خطاهایی که نباید تکرار شوند

مهندسان ماه‌ها زمان صرف مسدود کردن محل نشت کردند و در نهایت موفق به انجام این کار نیز شدند، اما بهترین اوقات آن سال برای ساکنان خلیج مکزیک و گردشگرانی که آنجا را بهشت گردشگری دنیا می‌دانستند به روزگاری تیره و تار تبدیل شد. تقریبا دیگر اثری از ماهیگیری دیده نمی‌شد. حتی پرندگان مهاجر نیز راهی آن منطقه نمی‌شدند. آب‌های مناطق اطراف کاملا آلوده به نفت خام شده بود و این وضعیت زندگی بسیاری از گونه‌های حیات وحش را در معرض خطرات جدی قرار داد به طوری که تا ماه‌ها لاشه بسیاری از حیوانات آبزی در امتداد سواحل خلیج مکزیک دیده می‌شد.

نکته جالب توجه اشتراکات زیادی است که میان فاجعه اخیر نشت نفت در Deepwater Horizon و حادثه 30 سال پیش در همین نقطه از جهان وجود دارد. مورد اخیر هنوز تحت کنترل کامل قرار نگرفته و این درحالی است که روزانه حجم عظیمی‌ از نفت راهی آب‌های خلیج مکزیک می‌شود. ما نمی‌دانیم که این داستان چگونه و چه زمانی به پایان می‌رسد و البته هیچ‌گاه مطمئن نخواهیم بود این روزها در اعماق اقیانوس چه بر سر حیوانات و محیط زیست آن می‌آید.

طی سال‌های اخیر صنعت نفت با پیشرفت‌های چشمگیری در زمینه‌های مختلف فناوری همراه بوده است. تصویربرداری‌های پیچیده و حفاری‌هایی که با استفاده از دستگاه‌های دقیق و مدرن صورت می‌گیرد، موجب شده تا این صنعت رونق قابل توجهی داشته باشد. اما به نظر می‌رسد در بعد انسانی اشتباهات همچنان وجود داشته باشد و دقیقا از همین بعد است که ضربات مهلکی به محیط زیست زمین وارد می‌شود.

در بسیاری از صنایع و عرصه‌های اکتشافاتی و تحقیقاتی نظیر امور هسته‌ای، تقریبا اثری از وقوع این گونه اشتباهات دیده نمی‌شود.

البته خطای انسانی غیرقابل اجتناب است، اما باید پذیرفت که شانس وقوع فجایع ناشی از آن را باید در حد صفر نگاه داشت. نکته مهم درخصوص تکرار نشدن فجایعی همچون نشت نفت در خلیج مکزیک در نظر گرفتن وقوع هر لحظه خطر است. شرکت بریتیش پترولیوم در مدارکی که منتشر کرده بر دست‌کم گرفتن این خطرات اعتراف کرده است. این یک خطای انسانی است که نباید تکرار شود.