حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
روباتها در اتاقهای کنفرانس!
در دنیایی که مرزهای اقتصادیاش هر روز تنگتر میشود، سفرهای کاری به مناطق دیگر اجتنابناپذیر است؛ سفرهایی که هزینههای هنگفتی بر صاحبان مشاغل تحمیل میکند، فنآوریهای مدرن به کمک این بخش از اقتصاد شتافتهاند.
در دوران بحران مالی یا کاهش درآمد شرکتها، بودجه سفرهای کاری جزو نخستین قربانیان صرفهجویی هستند. فنآوری سالها است که این مشکل را حل کرده و با امکان برگزاری کنفرانسهای تصویری (ویدئو-کنفرانسها) هزینههای هنگفت تشکیل جلسات اداری خارج شهر یا کشور را تا حد زیادی کاهش داده است. انجام یک کنفرانس تصویری به مراتب ارزانتر از جمعکردن همهی همکاران زیر یک سقف است.
اما مشکل اینجا است که جنبههای بسیار مهم گفتوگوهای حضوری در «ویدئد-کنفرانسها» از بین میروند. یکی از این جنبههای مهم، بیانهای غیرکلامی (nonverbal)، همچون زبان به یاری حرکات بدن (Gestic) یا حالت صورت (Mimic) است. به گفته کارشناسان، انسانها در برابر دوربین طور دیگری با هم رفتار میکنند تا در گفتوگوهای بیواسطه. انسانها در برابر دوربین، به احتمال "توانایی" لازم برای بیان قصد اصلی خود را ندارند.
روباتها باز هم به کمک آمدند
روباتهایی که به "نماینده از راه دور" معروف شدهاند، قرار است مشکل یادشده را حل کنند. این روبات ها به نمایندگی از افراد در جلسات صحبت میکنند. آنها کنفرانسهای تصویری اجرا میکنند، با این تفاوت که فضای کنفرانس را از حالتی ایستا خارج کرده و حرکت به آن وارد میکنند. این روبوتها حتی میتوانند حالت چهره و بدن فردی که نمایندگیاش میکنند را هم به اتاق کنفرانس منتقل کنند.
این پروژهای است که بسیاری از شرکتهای فعال در زمینه ساخت روبات بر روی آن کار میکنند. نمونه طراحیشده توسط شرکت آمریکایی "Willow Garage"، "Texas Robot" نام دارد. این "نمایندهی از راه دور" در نگاه اول به صفحهی نمایش سادهای میماند که بر روی پایهای سوار شده است. در پایهی این روبات موتور و چرخهایی جاسازی شده که دستگاه را برای فرد اصلی قابل کنترل میکنند. فرد کنترلکننده همان تصویری از اتاق کنفرانس را میبیند که روبات میبیند و این در حالی است که تصویر کنترلکننده بر روی صفحه روبات نیز نمایش داده میشود. برای اینکه فضا طبیعیتر جلوه کند، کنترلکننده میتواند "کپی" خود را حرکت دهد.
"Willow Garage" تا کنون 25 دستگاه از "Texas Robot" ساخته است که قرار است در شعبههای مختلف این شرکت آزمایش شوند. مقامهای این شرکت میخواهند بدانند چه مشکلهایی در حرکت یا هدایت از راه دور دستگاهها بهوجود میآید یا روباتها با کدام چالشهای زندگی اجتماعی انسانها مشکل پیدا میکنند. با "Texas Robot" میتوان در محل کار صحبت کرد. این دستگاه حتی میتواند، اگر شارژ کافی در باتری داشته باشد، از اتاقی به اتاق دیگر هم برود.
روباتی با قدرت تشخیص حرکات بدن
در دانشگاه "MIT" هم بر روی پروژه مشابهی تحقیق میشود. البته دستگاه این دانشگاه کمی کوچکتر از همنوع خود در کالیفرنیا است و تنها یک مدل آزمایشی از آن ساخته شده است. این پروژه "Mebot" نام دارد. این دستگاه بر روی میز کار قرار میگیرد و یک صفحه نمایش و یک دوربین دارد که به موتور و چرخ مجهز است.
ویژگی بارز این دستگاه که در نگاه نخست جلب توجه میکند، "دست"های دستگاه هستند که روبات با آنها با زبان بدن هم مجهز شده است. "Mebot" با استفاده از سامانه تشخیص حرکات، میتواند حرکتهای سر را منتقل کند. این حرکات از راه شبکه به روباتی که در کنفرانس حاضر است منتقل و شبیهسازی میشود. با استفاده از این فناوری میتوان از راه دور چشم در چشم شخص مقابل انداخت، سر تکان داد یا تعظیم کرد. "دست"های روبات را کنترلکننده هدایت میکند. در گامهای بعدی این نیز باید به کمک فناوری تشخیص حرکت، بهصورت خودکار انجام پذیرد.
برای اینکه کنترلکننده روبات خود را سرگردان در اتاق کنفرانس نگرداند یا ارتباط با دیگران را از دست ندهد، به نقشهای سهبعدی از فضا نیاز دارد. این نقشه به کنترلکننده نشان میدهد که "کپی" در هر لحظه در چه حالتی است.
نخستین آزمایشهای روانشناسی نشان داد که این روبات میتواند زندگی و پویایی بیشتری به کنفرانسهای تصویری ببخشد. به دلیل آزمایشهای بیشمار باقیمانده، هنوز مشخص نیست که "Texas Robot" و "Mebot" چه زمانی به بازار خواهند آمد، هر چند که "Texas Robot" به تولید انبوه نزدیکتر است.
دویچه وله
گفت و گو
