مخاطب، حلقه گمشده برنامه‌ها

صفدری سبک جدید اجرایش را که چندین سال در رادیو پایه‌گذاری کرده بود، در برنامه هشت و نیم تلویزیون به مرحله ظهور گذاشت و با همین اجرای متفاوت به مخاطبان معرفی شد.

صفدری همچنان به تجربه‌اندوزی ادامه داد و به سمت کار تهیه‌کنندگی و کارگردانی سریال و برنامه‌های ترکیبی رفت. معروف‌ترین سریالش، باغچه مینو است که چندی پیش از شبکه تهران پخش شد. با همه اینها این روزها باز رضا صفدری به عنوان مجری برنامه‌‌های شبکه 3 به تلویزیون برگشت تا از تجربیات چندین ساله‌اش برای احیای کار اجرا بهره گیرد. گفتگوی ما با این مجری پیشکسوت درباره کار گویندگی و اجراست که می‌خوانید.

آقای صفدری، یک گوینده یا مجربی باید چه توانایی داشته باشد که بتواند مخاطب را از نوع اجرایش راضی کند؟

من فکر می‌کنم وقتی کسی وارد مقوله اجرا شد، آن سواد، تخصص، نوع نگاه خاص به جهان و زندگی و اطلاعات عمومی لازم را باید داشته باشد و زمانی که مسوولیت اجرای یک برنامه را برعهده می‌گیرد تمام اطلاعاتی را که در ذهنش دارد، باید در گفتارش طوری انعکاس دهد که مخاطب در نوع گفتار و اجرایش به داشته‌هایش پی ببرد و همیشه چیزی برای گفتن داشته باشد و ذهنش از اطلاعات خالی نشود.

یک مجری یا گوینده، هیچ وقت در ابتدای کارش به این فکر نمی‌کند که سبک خاصی را در اجرا به وجود می‌آورد یا نه، مثل زمانی که برنامه هشت و نیم را اجرا می‌کردیم، بعد از اتمام برنامه فهمیدیم و گفتند و تحلیل کردند که نوع تازه‌ای از کار را ارائه دادیم، البته ما فکر و تلاش برای ایجاد فضای نو برای برنامه نوظهور داشتیم اما نمی‌دانستیم که سبک اجرای جدیدی را وارد کار کردیم، وقتی کار تمام شد به این نتیجه رسیدیم.

در کار اجرا هر چه راحت‌تر باشید و هر چقدر خودتان باشید می‌توانید ارتباط راحت‌تری با مردم برقرار کنید و این مساله برمی‌گردد به توانایی شخصی و حرف‌های تازه‌ای که برای گفتن دارد. من فکر می‌کنم آنهایی که در اجرا به خود واقعی‌شان نزدیک‌تر هستند و نمایش بازی نمی‌کنند، راحت‌تر اجرا می‌کنند، البته باید حرف‌هایشان محتوا داشته باشد، مخاطب ما این روزها دیگر اجرای خیلی خشک و جدی را نمی‌پسندد.

بستگی دارد به نوع برنامه و مطالبی که گوینده مطرح می‌کند، زمانی است که برنامه‌ای چه مجری داشته باشد چه نداشته باشد تاثیری به نوع کارش ندارد و حتی اگر مجری دیگری بخواهد کار را ادامه دهد ضربه‌ای به نوع برنامه نمی‌زند. از این دست برنامه‌ها زیادند که حضور مجری تاثیرگذار نیست که این نوع برنامه‌ها را به هیچ عنوان مخاطب نمی‌پذیرد.

مجریان و گویندگان مولف همیشه حرف تازه‌ای برای گفتن دارند، برای همین این مجریان همیشه باید به روز باشند و حرف تازه‌ای برای گفتن داشته باشند، اگر اینطور نباشد، نبودنشان فرقی نمی‌کند. متاسفانه الان شرایط طوری شده که در اکثر برنامه‌ها مجری دیگر شناسنامه آن برنامه نیست.

من فکر می‌کنم این مساله به برنامه‌سازی برمی‌گردد و شاید پخش هم‌ از نگاه مدیران و تهیه‌کننده‌ها، الان گوینده‌های ما خیلی حرف تازه‌ای ندارند و برنامه‌سازان هم به دنبال گوینده‌هایی هستند که بتوانند برنامه را هدایت کنند و نیازی به مدیریت و خلاقیت مجری احساس نکنند. فقط توقع آنها از مجری این است که بدون اشکال گفتاری اجرا کند، و گوینده نمی‌تواند چیزی به برنامه اضافه کند. فقط مسلط به گفتار است و این تقریبا از نظر آنها کافی است و در این نوع برنامه‌ها مسلماً به نیاز مخاطب توجه نمی‌شود و این حلقه‌ای گمشده است که کمتر برنامه‌سازان به آن اهمیت می‌دهند، چرا از گویندگان قدرتمندی مثل اینانلو، میرفخرایی، صالح‌علاء و خیلی‌های دیگر می‌توانند به اندازه بینندگان یک سریال، مخاطب جذب برنامه‌شان کنند، کمتر استفاده می‌شود و از تجربیات این پیشکسوتان عرصه گویندگی و اجرا آن طور که باید استفاده نمی‌شود.

دوست دارم برنامه‌ای را اجرا کنم که در آن بتوانم سازمان‌ها و ارگان‌های مختلف اجتماعی و فرهنگی را نقد کنم و اجرای برنامه‌های چالشی را خیلی دوست دارم.

در رادیو حس و حال یک گوینده، پشت میکروفن خیلی صمیمی‌تر از حس و حال یک مجری جلوی دوربین تلویزیون است. انگار اجرا مال رادیو است و میکروفن مثل اعضای یک خانواده به نظر می‌رسد، اشتباه کردم در این سال‌ها آن‌طور که باید در رادیو نبودم، ولی امسال می‌خواهم جبران کنم.

سال جدید تصمیم دارم یک برنامه طنز را با بهترین طنازان سینما و تلویزیون در رادیو تهیه و تولید کنم، در صورتی که به نتیجه نهایی رسیدم حتما جزئیات آن را اعلام می‌کنم.