آخرین بار الترابی پس از مکالمه تلفنیاش با عمر البشیر که از او خواسته بود در مقابل دادگاه جرایم بینالمللی تسلیم شود، بازداشت شد. بشیر به اتهام ارتکاب جنایات جنگی در غرب منطقه دارفور از سوی دادگاه لاهه مورد پیگرد قرار گرفت.
الترابی سالهاست که در داخل یا خارج از زندان تحت کنترل شدید بوده و با اینکه از سیاستمداران و رهبران قدرتمند سودان به حساب میآید، حتی گاهی هوادارانش نیز با وی عناد میورزند. خبرنگار شبکه الجزیره پیش از برگزاری اولین انتخابات چند حزبی سودان با الترابی به گفتگو نشسته است.
دیدگاه شما در مورد وضعیت سودان چیست؟متاسفانه سودان در مناطق جنوبی، شرقی و غربی با شرایط بسیار بحرانی روبهروست، در این میان اوضاع بد اقتصادی هم موجب شده تا اساس و بنیاد کشور در معرض فروپاشی قرار گیرد.
پس از 20 سال ما در کشورمان برای اولینبار انتخابات برگزار میکنیم، اما سوال مهم این است که آیا میتوانیم به آن سطح از سیستم سیاسی برسیم که به ارتقای دموکراسی در کشورمان منجر شود؟ هر چند به نظر نمیرسد بتوانیم انتخاباتی دموکراتیک برگزار کنیم و یا از آزادی دموکراتیک برخوردار شویم. اما در نهایت میتوانیم صلح و آرامش را در سودان برای مواجهه با این بحرانها توسعه داده و تکمیل کنیم.
دیدگاه شما در مورد وضعیت جنوب سودان چیست؟
در حال حاضر دولت سودان این شانس را دارد که پس از توافقنامه صلح تمام تلاش خود را برای مصالحه با جنوب به کار گیرد. اگر چه دولت باید مسیری طولانی را برای برقراری صلح با این منطقه طی کند. زیرا تا رسیدن به صلح کامل هزاران فرسنگ راه باقی مانده است. از زمان استقلال کشور منطقه جنوب همواره اعتراض به بیعدالتی داشته، اما آنچنان که اکنون به نظر میرسد 90 درصد گرایشات این منطقه جداییطلبانه است. بزودی آثار این گرایشات پس از انتخابات پدیدار میشود ولی شاید دیگر برای تغییر این روند خیلی دیر شده باشد.
به نظر شما با پیش آمدن مساله رفراندوم ممکن است مساله جدایی جنوب از شمال سودان جدی باشد؟
بله این احتمال وجود دارد. من فکر نمیکنم سودان بتواند در تمام مناطق به وحدت برسد، البته من امیدوارم این جداییطلبی بدون مناقشه و به صورت صلحآمیز به نتیجه برسد. زیرا ما در سراسر سودان ازدواجهای میان فرقهای بسیاری داریم و نمیخواهیم بحثهای جداییطلبی به از هم پاشیدن این خانوادهها منجر شود. البته احتمال دارد که در آینده نظرات مردم سودان تغییر کند و دوباره بتوانیم شاهد سودانی یکپارچه باشیم.
به نظر شما این منصفانه است که بگوییم بهتر است سودان تجزیه شود؟
نه فقط سودان، بلکه در تمام کشورهای همسایه که مرزبندیهای مستعمراتی دارند چنین اتفاقی خواهد افتاد. ما علاقهمند برقراری ارتباط و یکپارچه شدن با تمام بخشهای سودان هستیم، تا بتوانیم در سایه آن راحتتر با کشورهای همجوار رابطه برقرار کنیم.
شما خودتان را چگونه توصیف میکنید؟
من همیشه میگویم که هر کس میتواند حاکم بلامنازع خود باشد و دقیقا شبیه دموکراسی، با اینکه سودان یک کشور سوسیالیست یا کاپیتالیست نیست، اما همیشه سعی کرده مثل کشورهای سوسیالدموکرات عمل کند. من یک محقق و نویسندهام که در غرب فارغالتحصیل شدهام و همیشه تلاش کردهام ارزشهای اسلامی را تقویت کنم و با ترجمه و افزودن این ارزشها به مقابله با الگوهای مدرن (غربی) بپردازم. در واقع من یک اندیشمند اصلاحطلبم که نهتنها قصد دارم مفاهیم سنتی را تقویت کنم و به آنها تحرک بخشم بلکه تفکر آزاد را هم تحرک دهم.
فکر میکنید نتیجه صلح دارفور به کجا میانجامد؟
من فکر میکنم نتیجه هر چه که هست باید مدتها قبل مشخص میشد، زیرا مردم این منطقه قربانی مناقشات شده و منطقه دارفور به حالت فلج درآمده است. ساکنان منطقه که بالغ بر 8 میلیون نفرند، به دلیل ناامنی، جرات ترک منزل و رفتن به مزارع و سرکشی حیواناتشان را ندارند. اگر این مساله تاکنون حل شده بود، چه بسا مردم دارفور هم در انتخابات شرکت میکردند و در پی آن نامزدهای این منطقه نیز مجال راه یافتن به مجلس و دولت را پیدا میکردند. حتی ممکن بود رای مردم این منطقه در تعیین رئیسجمهوری آینده سودان نیز موثر باشد. به نظر من، سودان باید مشکلاتش را با کمک تمام مناطق کشور حل کند که این مساله هم به آسانی محقق نمیشود.
شما یکی از بنیانگذاران حزب کنگره ملی بودید، چرا اکنون در مقابل آن جبهه گرفتهاید؟
ما میخواستیم این حزب براساس الگوهای اسلامی شکل بگیرد، در حالی که برخی اعضای آن ارزشهای مذهبی را از آن حذف کردند. این حزب با تغییر رویه برخی از اعضایش از مسیر مذهبی کاملا جدا شده و قصد دارد با تسلط بر اذهان عمومی، اقدام به کنترل هرکس یا هر چیز کند. حزب کنگره ملی با فاصله گرفتن از مذهب مفاهیمی چون عدالت و برابری را آن طور که خود مدنظر دارد، مورد استفاده قرار میدهد.
به اعتقاد من، مفاهیم و ارزشهای دینی نهتنها در زندگی شخصی بلکه باید در تمام ابعاد زندگی اجتماعی نیز به کار گرفته شود. به تصور من، اعضای این حزب در مسیر مذهب حرکت نمیکنند. از نظر آنها فقط زنان باید پایبند اصول شریعت باشند و طبق آن لباس بپوشند و رفتار کنند. این در حالی است که خودشان در بسیاری از مراحل که شریعت مانع کارهایشان میشود بسادگی از کنار آن رد میشوند و به آن عمل نمیکنند.
فکر میکنید انتخابات سودان عادلانه برگزار شود؟
نه. من فکر نمیکنم انتخابات عادلانهای برگزار شود، اما ما باید این انتخابات ناعادلانه را با شکیبایی پشت سر گذاشته و در نهایت با تغییر دولت، برای مجلس جدید تعامل و توازن ایجاد کنیم. اینگونه تغییرات حکومتی میتواند برای سودان گامی به جلو باشد در عین حال میدانیم که ظهور یک انقلاب برای تحقق این تغییرات، کشور را در معرض فروپاشی قرار میدهد.
آیا شما نتیجه انتخابات را میپذیرید؟
پاسخ این سوال به ارزیابی نهایی من از انتخابات و پروسه کامل آن بستگی دارد. با این حال من به انتقادهایم در خصوص دست بردن در نتایج انتخابات ادامه خواهم داد. اما در نهایت باید آن را پذیرفته و به حرکت روبه جلوی خود ادامه دهیم و از آنچه در جریان است، فاصله بگیریم. من اینجا هستم و چون به خدا ایمان دارم، پس در تمام ابعاد زندگی به پیش خواهم رفت.
الجزیره انگلیسی
مترجم: صدیقه حاج نوروزی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم