فروش کارنامه دانش‌آموزان

اینجا کارنامه‌ها را به مزایده گذاشته‌اند «شما، شمایید 150 هزار تومان»! این را معاون مدرسه به مادر یکی از دانش‌آموزان می‌گوید که فرزندش شاگرد اول مدرسه است. با این تعارف سایر والدین به جیب و کیف‌های پولشان نگاهی می‌اندازند، به اضطراب می‌افتند که سهم آنها از تامین مخارج مدرسه چقدر است؟

با آغاز زمان ارائه کارنامه میان ترم تحصیلی در بسیاری از مدارس، به‌رغم هشدار مسوولان آموزش و پرورش، تنها به ازای پول کارنامه می‌دهند.

مدیر ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات مردمی سازمان آموزش و پرورش شهر تهران، بتازگی از برخورد با مدیران مدارس خبرداد که هزینه‌ای بیش از کلاس‌های فوق برنامه به اولیای دانش‌آموزان تحمیل کنند.

جواد مرتضی‌زاده درباره این‌که برخی از والدین دانش‌آموزان تهرانی برای دریافت هزینه اجباری بابت برگزاری کلاس‌های فوق‌برنامه از مدیران مدارس شکایت دارند، اظهار کرد: ثبت‌نام دانش‌آموزان تهرانی در کلاس‌های فوق برنامه اجباری نیست و والدین طبق صلاحدید خود می‌توانند فرزندانشان را در این کلاس‌ها ثبت‌نام کنند.

وی ادامه داد: این موضوع به طور مکرر از سوی سازمان آموزش و پرورش شهر تهران اعلام شده است، اما برخی از مدیران نسبت به این امر کوتاهی می‌کنند.این سخنان نشان می‌دهد که مسوولان آموزش و پرورش شهر تهران از عملکرد مدیران مدارس این شهر اطلاع دارند در حالی که برای دریافت اجباری هزینه مدارس از والدین هیچ نظارتی صورت نمی‌گیرد.

با شروع دریافت کارنامه میان ترم و آخر ترم دانش‌آموزان که معمولا در اواخر آذر و اواسط بهمن هر سال والدین به مدارس مراجعه می‌کنند، سکانس چانه‌زنی مدیر و معاون مدرسه با اولیاء تکرار می‌شود.

چون شمایید 150 هزار تومان

پدر دانش‌آموزی در یک مدرسه راهنمایی دخترانه در منطقه 4 آموزش و پرورش تهران می‌گوید: هر بار که به مدرسه بچه‌ها می‌روم، از بس بر سر کمک اجباری به مدرسه با مدیر چانه می‌زنم که سردرد می‌گیرم.

دیگری می‌گوید من حق ورود به مدرسه دخترم را ندارم، من جای پدر این دانش‌آموزان هستم، حق دارم مدیر و معلمان دخترم را ببینم. این پدر که پشت در ورودی دبیرستان دخترانه متوقف مانده تا از لای در کارنامه بگیرد، می‌گوید: هر بار مدرسه می‌آیم فقط مبلغ می‌خواهند و دیگر هیچ!

مادر دیگری از دانش‌آموزان مدرسه در منطقه 13 تهران با اشاره به این که پول تعمیر میز و نیمکت مدارس را از والدین می‌گیرند هم تمام اظهارات مسوولان آموزش و پرورش را بیهوده می‌داند و اضافه می‌کند: حالا که مدارس، دولتی است، مجبوریم مبالغ گزافی بابت تحصیل بچه‌ها پرداخت کنیم، وای به روزی که به گفته وزیر، مدارس هیات‌امنایی شود فکر کنم در آن صورت مدرسه دولتی و غیرانتفاعی فرقی باهم نخواهد داشت.

برای اداره مدارس مشکلی وجود ندارد

وزیر آموزش و پرورش در مصاحبه‌آی که ایسنا دیروز آن را منتشر کرد، درباره دریافت وجه از دانش‌آموزان به بهانه‌های مختلف می‌گوید: در مورد شهریه‌هایی که برای فوق‌برنامه‌ها از دانش‌آموزان گرفته می‌شود مشکلی نداریم، اما برای درسی که براساس اصل 30 قانون اساسی باید رایگان در اختیار دانش‌آموزان قرار گیرد، نباید هیچ پولی دریافت شود.

وی تاکید می‌کند: باید با ساماندهی این بخش، نوع مدارس و تعاریف آنها را برای مردم مشخص کنیم و مدارس نمونه مردمی، شاهد، تیزهوشان و غیرانتفاعی و جایگاه آنها را برای مردم تبیین کنیم بنابراین اظهارات به نظر می‌رسد، مسوولان آموزش و پرورش از وضعیت مدارس و اجبار والدین برای پرداخت پول به ازای کارنامه مطلع و البته با آن مخالفند، اما مضایق مالی مدارس آن قدر زیاد است که سرانه مدارس از عهده تامین این نیازها برنمی‌آیند.

از حال و روز ما هم بنویسید

مدیر یکی از دبیرستان‌های دخترانه در منطقه 15 تهران، از ما می‌خواهد یک سره به قاضی نرویم، چون مدارس هم توان تامین هزینه‌های جاری را ندارند. این خانم مدیر که تاکید می‌کند نامش را ذکر نکنیم می‌گوید: از حال و روز ما هم بنویسید، متاسفانه مخارج مدرسه بالاست و ما مجبوریم از والدین کمک بگیریم چون امور مدرسه نمی‌گذرد.

کمی اعتبارات مدارس و دشواری اداره مدارس هرچه در زمان وزیر پیشین به عنوان یکی از موانع پیشرفت برنامه‌های وزارت آموزش و پرورش عنوان شد، در زمان حمیدرضا حاجی‌بابایی وزیر جدید با خوشبینی نگاه می‌شود، این نحوه نگرش به کسری بودجه نظام آموزش هرچند برای ایجاد انسجام مدیریت در وزارتخانه‌ای مانند آموزش و پرورش لازم است، اما نیازمند استفاده از اهرم‌های نظارتی برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی از اعتماد مردم است.

1500 میلیارد تومان کسری

اما کمبود اعتبارات فقط به حوزه رتق و فتق امور مدارس مربوط نیست، با وجودی که در برخی منابع خبری از تامین اعتبارات کافی برای مدرسه‌سازی خبر می‌رسد، رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس به مهر می‌گوید: 50 درصد از اهداف مقاوم‌سازی مدارس در برنامه چهارم توسعه محقق نشده است و هنوز هم برخی از دانش‌آموزان در مدارس کانکسی درس می‌خوانند.به گفته علی عباسپور تهرانی از یکهزار میلیارد تومان بودجه مقاوم‌سازی مدارس برای سال آینده تنها 158 میلیارد تومان پیش‌بینی شده و حدود 850 میلیارد تومان از آن کسر شده که قطعا به پروژه‌های بازسازی مدارس ضربه می‌خورد.به موجب قانون مقاوم‌سازی مدارس که در انتهای دولت هشتم به تصویب مجلس رسید، 4 میلیارد دلار برای بهسازی لرزه‌ای باید در اختیار آموزش و پرورش قرار می‌گرفت که تا انتهای برنامه چهارم توسعه که پایان مهلت اجرای این قانون بود، 2500 میلیارد تومان آن واریز شده و باقی آن تاکنون اختصاص نیافته است.

عباسپور با اشاره به سخنان وزیر آموزش و پرورش درباره نداشتن کسری بودجه در سال تحصیلی آینده می‌گوید: ما خوشحال می‌شویم که این وزارتخانه کسری نداشته باشد، اما مسوولان این وزارتخانه می‌توانند اعتبارات مقاوم‌سازی مدارس را پرداخت نکنند و پیمانکاران نیز کار خود را رها کنند و بگوییم که کسری بودجه هم نداریم.

بودجه پیشنهادی دولت برای وزارت آموزش و پرورش 11500 میلیارد تومان عنوان شده است.

نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی تصریح می‌کند: در هر صورت اگر آموزش و پرورش قصد داشته باشد که به همین روال کنونی حرکت کند در سال آینده با 1500 میلیارد تومان کسری مواجه خواهد شد که البته نباید افزایش تورم را در این مورد نادیده گرفت.رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی می‌افزاید: ما قصد تخریب نداریم، اما اگر مسوولان آموزش و پرورش قصد داشته باشند بهتر از گذشته حرکت کنند باید به مسائل پرورشی، بهداشت، سلامت روحی و روانی دانش‌آموزان توجه کنند و در این زمینه اعتبارات خوبی را تخصیص دهند.

خیال همه راحت برنامه‌ها دست‌یافتنی است

اما وزیر آموزش و پرورش با بیان این که مدرسه‌سازی براساس برنامه پنجم توسعه پیش می‌رود می‌گوید: در طول 4 سال گذشته از 13 میلیون و 200 هزار مترمربع ساختمان‌هایی که برای تخریب و بازسازی پیش‌بینی شده بود، 48 درصد آنها یا تحویل شده یا در حال احداث است که بازسازی 52 درصد باقی‌مانده هم در برنامه 5 ساله پنجم کاملا دست یافتنی است.حاجی‌بابایی تاکید می‌کند: با توجه به بودجه‌های مصوب، با خیال راحت این موضوع را اعلام می‌کنم که تا پایان دوره برنامه پنجم در کشور دغدغه‌ای به نام مدرسه به معنا و مفهوم امروز را نخواهیم داشت. از سال آینده شاهد برنامه‌های خوبی در زمینه نوسازی و مقاوم‌سازی خواهیم بود.به هر حال چه به قول نمایندگان مجلس نظام آموزش با کسری بودجه روبه‌رو باشد و چه کسری اعتبارات ربطی به اخذ وجه از والدین نداشته باشد، مدیران مدارس برای اداره امور مجبورند اولیا را تحت فشار قرار دهند. فشاری که بنا بر سلیقه مدیر و چانه‌زنی والدین کم و زیاد می‌شود.

کتایون مصری