کاهش چشمگیر تغذیه نوزادان با شیر مادر

دکتر علیرضا مصداقی نیا در مراسم روز جهانی شیر مادر (10 مرداد) در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در مصاحبه با واحد مرکزی خبر ادامه می‌دهد: جدیدترین آمار وزارت بهداشت نشان می‌دهد در حال حاضر حدود 22درصد از مادران به تغذیه کامل با شیر مادر توجه دارند و این باعث شده است در این باره برنامه‌های جدید طراحی و اجرا کنیم. او کاهش توجه مادران به شیردهی را ناکافی بودن اطلاعات آنها از طریق رسانه‌ها، کم حوصلگی مادران و ناکافی بودن آموزش‌های نحوه شیردهی از طرف ماماها و پرستاران اعلام می‌کند.

بحث خواص شیر مادر بارها و بارها تکرار شده و به عنوان یک مساله علمی از اهمیت زیادی برخوردار است، اما بحث عاطفی در مورد تغذیه با شیر مادر به عنوان مساله مهم دیگر در این زمینه مطرح می‌شود.

به همین علت در گذشته که بیشتر نوزادان با شیر مادر تغذیه می‌شدند رابطه بین والدین و فرزندان بسیار بهتر از امروز بوده، اما امروزه فردگرایی نیز در میان خانواده‌ها گسترش پیدا کرده است و فرزندان با این‌که در جمع خانواده هستند، ولی احساس تنهایی می‌کنند در حالی که تغذیه با شیر مادر موجب گرم شدن رابطه مادر و فرزندی می‌شود.

حسن آقاجانی، مشاور وزیر بهداشت در این خصوص می‌گوید: کسانی که از شیر مادر تغذیه می‌شوند 10 تا 12 درجه، درجه هوشی آنها افزایش پیدا می‌کند. کسانی که شیر مادر می‌خورند کمتر به بیماری‌های عفونی، اسهال، بیماری‌های تنفسی، آلرژی‌های ناشی از پروتئین‌ها و‌ آلرژن‌های موجود در شیرخشک مبتلا می‌شوند.

به گفته او وزارت بهداشت حدود 20 سال قبل بحث بیمارستان‌های مروج شیر مادر را مطرح کرده است و از 800بیمارستان کشور 500 بیمارستان مروج شیر مادر هستند اما درباره این بیمارستان‌ها باید کار کیفی صورت گیرد. آقاجانی ادامه می‌دهد: تغذیه نوزاد توسط مادر از همان ساعات اولیه باید صورت گیرد. در مورد زایمان‌هایی که به صورت سزارین انجام می‌شود به دلیل این‌که مادری که سزارین می‌شود امکان برقراری ارتباط در ساعات اولیه را با نوزاد خود ندارد نوزاد در ساعات اولیه تولد، شیر مادر مصرف نمی‌کند اما اگر زایمان طبیعی باشد این کار بهتر انجام می‌گیرد به همین علت زایمان به صورت طبیعی از این نظر هم به نفع سلامت نوزاد است.

تغذیه با شیر مادر در واقع ارتباط حسی و لمسی بیشتری را در مادر و نوزاد ایجاد می‌کند؛ مساله‌ای که از سوی محققان تا بزرگسالی می‌تواند تاثیرگذار باشد.

محققان می‌گویند کسانی که در دوره کودکی از محبت زیاد مادری برخوردار بوده‌اند در بزرگسالی بهتر می‌توانند از پس مشکلات و فشارهای روحی برآیند. به نظر می‌رسد که بغل کردن، بوسیدن یا ابراز محبت لسانی باعث افزایش مقاومت روحی و عاطفی می‌شود.

به گزارش بی.بی.سی، این یافته حاصل مطالعه روی تقریبا 500 نفر در ایالت رود آیلند آمریکاست که در دوره کودکی و بزرگسالی موضوع تحقیق بودند.

براساس این گزارش، در نشریه اپیدمی شناسی و بهداشت اجتماعی، پیوند محکم مادر و فرزند ممکن است نقشی کلیدی داشته باشد. نویسندگان این مقاله علمی که تحت هدایت دکتر جوانا ماسلکو انجام شده است، می‌گویند که محبت زیاد مادری احتمالا باعث پیوندهای محکم می‌شود. این نه تنها باعث کاهش فشار روحی می‌شود بلکه کمک می‌کند که کودک به مهارت‌های بهتر در زندگی اجتماعی مجهز شود.

در این مطالعه یک روان‌شناس کیفیت رفتار مادر را در جریان معاینه هشت ماهگی کودک سنجید. این روان‌شناس کیفیت رسیدگی مادر به نیازها و عواطف کودک را سنجید و براساس گرمی روابط به او نمره محبت داد. 30 سال بعد محققان به سراغ همان کودکان رفتند و از آنها خواستند در مطالعه‌ای درباره اوضاع روحی و عاطفی شان صحبت کنند.

همچنین از آنها سوال شد که آیا تصور می‌کنند مادرانشان به آنها محبت داشته‌اند یا نه؟ که جواب‌ها از شدیدا موافق تا شدیدا مخالف متغیر بود. نتایج فاش کرد کودکانی که محبت زیادی از مادرانشان دیده بودند از پس انواع نگرانی‌ها بهتر برمی‌آیند. به خصوص فرزندان مادران گرم در مقایسه با بچه‌هایی که مادران سردی داشتند، خیلی بهتر از پس اضطراب برمی آمدند.

محققان نوشتند: جالب است که مشاهده میزان محبت مادری در نوزادی می‌تواند گویای توانایی فرد در مقابله با اضطراب در 30 سال بعد باشد.

به گفته رئیس انجمن دندانپزشکی کودکان ایران، درصد بالایی از پوسیدگی دندانی کودکان به علت شیردادن در هنگام شب‌ اتفاق می‌افتد چرا که شیر معمولا در محیط دهان باقی می‌ماند و موجب پوسیده‌شدن دندان‌ها می‌شود.

قاسم انصاری در گفتگو با فارس می‌گوید: کودکان شب‌ها هنگام خوابیدن از سینه مادر یا شیشه شیر به طور مداوم شیر می‌خورند و با توجه به این‌که فعالیت دهان و حرکات عضلات دهان محدود می‌شود عملا بخشی از شیر در محیط دهان باقی می‌ماند. او ادامه می‌دهد: برای بچه‌های شیرخواری که دندان‌های شیری دارند تجمع و باقی‌ماندن شیر برای مدت طولانی می‌تواند باعث ایجاد محیط مناسب برای تخریب و شروع تشکیل حفره پوسیدگی دندانی باشد بخصوص وقتی والدین محتوای شیر را با مواد شیرین مخلوط می‌کنند تشدید می‌شود و والدین نیز زمانی متوجه این خطر می‌شوند که دندان‌های کودکشان خراب شده است.

انصاری توصیه می‌کند: اگر کودک وابسته است که شب‌ها شیر مصرف کند بهتر است همزمان شیشه آب تمیز یا آب مقطر در اختیارش قرار دهند تا حداقل یک بار مکیدن را انجام دهد و مقداری از غلظت محیط دهان را بکاهد.به گفته او، والدین می‌توانند شستشوی دهان را طی شب و صبح انجام دهند و بخصوص سعی کنند در بیداری کودک را سیر کنند تا مجبور نشوند در شب به دفعات بیدار شوند و به او شیر بدهند.