کتابخانه ملی تبریز؛ گنجینه آثار ارزشمند

به گزارش مهر، با این حال اما زمانى که در اوایل دهه 60 و به دنبال برخى رویدادها، کتابخانه ملى شهر به همراه تالار و ساختمان بى نظیرش تخریب شد مجموعه ارزشمند موجود در آن به کنج یک ساختمان قدیمى در "باغ گلستان" انتقال یافت و 20 سال تمام گرد و غبار حسرت و بى اعتمادى به روى یکى از کم نظیرترین کتابخانه هاى جهان فرو نشست.

همین اتفاقات که به گفته اى حتى به قسمتى از کتابهاى نفیس کتابخانه ملی تبریز نیز آسیب وارد کرد، به طور چشمگیرى میزان استقبال عموم از کتابخانه مرکزى شهر را از بین برد و به زعم کارشناسان فرهنگی، کتابخانه ملى تبریز طى دو دهه در کما فرورفته بود.

با این حال گویى پس از احداث ساختمان بزرگ کتابخانه مرکزى تبریز با 10 هزار متر مربع زیربنا و وسعتى بالغ بر سه هکتار، مردم تبریز را با سنت اهداى کتاب آشتى داده است.

تبریز؛ شهر اهداى کتاب

کتابخانه تبریز به عنوان یکى از قدیمى ترین کتابخانه هاى عصر حاضر کشور، به دنبال وقف مجموعه بى نظیر کتابخانه شخصى دو تن از فرهیختگان خیر تبریز به نام هاى حاج حسین و حاج محمد نخجوانى به سال 1335هجری شمسی تأسیس یافت.

حسن خدائی مدیرکل کتابخانه های عمومی آذربایجان شرقی درباره سابقه اهدای کتاب در این شهر گفت: طى یک قرن اخیر نهضت وقف کتابخانه هاى خصوصى رواج روزافزونى یافته به طورى که تنها در تبریز از سال 1335 تاکنون حدود 850 خیر فرهنگ دوست بیش از 40 هزار جلد کتاب نفیس خطى و چاپ قدیم به کتابخانه ملى تبریز اهدا کرده اند.

وی افزود: در این میان گفتنى است بیش از 90 درصد گنجینه کم نظیر نسخ خطى این کتابخانه اهدایى مردم است که 95 درصد آنها به صورت میکروفیلم درآمده و در اختیار محققان قرار مى گیرد.

خدائی ضمن اشاره به بنیانگذاران کتابخانه ملى تبریز خاطرنشان کرد: برادران نخجوانى با اهداى بیش از شش هزار جلد کتاب نفیس خطى و چاپ سنگى و سربى قدیمى، این مجموعه را پایه گذارى کرده و آغازگر راهى بوده اند که تبریز را به شهر اهداى کتاب شهره کرده است.

به گفته مدیرکل کتابخانه های عمومی آذربایجان شرقی، هم اکنون حدود 250 هزار جلد کتاب در بیش از 23 زبان مختلف در این مجموعه نگهدارى مى شود که سه هزار و 298 جلد آن خطى، چهار هزار عنوان کتاب چاپ سنگى و هزار و 500 عنوان کتاب نیز چاپ سربى قدیمى است.

کتابخانه ملى تبریز، گنجینه آثار ارزشمند

حکایت جمع آورى هر یک از کتابهاى مجموعه کتابخانه ملى تبریز شنیدنى است. در یکى از کتیبه هاى موجود در این مجموعه آمده است: "حاج محمد نخجوانى براى به دست آوردن کتابى راهى هند مى شود. در آنجا مطلع مى شود که کتاب موردنظر به یک چینى فروخته شده ناچار به چین مى رود ولى آنجا نیز مى گویند یک تاجر ایتالیایى آن را به رم برده است. وى بلافاصله به سوى ایتالیا عزیمت مى کند اما آنجا هم متوجه مى شود کتاب مورد نظر به یک کتابفروش پاریسى فروخته شده است. محمد نخجوانى سرانجام به قیمت گزافى کتاب را خریده و به ایران بازمى گرداند....کتاب ارزشمند مذکور همان «دیوان کمال خجندى» است که به قلم خودش در قرن نهم هجرى نگاشته شده است.

کمال الدین مدنی رئیس کتابخانه مرکزى تبریز نیز در این خصوص گفت: نسخ ارزشمند این مجموعه که به نوعى شناسنامه و اعتبار کتابخانه نیز محسوب مى شوند باعث شد تا یونسکو در سال 1334 کتابخانه ملى تبریز را به عنوان کتابخانه معتمد آن سازمان در فهرست جهانى خود قرار دهد.

وی در عین حال با اظهار تاسف افزود: البته این افتخار در سالهاى گذشته کمرنگ شد و اکنون پس از سالها وقفه، مسئولان این کتابخانه ارتباطاتى را آغاز کرده اند تا عنوان مذکور