جنگ قیمتها تولیدکنندگان نفت را متضرر می کند

بررسی بازارنفت وتحولات آن درگفتگوبادکترحجت الله غنیمی فرد تحلیل دیگری نیز وجود داردچنانچه جنگ قیمتها شروع شود روسیه برنده اصلی خواهد بود

کد خبر: ۳۱۰۰

من امیدوارم این مطلب به وقوع نپیوندد تاریخ 20 ساله گذشته نفت نشان داده است که چنانچه تولیدکنندگان نفت به این فکر بیفتند که همدیگر را از بازار حذف کنند، علیرغم قدرت تولیدی ای که دارند، همه تولیدکنندگان متضرر می شوند نه فقط یک عده خاص . خاطرتان باشد، مشکلی که چند سال پیش در گرفتن سهم بیشتر در بازار امریکا توسط چند کشور داشتیم همین مطلب بود، که دو کشور تولیدکننده اوپک و یک کشور تولیدکننده غیراوپک بودند، در نهایت با افزایش عرضه قیمتها آنقدر کاهش یافت که عوامل دیگر هم دست به دست هم دادند و قیمت نفت به زیر ده دلار رسید. کدام کشور متضرر می شود؛ به نظر من همه کشورها. کدام کشور بیشتر متضرر می شود؛ ابتدائا کشوری که بیشتر صادر می کند و روسیه کشوری نیست که بیشترین صادرات را در بازار جهانی داشته باشدولی در اصل و در بلند مدت کشوری بیشتر متضرر می شود که دوران عمر صادرکنندگی اش کمتر باشد؛ قطعا عمر صادرکنندگی روسیه با توجه به ذخایر نفتی )حدود نصف ذخایر نفتی ایران ( و میزان مصرفش ، معادل بسیاری از کشورهای اوپک نیست ، در نتیجه ظاهرا کشورهای تولیدکننده اصلی اوپک نمی توانند کشورهایی باشند که ضرر بیشتری می بینند. امیدوارم مشکلات اقتصادی روسیه ، باعث عرضه بیشتر و کاهش قیمتها نشود.چنانچه تصمیم اوپک مبنی بر کاهش یک ونیم میلیون بشکه نفت و کاهش 500 هزار بشکه کشورهای غیراوپک عملی شود، قیمت نفت در چه میزانی قرار خواهد گرفت؛- خیلی سخت است که قیمت نفت را آن هم با داشتن یک عامل ، پیش بینی کرد. فرض کنید علی رغم این که اوپک و غیراوپک این مقدار را کم کنند، به علت سقوط رشد اقتصاد جهانی در سال میلادی جدید، تقاضا باز هم کمتر از این مقدار شود و فرض کنید با سرمایی که انتظار می رود در نیمکره شمالی وجود داشته باشد، روبه رو نشویم ، بلکه هوا معتدل باشد؛ لذا عوامل دیگر می تواند موثر باشد. چنانچه عوامل دیگری بر قیمت نفت تاثیر نگذارد و قیمت را به سمت سقوط نبرد، به نظر می آید یکی از عوامل تعیین کننده در حالت فعلی بازار برای کنترل روند نزولی و رساندن بازار به ثبات قیمتها اضافه عرضه است . بنابراین چنانچه پیش بینی های فعلی از عوامل موجود در دو ماه بعد همین باشد که الان وجود دارد، احتمالا این مقدار عرضه از بازار خارج شدن ، با رسیدن به فصل سرما، باید بتواند بازار را به سمت ثبات پیش ببرد؛ مگر اینکه عوامل دیگر بخواهند اثر بگذارند.اگر این تصمیم اوپک عملی نشود، آن وقت چه تصمیم دیگری اتخاذ خواهد کرد؛اجازه بدهید در این مورد دوستان ما در اوپک اظهار نظر کنند.وضعیت ایران در این میان چگونه خواهد بود و از این افت قیمت تا چه میزان متضرر میشود؛تمهیداتی که در چند سال گذشته اندیشیده اند و برای اضافه درآمد حاصل از صادرات نفت ، صندوق ذخیره ارزی تعبیه شده است و امسال هم امیدواریم بتوانیم مقداری از درآمد صادرات نفتی را به این صندوق واریز کنیم ، نشان می دهد که ما آنقدر متضرر نخواهیم شد. به عبارت دیگر، مقداری که به عنوان درآمد حاصل از فروش نفت ، در بودجه کشور برای سال جاری در نظر گرفته شده است ، میزان متعارف و منطقی ای است که این مقدار کاهش قیمت تا الان اثر نامطلوبی بر ما نگذاشته است.یعنی پیش بینی ای که از درآمد در بودجه شده است ، کمتر از درآمد فعلی نفت بوده است؛به عبارت دیگر ما می توانیم مجموعه درآمدی را که باید به خزانه کشور واریز کنیم ، براحتی حتی در این قیمتهای پایین هم واریز کنیم و امیدواریم اگر قیمتها بیشتر از این پایین نیاید، بتوانیم تا پایان پاییز تعهدات دولت را به خزانه کشور انجام بدهیم . در نتیجه چه ضرری وجود دارد؛ باید بگویم اگر منظور از ضرر، کاهش درآمدی است که دولت منتظر بوده است ، با این ارقامی که الان به خزانه کشور ریخته می شود، ما در این زمینه مشکل نخواهیم داشت.آیا تاثیر منفی بر بودجه سال آینده نخواهد گذاشت ؛طبیعی است از آنجا که نفت که یکی از اصلی ترین منابع درآمد ارزی کشور است ، هر چقدر کاهش پیدا کند، توان ارزی کشور به معنی کل کلمه کاهش می یابد. به این معنی که درآمد ارزی کشور فقط برای مخارج دولت نیست ؛ مقداری هم در صندوق ارزی می رود که آن را هم باید در نظر بگیریم . بدیهی است که صادرات نفت ما اگر شرایط بازار تغییر نکند با قیمت کمتری فروخته می شود و در نتیجه کسب ارز ما کمتر می شود، یعنی بخشی که به صندوق ذخیره ارزی میتواند برود، کمتر خواهد شد.دبیر کل اوپک چندی پیش در خبری اعلام کرده بود که وضعیت بازار نفت در شرایط فعلی ، وخیم تر از اوضاع سال 1998 است ؛ آیا وضعیت بازار نفت تا بدین حد نگران کننده است؛عواملی که در سال 1998 بازار را به سمت کاهش قیمت برد، مواردی است که در حال حاضر به آن شکل در بازار وجود ندارد. یکی از دلایل عمده ای که بازار را به سمت سقوط کشاند، مشکلات کشورهای آسیای شرقی بود که با رکود شدید اقتصادی - به علت اختلال های مالی در کشورهایشان با آن رو به رو بودند. گر چه رشد اقتصاد کشورهای اصلی مصرف کننده نفت کاهش پیدا کرده و اگر چه رشد اقتصادی برخی از کشورها در آسیا در سال جاری میلادی منفی خواهد بود )نظیر کشور تایوان که پس از چند دهه اقتصادی ، اولین بار است رشد منفی اقتصادی را تجربه می کند(، ولی در عین حال به نظر نمی آید تمام عوامل اقتصادی در بازار این گونه باشند که شدت کاهش تقاضا را به میزان سال 1998 برسانند. از طرف دیگر، به نظر نمی آید که افزایش عرضه در بازار،بطور نسبی ، به میزان آن زمان باشد. یکی از مشکلاتی که طی آن سالها با آن رو به رو بودیم ، این بود که یکی از کشورهای اوپک در تخطی خودش از میزان تولید پافشاری می کرد و رقمهای بسیار بالایی در روز را به بازار عرضه می کرد و این ، خارج از توافقاتی بود که در اوپک صورت گرفته بود. خوشبختانه در حال حاضر در اوپک توافقات به گونه ای است که این تخطی ها به حداقل رسیده است و به نظر نمی آید این دو برهه زمانی را باید یکسان ارزیابی کنیم ؛ مگر این که اقتصاد کل جهان مطابق پیش بینی های به عمل آمده ، حرکت نکند و روند رشد اقتصادی جهان که قرار است در سال جاری میلادی مثبت باشد، منفی شود. که این منفی بودن تمام کشورهای دنیا از جمله کشورهای اصلی تولید کننده نفت را در برمی گیرد و در آن صورت با یک رکود جهانی مواجه ایم که تمام کشورها را تحت تاثیر خود قرار میدهد. برای تایید این پیشبینی به عوامل بسیار زیادی نیاز است که حداقل در حال حاضر این عوامل در بازار موجود نیست.