مسکن مهر بازار آهن را رونق داد

علت چیست؟

درباره علت رشد قیمت آهن‌آلات در حالی که تلقی این است که بخش مسکن کشور در رکود به سر می‌برد، 2 دسته نظر و تحلیل وجود دارد. دسته نخست علت اصلی این مساله را کاهش عرضه آهن‌آلات به بازار از سوی کارخانجات بزرگ مانند فولاد مبارکه یا ذوب‌آهن اصفهان ذکر می‌کنند. گروه دیگر اما دلایل متفاوتی برای این مساله ذکر می‌کنند که در نوع خود جالب است.

براساس این دلایل، اصولا رکود در بخش ساخت مسکن وجود ندارد، بلکه رکود در بخش فروش مسکن مطرح است. به عبارت بهتر برخلاف تصور رایج، در بخش ساخت مسکن که مسکن مهر و نوسازی بافت‌های فرسوده نیز به آن اضافه شده، رونق ساخت و ساز در جریان است، لذا مصرف آهن‌آلات کشور افزایش یافته؛ اما در برابر آن، عرضه با احتمال کاهش روبه‌روست. محمد آزاد، رئیس اتحادیه آهن‌فروشان تهران در این باره به خبرنگار ما گفت: رشد قیمت آهن‌آلات در 2 هفته اخیر ریشه در کمبود عرضه کارخانجات دارد و رشد مصرف ناشی از رونق ساخت است.

وی افزود: در 4 ماهه اول امسال تعداد پروانه ساختمانی صادر شده برای بافت‌های فرسوده تهران در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 5‌/‌6 برابر شده است، لذا مصرف آهن‌آلات کشور نیز به همین ترتیب افزایش یافته است. البته عواملی دیگر چون مسکن مهر و افزایش فعالیت‌های انبوه سازان نیز در این رشد مصرف موثر است.

رئیس اتحادیه آهن‌فروشان تصریح کرد: در این میان، مساله مهم به رفتار اخیر تولیدکنندگان آهن‌ در بازار بازمی‌گردد. تولیدکنندگان در هفته‌های اخیر به دلایل گوناگون چون پیش‌فروش محصولات به صورت سلف، عرضه خود را کاهش داده‌اند.

با این حال، تولیدکنندگان بزرگ آهن‌آلات در کشور با نظر رئیس اتحادیه آهن‌فروشان تهران موافق نیستند و معتقدند عرضه‌های آنها به بازار کاهش نیافته است. آنها رشد قیمت‌ جهانی آهن‌آلات و از جمله شمش آهن را از دلایل اصلی رشد قیمت آهن در داخل کشور ذکر می‌کنند. ضمن آن که به تاثیر پروژه‌های مسکن مهر در رشد مصرف آهن نیز اذعان دارند.

منصور یزدی‌زاده، معاون فروش و بازاریابی شرکت ذوب‌آهن اصفهان که مجتمع متبوعش سهم زیادی در بازار آهن‌آلات کشور دارد، در این باره به خبرنگار جام‌جم گفت: ذوب‌آهن اصفهان هم عرضه‌های آهن‌آلات خود را از طریق بورس کالا انجام می‌دهد و آمار بورس کالا گویای عرضه‌های ما در هفته‌های اخیر است.

وی افزود: به عنوان مثال ما در 10 تیر ماه معادل 150 هزار تن عرضه، در 27 تیرماه معادل 94 هزار و 840 تن عرضه، در سوم مرداد ماه جاری معادل 43 هزار و 150 تن عرضه و در دهم مرداد ماه جاری معادل 80 هزار و 80 تن عرضه آهن‌آلات به بورس کالا داشته‌ایم. آیا حجم این عرضه‌ها واقعا اندک بوده است؟

یزدی‌زاده اضافه کرد: از سوی دیگر پیش‌فروش یا سلف محصول در ذوب‌آهن حداکثر یکماهه است و ما حتی در شرایط رکود حاضر نشدیم میزان پیش‌فروش را به بیش از یک ماه افزایش داده و مثلا کالا را انبار کنیم.

معاون فروش شرکت ذوب‌آهن اصفهان خاطرنشان کرد: باید توجه کرد که قیمت آهن‌آلات در داخل کشور تابع مستقیم رشد قیمت در بازار جهانی است. بازار فولاد در 2 سال اخیر با کاهش قیمت‌ها روبه‌رو بوده و همین حالا قیمتی که ما محصولاتمان را می‌فروشیم کمتر از قیمت‌های سال 87 است.

یزدی‌زاده افزود: با این حال در 2 هفته اخیر قیمت شمش آهن در بازارهای جهانی بین 70 تا 80 دلار افزایش یافته و به همین نسبت قیمت‌ها در بازار داخلی ترقی پیدا کرده است. البته رشد ساخت و ساز مسکن مهر نیز عامل مهمی در رشد تقاضای داخل و افزایش قیمت بوده است.

وی تصریح کرد: اما این‌که گفته شود تولیدکنندگان داخلی عامل رشد قیمت‌های اخیر هستند، بی‌انصافی است؛ چرا که برخلاف تصور رایج، افزایش قیمت محصول در بازار به معنای رشد سود تولیدکننده نیست، چون به همان نسبت قیمت عوامل تولید دستمزد و غیره رشد می‌کند. در همین افزایش قیمت‌های اخیر ما شمش آهن را گران می‌خریم و خب! محصول نهایی هم گران‌تر فروخته می‌شود، اما چیز بیشتری گیر تولیدکننده نمی‌آید.

به عقیده یزدی‌زاده، اکنون اکثر تولیدکنندگان داخلی آهن در مرز زیان‌دهی حرکت می‌کنند و حاشیه سودی ندارند. در بهترین حالت هزینه‌های خودشان را درمی‌آورند، بویژه آن‌که با وضعیت کنونی تعرفه‌ها پای رقبای جدید نیز به بازار ایران باز شده است. هم‌اکنون تعرفه واردات تیرآهن صفر و تعرفه واردات میلگرد فقط 11 درصد است و این امر باعث شده برخی رقبای جدید از جمله آلمانی‌ها وارد بازار آهن و فولاد ایران شوند.

در چنین شرایطی برخی کارشناسان اقتصادی کاهش عرضه آهن‌آلات توسط تولیدکنندگان بخش خصوصی را نیز از عوامل رشد قیمت آهن‌آلات در بازار می‌دانند.

به‌زعم آنان بخش خصوصی در انتظار آشکار شدن اثرات هدفمندی یارانه‌ها و آزاد شدن قیمت‌ حامل‌های انرژی به قیمت نهایی محصولات فولادی است و در نتیجه برای عرضه این محصولات به بازار شاید کمی صبر کند؛ بویژه آن‌که حدود 5‌/‌1 ماه بیشتر به آغاز نیمه دوم سال ـ که وعده اجرای این قانون را داده‌اند ـ باقی نمانده است.

به دلیل وابستگی بازار داخلی به محصولات وارداتی و نیز وابستگی تولید کنندگان به شمش های وارداتی به عنوان مواد اولیه ، هرگونه تغییر در قیمت‌های جهانی به فاصله ای اندک بازار داخلی را تحت تاثیر قرار می دهد. در عین حال رونق قابل توجه ساخت و ساز مسکن مهر نیز مزید بر علت شده و قیمت انواع محصولات فولادی را در دو هفته اخیر افزایش داده است.