بیماری‌های زنانه در دختران

به گفته دکتر هایده سمیعی، جراح و متخصص زنان، در گروه دختران مسائلی مثل ناهنجاری‌های ظاهری دستگاه تناسلی، ضربه‌ها و تصادفات، صدمات ناشی از کشش‌های غیرمعمول، پارگی‌های ناشی از شکستگی لگن و تجاوزات جنسی، بیماری‌های ناحیه خارجی تناسلی مثل التهابات و عفونت‌های خارجی تناسلی، ترشحات واژینال و احیانا خونریزی‌های تناسلی، بلوغ زودرس، بلوغ دیررس، دوجنسی بودن و مواجهه روحی ـ روانی دختران با مساله تغییرات جسمی و جنسی ثانویه در زمان بلوغ، دردهای ضمن قاعدگی، اختلالات قاعدگی و پاره‌ای از عوارض بلوغ مثل جوش‌های فراوان صورت و ریزش مو یا رویش موهای زائد و در مواردی مشکلات ادراری باعث می‌شوند که دختران به متخصص زنان مراجعه کنند.

دکتر سمیعی در بررسی بیماری‌های زنانه که ممکن است در دختران ایجاد مشکل کند، می‌گوید: بعضی کودکان به طور مادرزادی دچار تومورهای عروقی به نام همانژیوم هستند که در دختران بیشتر از پسران دیده می‌شود، همچنین چسبندگی لب‌های کوچک اندام تناسلی یک ناهنجاری مادرزادی ساده است و امکان ایجاد عفونت‌های ادراری بیشتری را در دوران کودکی فراهم می‌آورد که کاملا درمان‌پذیر است. گاهی کیست‌های ساده یا ناشی از غدد موجود در ناحیه تناسلی هم باعث بهم ریختگی آناتومیک ناحیه تناسلی می‌شود که باید درمان شود.

عضو هیات علمی دانشگاه تهران ادامه می‌دهد: معمولا ترشحات و خونریزی واژینال در دختران زیر سنین بلوغ دیده نمی‌شود، اما به دلیل کوتاه بودن طول واژن در آنها، نازک بودن مخاط آن به دلیل فقدان هورمون زنانه استروژن در بدن کودک و وضعیت آناتومیک خاص ناحیه تناسلی که با افراد بالغ تفاوت دارد و ارتباط و نزدیکی بیش از حد این بخش با مقعد، پیوسته در معرض آلودگی و عفونت است که اگر بهداشت دختران بخوبی رعایت نشود، موجب التهابات این ناحیه شده و منجر به ترشحات و گاهی خونریزی می‌شود.

دکتر سمیعی می‌افزاید: پس از شروع قاعدگی‌های دختران به دلیل عدم تکامل کافی محور تحریک هورمونی از مغز تا تخمدان در سال‌های نخستین، امکان بروز سیکل‌های بدون تخمک‌گذاری وجود دارد که خود می‌تواند منجر به خونریزی‌های بیش از معمول یا برعکس عدم خونریزی برای چند ماه شود، بنابراین اختلال قاعدگی یک دختر در سال‌های اول پس از بلوغ اکثرا مساله مهمی نیست و حتی اگر آسیب جسمی چون کم‌خونی ایجاد نکند، نیاز به درمان هم ندارد،بلکه فقط باید بررسی شود تا مسائل غیرطبیعی چون کیست‌ها، تومورها، اختلالات دخیل هورمونی مستقیم یا غیرمستقیم رد شوند.

وی می‌گوید: دردهای ضمن قاعدگی که در حد یک روز ابتدایی قاعدگی باشد طبیعی است، ولی اگر 3 روز یا بیشتر ادامه داشت احتمال بیماری دیگری وجود دارد که باید بررسی و درمان شود، چرا که غیر از آزار بالینی، عوارضی چون چسبیدگی لگنی و نازایی در آینده می‌تواند داشته باشد.

دکتر سمیعی معتقد است اگر مشکل خاصی برای دختران وجود نداشته باشد، نیازی به دیدار متخصص زنان نیست، اما بهتر است در زمان بلوغ یک مشاوره پزشکی برای دختران با متخصص زنان در حضور والدین وی گذاشته شود.

در این مشاوره غیر از جنبه‌های آناتومیک، فیزیولوژیک و روحی مساله بلوغ و شروع یک زندگی جدید جسمی و روحی، معاینه دقیق ناحیه تناسلی و بررسی تظاهرات ثانویه جنسی البته با در نظر گرفتن ملاحظات خاص دختران انجام می‌گیرد تا از سلامت دختر یا احیانا مسائل غیر طبیعی وی آگاه شویم. بهتر است بخشی از مشاوره هم به‌تنهایی بین پزشک و دختر نوجوان صورت گیرد تا نوجوان بتواند با پزشک راحت‌تر گفتگو کند. به گفته دکتر سمیعی، دخترانی که اختلالات قاعدگی دارند، آنهایی که به ناهنجاری‌های مادرزادی ناحیه تناسلی دچارند و دخترانی که احساس می‌کنند مساله‌ای غیرطبیعی اعم از ترشحات یا خونریزی دارند،‌ باید هر چه زودتر به متخصص مراجعه کنند.