حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
عجیب اما واقعی
انسانها، عامل انقراض ماموتها
دانشمندان شواهد جالب توجهی به دست آوردهاند که نشان میدهد ورود انسانها به منطقه آمریکای شمالی تاثیر مهمی در انقراض نسل ماموتها داشته است! تجزیه و تحلیلهای جدید دانشمندان از بقایای ماموتهای پشمالو و دیگر پستاندارانی که حدود 10 هزار سال پیش در زمین زندگی میکردهاند، نشان میدهد این حیوانات احتمالا قربانی تخریبهای اکوسیستمی موسوم به «آبشار غذایی» شدهاند که به عقیده دانشمندان ناشی از کاهش شمار شکارچیانی نظیر گرگها، یوزپلنگها و کوسههاست و انسانهایی که در آن دوره پا به آن منطقه از زمین گذاشته بودند، نخستین متهم شماره یک در پرونده کاهش این حیوانات محسوب میشوند.
در هر مورد از این نوع تخریبهای اکوسیستمی ردپایی از آن انسانها و اقدامات مخرب آنها دیده شده است. طبق این مطالعات انسانهایی که در آن دوران زندگی میکردهاند با استفاده از نیزه برای شکار حیوانات مختلف نظیر گرگها و یوزپلنگها و در نتیجه تخریب اکوسیستمهای طبیعی روی آوردهاند، تاثیر مهمی در انقراض نسل ماموتهای پشمالو داشتهاند. برآورد شده که این فرآیند حدود 15 هزار سال پیش رخ داده است.
تحقیقات این دانشمندان که در نشریه BioScience منتشر شده، نشان میدهد انسانها با بر هم زدن تعادل موجود در طبیعت به رقابت با شکارچیانی نظیر گربههای وحشی و از جمله یوزپلنگها پرداخته بودند. در نتیجه توازنی که هزاران سال دوام آورده بود بر هم خورده و احتمالا موجب انقراض نسل دوسوم جمعیت ماموتهای غولپیکر آمریکا شمالی شده است.
دانشمندان چند دهه است که روی علل مختلف انقراض نسل دایناسورها تحقیق میکنند و در این مدت به دو عامل اشاره کردهاند: ورود انسانها به منطقه آمریکای شمالی و تغییرات جوی. البته بسیاری از دانشمندان بر این باورند که گرچه انسانها را میتوان در این پرونده به عنوان یک فاکتور در نظر گرفت اما نقش آنها همچون نقشی که در عصر حاضر در قبال محیط زیست و تخریب آن دارند، پررنگ نبوده است.
در حقیقت آنها معتقدند انسانهای آن دوران زمینه مناسبی برای ایجاد رقابت میان دیگر شکارچیان فراهم میکردهاند و به این ترتیب توازن اکوسیستمی منطقه برهم میخورده و نتیجه اصلی این بر هم خوردگی کاهش منابع غذایی و انقراض نسل ماموتهای غولپیکر بوده است.
دانشمندان هنوز درخصوص ماموتها و چگونگی انقراض نسل آنها با معماهای زیادی مواجهاند و شاید بتوان از حیث رازهای فاش نشده، آنها را با دایناسورهایی که دهها میلیون سال پیش در زمین حکمفرمایی میکردهاند، مقایسه کرد.
مهدی کیا
گفت و گو
