت نیاز دارید، گاهی باید کودک درون خود را رها کنید و نیاز دارید با تقویت بخش بالغ، رفتارهای کودک و والد را متعادل کنید.

وقتی هرکسی به این درک برسد که رفتارش را می‌تواند در بدترین مواقع کنترل کند، بالغش قدرتمند شده و برای رویا‌رویی با هر چیزی آماده‌است.

نقش بالغ سالم: برای حل مشکل‌های این‌زمانی و این‌مکانی به‌طور کاملا منطقی، برایمان ضروری است.

نقش والد سالم: برای سازگاری سالم با جامعه و قانون‌های آن لازم است.

نقش کودک سالم: برای خودانگیختگی، خلاقیت و توانایی شهودی، لذت بردن، احساس شادی، رضایت داشتن و قانع بودن، مهم است.

کسانی که بیش از اندازه در یکی از این شخصیت‌ها ظاهر می‌شوند در زندگی تعادل را از دست می‌دهند و همسر و کودکان خود را با شیوه‌ای نامناسب مواجه می‌کنند.

نوسان نابجا از یک شخصیت به شخصیت دیگر نیز کودکان را سردرگم می‌کند و نمی‌فهمند چرا یک کار در یک زمان درست و در زمان دیگر نادرست به شمار می‌رود.

ماندانا‌ ملا‌علی