نسخه‌پیچی با فناوری نوین خالکوبی پزشکی

صحبت از عبارتی است که اکنون و به همت محققان از آن با عنوان نسخه‌‌پیچی خالکوبی یاد می‌شود. شیوه سلامت محور نوینی که بر اساس آن و با فن تتوی پزشکی می‌توان به زودی رویکرد جدیدی را برای کنترل و پایش بهتر و دقیق‌تر علایم حیاتی بیماران و حتی افراد سالم ازجمله آگاهی از سطوح حیاتی قند خون و نظارت بر عملکرد دستگاه‌های تنظیم‌کننده ضربان قلب میان پزشک و بیمار شاهد بود.

در این شیوه نوین از یک خالکوبی حسگر گلوکز استفاده می‌شود که تغییر سطوح قند خون فرد را با تغییر رنگی که در وسیله همراه کاربر ظاهر می‌شود اعلام می‌کند.

در همین رابطه دانشمندانی از شرکت مایکروسافت و آزمایشگاه دراپر مشغول توسعه کلاسی از تتوهای پزشکی هستند که می‌تواند جلوی بروز اختلال و بی‌نظمی‌های سیستماتیک در تجهیزات حیاتی نظیر ضربان سازهای قلبی را گرفته و همچنین در کاهش موثر و جدی تعداد مراجعات یا سوزنکوبی تست‌های پایشگر میزان قند خون نقش مهمی ایفا کند.

بر اساس گزارش دانشمندانی که شرح پژوهش آنها طی مقاله‌ای در مجلد اخیر ژورنال تخصصی شیمی تجزیه منتشر شده، متد نوین خالکوبی پزشکی را همچنین می‌توان گزینه مناسب و سازگاری برای پایشگری هر تعداد از ملکول‌های حائز اهمیت از نظر پزشکی محسوب کرد. محققان در توصیف فناوری خالکوبی پایشگر قند خون ارائه شده از تعقیب روند موجود در ارائه برچسب‌های انگشتی گلوکز سنج بهره جسته‌اند.

در واقع تتوی پزشکی را نمی‌توان یک خالکوبی واقعی به شمار آورد چون که متد معمول خالکوبی مستلزم سوراخ کردن و الصاق مکرر پوست بدن فرد با ابزار سوزنی سخت است تا از راه نفوذ و انتشار رنگ‌های تیره در بافت لکه‌ای دائمی را ایجاد کند. اما در مقابل، نمونه مدل تتوی پزشکی تنها از یک بار فرایند وارد کردن از راه سوزن توخالی برای ایجاد لکه نارنجی مایل به زرد در چند لایه نخست پوست آن هم برای مدت زمان یک هفته استفاده می‌کند.

این رنگینه نارنجی زردفام حاوی نانو حسگرهای ظریفی در قالب گوی‌هایی کوچک با عرضی در حدود 100 نانومتر است. با کشیده شدن گلوکز به قلب حسگرها، رنگ یک ملکول رنگدانه بسیار خرد تغییر می‌یابد. بر اساس همین مکانیسم ساده با افزایش یافتن میزان قند خون، رنگ خالکوبی روشن‌تر و با افت میزان گلوکز تیره‌تر خواهد شد. محققان معتقدند برای چشم انسان فرآیند تغییر رنگ تقریبا نامحسوس و غیرقابل ملاحظه است، اما برای یک دوربین دستی مخصوص چنین اختلافی برجسته و فاحش خواهد بود.

گروه محققان توانستند سطوح قند خون در موش‌ها را در حالی که دوربین مربوطه را حرکت می‌دادند با موفقیت ردیابی و ثبت کنند. محققان برای تضمین صحت قرائت‌های خود از اندازه‌گیری همزمان گلوکز موجود در خون موش‌ها نیز استفاده کردند. نتایج به دست آمده از مطابقت سطوح گلوکزی خون با سطوح گلوکزی پوست حکایت داشت که با استفاده از تکنیک تتوی پیشنهادی صورت گرفته بود. نکته مهمی که در این میان توجه دانشمندان را به خود معطوف ساخته این است که هر چند رهگیری و ردیابی افزایش یا کاهش سطوح قند خون از طریق پوست در نوع خود پیشرفت و دستاورد با ارزشی محسوب می‌شود، اما بدون قرائت جزییات استفاده از آن در مورد بیماری دیابت و دیابتی‌ها با محدودیت مواجه می‌شود. با این اوصاف کارشناسان حوزه پزشکی و سلامت کار مهم این گروه در توسعه نانو حسگرهایی که می‌توانند سنجش‌های دقیقی از سطوح قند خون در بدن را ارائه کنند شایسته تقدیر و توجه می‌دانند و به انتظار آزمایش آن در سال آینده نشسته‌اند.

محققان معتقدند ظرف چند سال متد نوین خالکوبی پایشگر قند خون می‌تواند به بازار سلامت راه یافته و بیماران را از سردرگمی، سفرهای بی‌مورد و ناگزیر به مراکز درمانی و همچنین بلاتکلیفی و تردید در مورد درمان نجات دهد. چشم‌انداز آینده نگرانه توسعه‌دهندگان این متد درمانی بر این باور استوار است که بیماران مبادرت به تهیه وسیله کوچک قلم مانندی از داروخانه‌های محل زندگی خود کرده و به صورت خویش‌فرما این خالکوبی را هفته‌ای یکبار برای خود انجام دهند. اما بیماران برای قرائت این تتوی نشانگر به علامت‌خوانی در اندازه گوشی تلفن همراه، یا احتمالا تنها خود گوشی تلفن نیاز خواهند داشت. به این ترتیب کل فعالیتی که بیماران دیابتی لازم است انجام دهند برداشتن گوشی تلفن‌شان و گرفتن عکسی از وضعیت خالکوبی است.

در همین رابطه، نوآوری و مزایای این تکنیک سلامت محور توجه محققان مرکز تحقیقات دیابت دانشگاه پنسیلوانیا را برانگیخته و آنها نیز معتقدند فناوری حاضر بسیار ابتکاری و نوآورانه و در اصل بسیار امیدبخش است. آنها معتقدند هنوز و پیش از آن که بیماران دیابتی تحت تزریق تتوهای نانو حسگری قرار داده شوند به آزمایشات انسانی نیاز خواهیم داشت اما نهایتا این تکنیک می‌تواند برای سایر بیماری‌ها مورد استفاده واقع شود. در واقع این متد ممکن است باعث تشویق و دلگرمی بیماران، بویژه دیابتی‌های نوع 2 برای کنترل بهتر و بیشتر میزان گلوکزشان ــ و البته با درد و نگرانی کمتر ــ شود، چرا که این دسته از بیماران غالبا سطوح قند خونشان را آن طور که باید کنترل و مراقبت نمی‌کنند.

البته ارائه این متد پزشکی توسط تیم محققان حاضر و چشم‌انداز نویدبخش آن در حالی است که آنها تنها گروهی به شمار نمی‌روند که به دنبال استعمال تکنیک خالکوبی برای مقاصد پزشکی هستند. مرکز تحقیقات مایکرسافت نیز در حال توسعه این شیوه برای مصارف پزشکی است. در همین رابطه، مایکروسافت رویکرد حفاظت بیماران با ادوات کاشتنی زیست‌پزشکی را در دستور کار خود دارد.

محققان این مرکز پژوهشی که اخیرا تحقیقاتی در زمینه نحوه تاثیر تتوها بر متوقف ساختن اختلال‌زایی نرم‌افزاری کارکرد ضربان سازهای قلبی ارائه کرده‌اند خاطر نشان می‌کنند روند کاری صورت گرفته تاکنون نشان داده برخی ادوات و تجهیزات پزشکی ایمپلنتی که از پروتکل‌های بی‌سیم استفاده می‌کنند در مقابل حملات آسیب‌پذیر هستند.

به عنوان نمونه، بر خلاف خالکوبی نارنجی ــ زرد جدید، نوع دیگری از تتوی پزشکی مطرح شده که برای دید انسان قابل رؤیت نیست و تنها نور ماورای بنفش قادر به ردیابی آن است. چنین کلاسی از تتو حاوی همان چیزی است که از آن تحت عنوان کلید دسترسی یاد می‌شود؛ که در اصل نوعی رمز عبور برای دسترسی به تنظیمات دستگاه زیست‌پزشکی مربوطه به شمار می‌رود و بدون این کلید واژه کسی قادر به هک کردن آن وسیله نخواهد بود.

به بیان دیگر، در تنظیمات بالینی طبیعی، یک بیمار می‌تواند به سهولت کلید مربوطه را با پزشک خود در میان بگذارد؛ اما در موقعیت‌های اورژانسی با وجود یک بیمار فاقد هوشیاری یا غش کرده که قادر به فاش ساختن کلید دسترسی مراقبان به دستگاه حیات‌بخش خود نیست، یک خالکوبی نامرئی می‌تواند اطلاعات ارزشمندی برای پزشکان و پرستاران فراهم کند. چنین تتویی ممکن است نامرئی باشد ولی جای زخم نیست.

این در حالی است که ادوات ایمپلنتی زیست پزشکی تقریبا در بیشتر موارد جای زخم و اثری بر بدن فرد برجای می‌گذارند. از این رو در موقعیتی اورژانسی با درآوردن لباس بیمار اثر مربوطه در معرض دید قرار می‌گیرد و به پرسنل اورژانس از وجود دستگاهی که می‌تواند در داخل بدن بیمار تعبیه شده باشد خبر می‌دهد. در این حالت نور ماورای بنفش کلید واژه عددی نوع آلفای منتخب بیمار را برملا می‌سازد.

با این اوصاف، با متد مریی یا نامرئی، بدن بیماران به این زودی‌ها صاحب نقش خالکوبی حیات‌بخش نخواهد شد و قبل از آن که تتوهای پزشکی برای مصارف انسانی تایید و تصویب شوند به زمان کافی و چه بسا زمان بیشتر برای توسعه زیرساخت‌های مناسب برای مصارف بالینی نیاز خواهد بود. اما به باور محققان نباید این واقعیت امیدبخش را نادیده گرفت که اگر تتوهای پزشکی موفقیت‌آمیز هستند، پس می‌توانند راه‌های جدیدی را برای حفاظت و درمان بیماران پیش روی ما بگشایند.

سایت Discovery
مترجم : مهریار میرنیا