یک‌میلیون‌ تومان برای‌هر نوزاد ایرانی

طبق مصوبه دولت، کارگروهی با مسوولیت وزارت رفاه و تامین اجتماعی و با عضویت وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت مسکن و شهرسازی، معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران وظیفه تدوین دستورالعمل‌ها و ساز و کارهای اجرایی این طرح را به عهده خواهند داشت و دولت هنگام افتتاح حساب حداقل مبلغ یک میلیون تومان برای هر نوزاد اختصاص می‌دهد و علاوه بر آن ماهانه مبلغی از طرف ولی نوزاد و دولت به این حساب واریز خواهد شد.

درباره این مبلغ ماهانه که باید ولی نوزاد به این حساب واریز کند در آیین‌نامه این طرح ـ که آیین‌نامه تامین آتیه مهر رضا نام دارد ـ اشاره‌ای نشده، اما رئیس‌جمهور دیروز در ارومیه گفت: از خانواده‌ها خواهشمندیم حداقل 20 هزار تومان ماهانه به این حساب اضافه کنند تا وقتی این نوزادان به جوان تبدیل شدند، صندوق آتیه 120 میلیون تومان برای اشتغال، ازدواج و مسکن در اختیارشان قرار دهد.وجوه این حساب از سوی صندوق مهر امام رضا (ع) از طریق بانک‌ها، شرکت‌های بیمه و شرکت‌های سرمایه‌گذاری به منظور حفظ و ارتقای ارزش وجوه، سرمایه‌گذاری خواهد شد و واریز وجوه برای هر فرد تا 18 سالگی است. البته تعهدات دولت 2 سال بیشتر از سن مزبور ادامه خواهد داشت و در این طرح سهم دولت متناسب با وضعیت درآمدی خانوارها تعیین خواهد شد.

از 18 سالگی امکان برداشت موجودی حساب ناشی از مبالغ واریزی بعلاوه سود حاصل از سرمایه‌گذاری برای مصارف تامین مسکن برای صاحب حساب، ایجاد فرصت شغلی اولیه برای کسب و کار صاحب حساب، ازدواج صاحب حساب، تحصیلات عالی و حوزوی صاحب حساب، درمان بیماری‌های صعب‌العلاج صاحب حساب (مستثنا از قید 18 سال) و حج تمتع امکانپذیر است.

همچنین وزارت مسکن و شهرسازی و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی موظف شده‌اند نسبت به تامین زمین مورد نیاز برای ساخت واحدهای مسکونی طرح و تسهیلات لازم از جمله وضع نرخ ترجیحی اراضی ارائه کنند.

سازمان حسابرسی به عنوان امین طرح مسؤولیت نظارت بر طرح و ارائه گزارش‌های مالی و عملکرد به کارگروه را به عهده دارد.

اجرای چنین طرحی با عنوان‌های دیگر در سایر کشور‌های دنیا بویژه کشورهایی که با رشد منفی جمعیت رو به رو هستند، سال‌هاست اجرا می‌شود.

بر همین اساس، این سوال مطرح می‌شود که آیا با توجه به جمعیت موجود کشور و در حالی که از آخرین طرح‌های کنترل جمعیت در کشور تنها 20 سال و به اندازه یک نسل می‌گذرد، چنین طرحی به افزایش جمعیت در ایران، دامن نخواهد زد؟

دکتر محمد اسلامی، رئیس اداره تنظیم خانواده و جمعیت وزارت بهداشت در پاسخ به این سوال «جام‌جم»، می‌گوید: سوال سختی است، اما مسلما اگر جزئیات این طرح، دقیق و شفاف برای مردم تشریح نشود، امکان این اشتباه وجود دارد که مردم با این تفکر که هزینه‌های فرزندانشان از سوی دولت پرداخت می‌شود، برای داشتن فرزند بیشتر راغب شوند.

او با اشاره به این موضوع که اجرای چنین طرحی باید با اهداف قانون تنظیم خانواده، مصوب سال 72 و اصلاحیه آن در سال 88 یکسان باشد، ادامه می‌دهد: به هر حال بحث کنترل جمعیت و توجه به سلامت خانواده هنوز از اولویت‌های کشور است. رئیس اداره تنظیم خانواده و جمعیت وزارت بهداشت با اشاره به آمار 6/1 رشد جمعیت در سال‌های 1375 تا 1385 می‌گوید: این آمار مرکز آمار کشور در واقع معدل رشد جمعیت در این دهه را نشان می‌دهد و مساله این است که در سال‌های پایانی این دهه، شاهد رشد زاد ولد بودیم.

اسلامی می‌گوید: میزان تولد در سال 1388 با رقم یک میلیون و 350 هزار تولد نسبت به سال 1387 با یک میلیون و 300 هزار تولد، 50 هزار نفر رشد داشته است.

به گفته او، این آمارها نشان می‌دهد نوزادان سال‌های 1355 تا 1365 که در آن سال‌ها کنترل جمعیت صورت نگرفته، به سن ازدواج رسیده‌اند و میزان تولد با افزایش میزان ازدواج‌ها همراه خواهد بود.

از طرف دیگر، این موضوع را نیز باید در نظر داشت که طرح آتیه فقط برای حداکثر 2 فرزند قابل اجراست و اگر مثلا فرزند سوم یا چهارم خانواده‌ای امسال به دنیا بیاید، از امکانات این صندوق محروم خواهد بود. بنابراین، انتظار نمی‌رود اجرای این طرح به افزایش نرخ جمعیت منجر شود.

هر چند هنوز جزئیات کامل این طرح چندان مشخص نیست، منابع مالی آن اعلام نشده و پرس و جو‌های ما از بانک مرکزی درباره این‌که آیا با گذشت حدود 20 روز از سال جدید کودکی در کشور صاحب این حساب شده است یا خیر، به نتیجه نرسید اما در نگاه کلی از این طرح به عنوان حمایت دولت از مردم تعبیر می‌شود.

در واقع بر این اساس قرار است هر کودکی در کشور با حمایت و سرمایه‌گذاری دولت در سن ازدواج و اشتغال، صاحب حسابی باشد تا جوابگوی نیازهایش باشد.

هر چند جواد مویدی، کارشناس مسائل اقتصادی در گفتگو با «جام‌جم» معتقد است تا سال 1407 یعنی 18 سال بعد و با روند تورم شاید با حسابی 120 میلیون تومانی هم نشود صاحب شغل و خانواده شد.

به اعتقاد او، دولت باید با تشریح همه اهداف این طرح خانواده‌ها را نسبت به تامین آینده فرزندانشان ترغیب کند و در کنار این موضوع با برنامه‌ریزی صحیح اقتصادی، توان و امکان استفاده درست جوانان آن سال‌ها از این صندوق را فراهم سازد.