دغدغه‌های ناتو

این نشست که بسیاری آن را توجیهی برای تحرکات آینده ناتو به ویژه ادامه اشغال افغانستان به بهانه تامین امنیت و آموزش نیروهای افغانی می‌دانند در شرایطی برگزار شد که همچنان دغدغه‌های بسیاری بر ناتو تاثیرگذار است و می‌تواند ماموریت‌های آینده آن را با چالش مواجه سازد.

1-هرچند که ناتو نزدیک به 30 عضو دارد اما افزایش تحرکات نظامی ناتو در سراسر جهان در شرایطی که بحران اقتصادی غرب را فرا گرفته هزینه‌های بسیاری برای آن به همراه داشته است.
براساس مصوبات نشست استانبول کشورها بر 900 میلیون دلار کسری بودجه این پیمان تاکید کردند. هرچند آنها متعهد به تامین این بودجه شدند اما روند تحولات به ویژه افزایش اقتصادی در اروپا نشانگر تحقق این وعده می‌باشد که مسلما بر آینده ناتو تاثیرگذار خواهد بود.

2-از دیگری چالشهای فراروی ناتو را تامین نیروی انسانی به ویژه برای ادامه جنگ در افغانستان تشکیل می‌دهد. هرچند که ناتو بر حضور بلندمدت در این کشور تاکید دارد اما در عمل در تامین نیروی نظامی لازم برای ادامه جنگ ناتو است. نمود عینی این امر را در عدم استقبال اعضای ناتو برای اعزام نیروی جدید به افغانستان می‌توان مشاهده کرد که در برابر 30 هزار نیروی آمریکا صرفا از اعزام 7 هزار نیرو به این کشور خبر داده‌اند. مشکلات ناتو در تامین نیرو چنان گسترده است که حتی راسموسن دبیرکل ناتو خواستار مشارکت کشورهای اسلامی در جنگ با اعزام نیرو به افغانستان شده است. این درخواست در شرایطی صورت گرفته که پیش از این ناتو خود را محور تحولات نظامی جهان می‌دانست و حاضر به پذیرش حضور نظامی سایر کشورها نبوده است.

3-اختلاف میان اعضای اروپایی ناتو با آمریکا و تلاش این کشورها برای کاهش نفوذ واشنگتن را باید از دیگر چالشهای حاکم بر ناتو دانست. هرچند که طرفین از اتحاد و هماهنگی سخن می‌‌گویند اما در باطن با یکدیگر اختلافات بنیادینی دارند. آمریکایی‌ها براین اعتقادند که آمریکا با بهره‌گیری از منابع مالی و انسانی سایر کشورها برای اهداف توسعه طلبانه خود فعالیت می‌کند در حالی که عملا استقلال این کشورها را نیز قربانی سیاستهای خود می‌سازد. نکته دیگر در این اختلافها را باید در تخریب جایگاه جهانی اروپا به دلیل مشارکت با آمریکا جست وجو کرد.

همراه اروپا با جنگ طلبی‌های آمریکا در قالب ناتو موجب شده تا افکار عمومی جهان با دیدی منفی به اروپا بنگرند که منافع بسیاری را از این کشورها سلب کرده است. نکته نهایی در مورد اختلافهای طرفین نگاه متفاوت اعضای ناتو و آمریکا در قبال روسیه است. بسیاری از اعضای ناتو هرچند مهار روسیه را مناسب می‌دانند اما به دلیل وابستگی به منابع انرژی روسیه چندان تمایلی به تشدید تقابل‌ها ندارند.

آنها بعضا در مسیر تعامل با روسیه گام برمی‌دارند و حتی خواستار مشارکت آن در افغانستان شده‌اند. در مجموع هرچند حاضران در نشست استانبول بر اتحاد و همگرایی ناتو تاکید کردند اما روند تحولات از اختلافات میان طرفین حکایت دارد که با تشدید بحران در افغانستان در نهایت بر حجم آن افزوده خواهد شد چنانکه بسیاری از اعضای ناتو صراحتا با افزایش حضور در افغانستان مخالفت و خواستار خروج نیروهایشان شده‌اند.

جام جم آنلاین-قاسم غفوری