لذت رانندگی در شبکه هوشمند ترافیک

در شبکه هوشمند ترافیکی همه چیز هوشمند است؛ پارکینگ‌ها، تقاطع‌ها و حتی لحظه وقوع تصادف آیا می‌توان سیستم پیشرفته و جامعی ارائه کرد که در عین حال که خودروها هوشمند هستند، جاده‌ها، تقاطع‌ها، معابر شهری و حتی پارکینگ‌ها نیز همچون یک شبکه هوشمند عمل کنند؟ به این پرسش می‌توان پاسخ مثبت داد، اما چشم‌اندازی که برای آن ترسیم می‌شود مربوط به سال‌های پیش روست، زمانی که نسل جدید خودروها ارتباط بی‌نقصی با سیستم‌های ترافیکی هوشمند درون‌شهری خواهند داشت.

کد خبر: ۳۲۹۵۳۹

به این ترتیب این یک پرسش جذاب و توام با هیجان است که اگر بتوان برای آن پاسخی روشن و قطعی پیدا کرد دیگر نه‌تنها تقریبا خبری از حوادث رانندگی و ترافیک‌های طولانی مدت نخواهیم شنید بلکه زمانی را که صرف رانندگی می‌کنیم بسیار کاهش داده و همان زمان اندک دست‌کمی از یک سرگرمی نخواهد داشت.

خودروهایی که امروز در خیابان‌ها و جاده‌ها حرکت می‌کنند به سیستم‌های پیشرفته‌ای مجهز هستند که با وجود آنها ضریب وقوع حوادث و تبعات منفی ناشی از آنها نسبت به چند دهه گذشته به حداقل رسیده است. اکثر خودروها به ترمزهای پیشرفته ABS، کیسه هوا، سیستم‌های هوشمند تشخیص فاصله، هشداردهنده و... مجهز هستند، اما این کافی نیست. سال‌هاست که محققان به دنبال تکمیل چرخه رانندگی بی‌خطر بوده‌اند. از این رو بتازگی شرکت‌های بزرگ خودروسازی و برخی دولت‌ها تلاش‌های جدی را برای برداشتن گام نهایی در این فرآیند آغاز کرده‌اند. طراحی و ساخت سیستم شبکه‌ای از خودروها که نه‌تنها کوچک‌ترین حفره‌ها و شکاف‌های سطح خیابان را تشخیص می‌دهند بلکه خیلی سریع‌تر از مغز انسان اقدامات لازم برای جلوگیری از وقوع تصادف و شکل‌گیری راهبندان‌های طولانی را انجام می‌دهند. خودروهایی که در چنین شبکه‌ای به کار گرفته می‌شوند تحت عنوان خودروهای همه چیزدان شناخته می‌شوند. کارشناسان امور ترافیکی معتقدند این خودروها می‌توانند آینده شهرها را دگرگون کنند.

دولت آمریکا بتازگی روی پروژه‌ای موسوم به سیستم حمل و نقل هوشمند (ITS) کار می‌کند. محققانی که در این پروژه بزرگ مشغول به کار هستند معتقدند این شبکه یا هر شبکه بزرگ و البته استانداردی از خودروها می‌تواند سالانه تلفات ناشی از حوادث رانندگی را تا 37 مورد کاهش دهد. همچنین پیش‌بینی شده است با استفاده از چنین شبکه‌های هوشمندی که ارتباط میان خودرو و سیستم کنترل ترافیکی به صورت لحظه‌ای و بی‌نقص خواهد بود، سالانه تا 4 میلیارد ساعت تاخیر ناشی از ترافیک‌های سنگین کاهش خواهد یافت. تنها در آمریکا برآورد شده است که راه‌اندازی چنین سیستمی به صرفه‌جویی خیره‌کننده 81/2 میلیارد گالن سوخت منجر خواهد شد. پیش‌بینی شده تا سال 2013 چنین سیستمی در آمریکا راه‌اندازی شود و حتی زمزمه‌هایی نیز درخصوص به‌کارگیری نسخه‌های مشابهی از آن در برخی کشورهای دیگر نیز به گوش می‌رسد. در صورتی که چنین سیستمی در زمان از پیش تعیین شده در آمریکا راه‌اندازی شود، سازمان ملی ایمنی حمل و نقل جاده‌ای آمریکا از صاحبان خودرو خواهد خواست تا از خودروهایی استفاده کنند که با بهره‌گیری از سیستم‌های بیسیم قابلیت انطباق با چنین شبکه هوشمندی را داشته باشند و در نهایت موفق شوند 5 ستاره ممکن در زمینه ایمنی رانندگی دریافت کنند.

اما راه‌اندازی چنین شبکه بزرگی، به یک سیستم پشتیبان ارتباطی بسیار قدرتمند نیاز دارد. برای این منظور پیش‌بینی شده است از پهنای باند 9/5 گیگاهرتزی استفاده شود. به این ترتیب دیگر جای هیچ نگرانی درخصوص برقراری ارتباط با برد کوتاه وجود نخواهد داشت. این کانال مخصوص به خودروها، امکان منحصربه‌فردی می‌دهد تا در شرایطی کاملا ایمن با یکدیگر صحبت کرده تا از وقوع هرگونه تصادف احتمالی جلوگیری شود. همچنین در درون خودرو نیز اتفاقات مثبتی برای جلوگیری از بر جای ماندن هر گونه تلفات احتمالی صورت می‌گیرد. از آنجا که خودرو بخشی از یک شبکه بزرگ هوشمند ترافیکی به شمار می‌آید پیش از وقوع تصادفات احتمالی کیسه هوا به سرعت باز شده و سایر سیستم ایمنی خودرو نیز فعال می‌شود. نکته جالب توجه دیگر این که در چنین شبکه هوشمندی به‌کارگیری گروه‌های ویژه و کارآزموده‌ای نیز مدنظر قرار گرفته است که در مقرهای مخصوصی در بزرگراه‌ها مستقر هستند. به محض وقوع تصادف در هر نقطه‌ای از شهر گروهی که به محل حادثه کمترین فاصله را داشته باشد بسرعت به محل اعزام می‌شوند و اقدامات روانی لازم برای به حداقل رساندن استرس و نگرانی در راننده و سایر سرنشینان و بخصوص آسیب‌دیدگان را انجام می‌دهند. این گروه‌ها همچنین وظیفه دارند آلودگی‌های زیست محیطی بر جای مانده از تصادفات را نیز پاکسازی کنند. معمولا پس از وقوع تصادفات تراکم خودروها در اطراف محل حادثه افزایش پیدا می‌کند. متفرق ساختن این خودروها یکی دیگر از وظایف اصلی گروه‌های آموزش دیده‌ای است که در این شبکه هوشمند حضور دارند.

ایمنی و حفظ سلامت سرنشینان خودرو ازجمله مزایای شبکه‌های هوشمندی است که شهرهای آینده را دگرگون می‌کند

حتی پیشرفته‌ترین خودروهای فعلی نیز نیازمند انجام اصلاحاتی برای کسب استانداردهای لازم جهت به‌کارگیری در چنین شبکه هوشمندی هستند. خودروهایی که برای این شبکه در نظر گرفته می‌شوند باید به سیستم موقعیت‌یاب جهانی (GPS) مجهز باشند. همچنین حسگرها و سیستم‌های حساسی که هم اکنون نیز در بسیاری از خودروهای فعلی دیده می‌شوند نیز بخشی از تجهیزات مورد نیاز خودروها برای به‌کارگیری در این شبکه بزرگ محسوب می‌شوند. نتیجه به‌کارگیری این تجهیزات چیزی نخواهد بود جز خودروهایی که هر 10 دقیقه یک بار موقعیت، سرعت، وزن و دیگر اطلاعات مهم و ضروری را به طور خودکار منتشر می‌کنند. در نهایت خودروهایی که در این شبکه حرکت می‌کنند دست‌کمی از سیستم‌های کاوشگری ندارند که اطلاعات ترافیکی، اوضاع جوی و داده‌های مربوط به تصادفات احتمالی را به صورت لحظه‌ای و حتی در جاده‌های دورافتاده وارد شبکه می‌کنند. مایک شالمن از مدیران فنی تیم تحقیقات ایمنی فعال در شرکت خودروسازی فورد می‌گوید: در چنین شبکه هوشمندی هر خودرو ضربان قلب خود را ارسال می‌کند و در ادامه با جمع‌آوری این داده‌ها و در صورت مشاهده هر گونه مشکل خاصی به راننده هشدارهای لازم داده می‌شود یا حتی اقدام لازم برای اعمال کنترل بر خودرو صورت می‌گیرد. البته در چنین شبکه‌ای کاملا بدیهی است که انبوهی از شرکت‌های تبلیغاتی برای نصب تابلوهای تبلیغاتی خود حضور داشته باشند. محل نصب و چگونگی انجام این کار نیز با آنچه که اکنون در شهرهای کوچک و بزرگ جهان دیده می‌شود متفاوت خواهد بود.

چراغ سبز امنیتی

در چنین شبکه‌ای که حرکت خودروها صرفا براساس داده‌هایی است که در اختیار آنها قرار گرفته یا از سوی آنها برای شبکه ارسال می‌شود، امنیت و صحت اطلاعات در درجه اول قرار دارد. اگر این تصور را در ذهن دارید که هکرهای رایانه‌ای می‌توانند خطرناک باشند، باید این احتمال را برای این سیستم هوشمند نیز در نظر بگیرید. آنها همیشه و همه جا هستند، حتی تجسم این که اطلاعات نادرستی از سوی یکی از راننده‌ها به شبکه ارسال شود، می‌تواند اوج خطرات و به هم ریختگی‌های ناشی از آن را نشان دهد. حتی برخی کارشناسان به این نکته اشاره می‌کنند که در صورت وارد شدن هکرها به این سیستم و ارسال اطلاعات نادرست از طرف خودروی پرسرعتی با وزن بیش از دو تن به شبکه چه خطراتی می‌تواند به بار آید. شرکت‌های خودروساز از هم‌اکنون چنین احتمالاتی را نیز در طراحی‌های آتی خود در نظر می‌گیرند و سیستم‌هایی را مورد آزمایش‌های متعدد قرار می‌دهند که بنا بر ادعای آنها عملا نفوذناپذیر هستند. در صورتی که چنین ادعایی به واقعیت تبدیل شود آن گاه چراغ پیش روی فاکتور امنیت سبز خواهد شد.

خودروهایی که در آینده در چنین شبکه‌ای حرکت خواهند کرد صرفا از سوی راننده کنترل نمی‌شوند بلکه تلفیقی از خواست راننده و شبکه هوشمند، حرکت و مسیر خودرو را تعیین می‌کنند. از این رو موضوع دیگری مطرح می‌شود و آن حریم خصوصی افراد است. برخی با توجه به قابلیت‌های بالای این شبکه معتقدند این امکان وجود دارد که با راه‌اندازی آن، رانندگان و سرنشینانی که در این خودروها قرار می‌گیرند، حریم شخصی همیشگی خود را نداشته باشند چون شبکه هوشمند مورد نظر این قابلیت را دارد تا رد تمام خودروها را دنبال کند و به این ترتیب افرادی که در مرکز کنترل مستقر هستند، می‌توانند از موقعیت تک‌تک خودروها آگاه شوند. این همان فناوری‌ای است که هم‌اکنون روی برخی خودروهای فوق‌مدرن شرکت جنرال موتورز دیده می‌شود. با استفاده از این سیستم که به OnStar شهرت دارد، پلیس می‌تواند رد خودروهای سرقتی را بگیرد و آنها را به صورت بیسیم قفل کند. البته گرچه ممکن است حریم شخصی افراد با راه‌اندازی چنین شبکه هوشمندی به خطر بیفتد، اما نکته جالب توجه این است که براساس نظرسنجی که از شمار قابل توجهی از رانندگان انجام شده است آنها ترجیح می‌دهند در برخی شرایط آزادی حرکت خود را هنگام رانندگی از دست بدهند، اما در ترافیک‌های سنگین به دام نیفتند. جدای از چنین مزیت مهمی بسیاری از کارشناسان خودرو می‌گویند ایمنی و حفظ سلامت سرنشینان خودرو ازجمله مزایای حرکت در چنین شبکه هوشمندی است.