چگونه استفاده فرزندانمان از اینترنت را مدیریت کنیم ؟
پرسه کودکانه درکوچه پسکوچههای اینترنت
این وسیله نوعی رویکرد به برنامهریزی و حل مسائل را میآموزد که بسرعت به سایر حوزههای یادگیری و فعالیتهای روزمره نیز تعمیم مییابد.
اگر در مورد بازیهای کامپیوتری واقعبین باشیم، باید بگوییم که بازیهای کامپیوتری کودکان در نوع خود جالب هستند. کودکان از این که بتوانند خودشان تصاویر، اشکال، صداها و مهارتهای دیگر را ایجاد نمایند و بر حریفان فرضی پیروز شوند بسیار لذت میبرند. حتی بعضی از بازیهای کامپیوتری جنبه آموزشی دارند و کار کردن با کامپیوتر را آموزش میدهند. برای کودکان بزرگتر نیز استفاده از اینترنت کار آنها را در بسیاری موارد راه میاندازد و بر اطلاعات و آگاهیهای آنها خواهد افزود، اما همه اینها هنگامی مفید هستند که اولا در استفاده از کامپیوتر افراط نشود و ثانیا شیوه صحیح استفاده از کامپیوتر و اینترنت به کودک آموزش داده شود. اگر کودکان ساعات طولانی با کامپیوتر کار کنند و به بازی بپردازند، سبب کوتاهی در انجام تکالیف خانه و مدرسه شده و افت شدید تحصیلی را منجر میشود و نیز عدم آگاهی در استفاده صحیح از اینترنت میتواند اثرات سوءرفتاری فراوانی در کودکان ایجاد نماید و در برخی موارد سبب انحرافات اخلاقی در آنها شود.
در صورت استفاده صحیح و مناسب، اینترنت میتواند ابزار قوی و مفید و جامعی برای یادگیری باشد، اما در عین حال و در صورت عدم استفاده صحیح و بجا، میتواند جایی باشد که بچهها در آن با وسایل یا افراد خطرناک مواجه میشوند.
چالشهایی که والدین در این زمینه با آن مواجهند این است که به فرزندانشان کمک کنند از منفعتهای اینترنت بهره ببرند در عین این که از خطرات آن اجتناب میورزند.
امروزه بیش از دوسوم مردم در خانههایشان به اینترنت دسترسی دارند. بنابراین اکثر بچهها از اینترنت بهرهمند هستند و از آن استفاده میکنند، چرا که آن اطلاعات و آگاهیهای پایهای و اصلی را بیشتر از سایر رسانهها به آنها پیشنهاد میکند و در اختیارشان قرار میدهد. این میتواند به بهبود خواندن و نوشتن کودک و مهارتهای حل مشکلات و مسائل در آنها کمک کند.
برخی مطالعات در این زمینه نشان میدهد که اینترنت میتواند یادگیری و آموزش را برای افراد جوان سرگرمکنندهتر و مهیجتر سازد. بچهها همچنین میتوانند از فواید اجتماعی آن هم بهره ببرند، چراکه آنها از ایمیل، چت رومها و... برای ارتباط برقرار کردن با دوستانشان استفاده میکنند (اگرچه این نوع ارتباط به اندازه ارتباطات رودررو و حضوری به پیشرفت و ارتقای مهارتهای اجتماعی و تعامل با دیگران، موثر نخواهد بود ولی به آن کمک خواهد کرد.)
آموختن استفاده ایمن و صحیح از اینترنت نیازمند راهنمایی های دقیق از جانب افراد قابل اعتماد همچون معلمین، مربیان یا والدین است
طبق آمارگیریهای انجام شده، دخترها و پسرها هر دو به یک میزان از اینترنت استفاده میکنند، اما یک سری تفاوتهایی در چگونگی استفاده آنها وجود دارد. تحقیقات نشان میدهند که پسرها بیشتر از دخترها از بازیهای آنلاین استفاده میکنند و دخترها بیشتر از چترومها و سایتهای آموزشی استفاده میکنند.
همه جهان در خانه شما
لحظهای به این بیندیشید که چه طور میتوانید مادامی که فرزندانتان در حال چت کردن با غریبههایی هستند که مضمون و محتوای اینترنت را ارائه میدهند، بر آنها نظارت داشته باشید. در این زمینه 3 شیوه به شما پیشنهاد میکنیم:
طرز رفتار و عملکرد ما در برابر نگرانیهای ایمنسازی استفاده از اینترنت.
کسب اطلاعات و آگاهیهای لازم برای این ایمنسازی.
نگرانیهای متداول در مورد استفاده فرزندان از اینترنت.
طرز رفتار و عملکرد ما در برابر نگرانیهای ایمنسازی استفاده از اینترنت.
شما میتوانید با آگاهی دادن، حمایت کردن و تعلیم دادن به فرزندانتان و همچنین با یادگیری خودتان در زمینه استفاده از اینترنت به آنها کمک کنید که به صورتی ایمن و مناسب از اینترنت استفاده کنند.
به یاد داشته باشید، آموختن استفاده ایمن و صحیح از اینترنت شبیه آموختن عبور کردن از عرض خیابان است و نیاز به وقت و راهنماییهای با دقت از جانب افراد قابل اعتماد همچون معلمین، مربیان یا والدین دارد.
آگاهی دادن
شما میتوانید به فرزندتان آگاهی دهید و بر به کارگیری اینترنت از جانب او به چندین راه نظارت داشته باشید.
با همه اعضای خانواده در مورد دسترسی اینترنتی صحبت کنید. آگاهی دادن و مطلع کردن به بهترین نحو عمل خواهد کرد اگر شما بتوانید در کمال آرامش و در عین حال بیپرده و صریح با فرزندتان در مورد فعالیتهای اینترنتیاش بحث و گفتگو کنید.
کامپیوتر را در ناحیهای از خانه که بین همه اعضای خانواده مشترک است نگهداری کنید. در صورت امکان از قرار دادن کامپیوتر در یک اتاق خواب یا اتاق مطالعه خودداری کنید. این به شما امکان میدهد که حساب مدت زمانی را که فرزندتان آنلاین میشود و همچنین این که از چه سایتهایی دیدن میکند داشته باشید.
شما و فرزندتان با هم، تعدادی قانون راحت و ساده و نیز منصفانه در مورد نحوه استفاده از اینترنت وضع کنید. برای مثال یک محدودیت معقول در مورد میزان زمانی که فرزندتان اجازه دارد از اینترنت استفاده کند.
با او در این زمینه گفتگو کنید که چه طور این قوانین حتی بیرون از خانه هم اجرا میشوند برای مثال، در خانه یک دوست یا در کتابخانه محلی نیز او فقط اجازه خواهد داشت در همان زمان تعیین شده در قانون از اینترنت استفاده نماید.
هنگامی که فرزندتان از قوانین پیروی کرد و تابع بود، به خاطر داشته باشید که یک پسزمینه ذهنی مثبت در این زمینه به او بدهید مثلا یک شیء دلخواهش را برایش فراهم کنید یا او را به جای مورد علاقهاش ببرید.
اگر بچههایتان از لحاظ سنی بزرگترند و درک بیشتری از مسائل دارند، پیشنهاد خوبی است که یک توافقنامه استفاده از اینترنت را با آنها بنویسید و امضاء کنید. یک موافقتنامه نوشتاری که از طرف هر دوی شما امضاء شده است، به وضوح قوانین کمک خواهد نمود.
اگر یکی از برنامهها و نرمافزارهایی را که به عنوان جستجوگر و مرورگر صفحات وب استفاده میشود، روی سیستم خود نصب کنید چون دارای امکانات و جزییاتی هستند که تاریخ و مقدار استفاده از اینترنت و صفحات مشاهده شده را نشان خواهند داد، شما را قادر میسازند وب سایتهایی که فرزندتان مشاهده کرده، چک کنید و آنها را بازبینی نمایید.
تحقیق کنید و دریابید که آیا مدرسه فرزندتان، خطمشی استفاده از اینترنت در برنامههایش وجود دارد یا نه، اگر وجود داشت بررسی کنید که ایمنسازی استفاده از اینترنت تا چه حد در آنجا اعمال میشود و تحت نظارت مربیان مدرسه هست یا خیر.
با نشان دادن سایتهای ایمن و مناسب به فرزندتان و آموختن این که چرا این سایتها ایمن هستند، به فرزندتان اختیار دهید که استفاده صحیحی از اینترنت داشته باشد. همچنین بسیار حائز اهمیت است که به فرزندتان گوشزد کنید که پخش و توزیع اطلاعات شخصی به صورت آنلاین کار غلطی است و عواقب سوئی خواهد داشت.
حمایت کردن
با شیوهها و راهکارهای زیر میتوانید فرزندتان را هنگام استفاده از اینترنت حمایت نمایید:
برای او توضیح دهید که همه اطلاعات روی اینترنت خوب، صحیح و مفید نخواهند بود. همچنین توضیح دهید که بعضی از سایتها فقط برای بزرگسالان هستند و به درد کودکان نمیخورد.
شما میتوانید با نام بردن بعضی از چیزهایی که به ذهنتان میرسد برای سن آنها مناسب نیست، به فرزندتان کمک کنید سایتها و موارد نامناسب را تعیین هویت کند و آنها را تشخیص دهد. برای مثال سایتی که شامل تصاویر ترسناک یا خشن و یا لغات خشمناک و گستاخانه و یا فحش و ناسزا است مناسب نیست.
میتوانید از سایتهای جستجوگر ایمن روی سیستمتان استفاده کنید و آنها را برای مراجعات و بازبینیهای بعدی علامتگذاری کنید.
مطمئن شوید که فرزندتان فهمیده و درک کرده است که افرادی که او آنها را روی اینترنت ملاقات و با آنها چت میکند، باید بسیار محتاطانه و محافظهکارانه با آنها رفتار شود. حتما به این نکته اشاره کنید که افرادی که او از طریق اینترنت با آنها آشنا میشود ممکن است عملا به دروغ ادعای چیزی را بکنند و یا خود را به دروغ معرفی کنند و آنها نباید اعتماد فرزندتان را به خودشان جلب کنند. چه بسا هستند کسانی که به دروغ ادعا میکنند کودک دیگری هستند و از فرصت استفاده کرده و طرح دوستی با کودکتان میریزند و متعاقبا منجر به اثرات سوء دیگری خواهند شد. از کودکتان بخواهید که اگر شخصی از طریق اینترنت با او ارتباط برقرار نمود به اطلاع شما برساند و همچنین باید برای فرزندتان روشن کنید که اگر در حال برنامهریزی برای یک ملاقات رودررو با کسی است که به صورت اینترنتی و آنلاین با او آشنا شده است، حتما باید به شما بگوید.
آموزش
شما میتوانید به فرزندتان کمک کنید بیاموزد که چگونه از اینترنت به طریقی ایمن، مسوولانه و لذتبخش استفاده نماید.
هنگامی که دارید فرزندتان را راهنمایی میکنید روی جنبهها و وجوه مثبت اینترنت تمرکز کنید.
زمانی را صرف این کنید که سایتهایی را که جالب، مهیج یا آموزشی هستند به او نشان دهید (و آنها را برای مراجعات و استفادههای بعدی علامتگذاری نمایید.) برای مثال، میتوانند به او کمک کنید اطلاعاتی را که برای انجام تکالیفش به آنها نیاز دارد از اینترنت پیدا کند.
کودکتان را تشویق و ترغیب کنید که در زمینه چیزهایی که روی اینترنت پیدا میکند از شما سوال کند و در موردشان تحقیق نماید. به محض پیدا کردن یک سایت، آنها میتوانند از خودشان بپرسند (چه کسی مسوول این سایت است؟) و (آیا من میتوانم اطلاعاتی را از این سایت بیابم و یا این که اینها و نظرات و عقاید شخصی و خصوصی هستند؟) یا این که آیا این سایت سعی دارد من را تحت نفوذ خود قرار دهد و یا این که چیزی را به من عرضه کند و برای من به نمایش میگذارد؟)
استفاده مکرر و مداوم از کامپیوتر میتواند روی سلامت و تندرستی کودک تاثیر بگذارد.
کودکتان را تشویق کنید که دست به فعالیتهایی بزند که خارج از گشت و گذارهای اینترنتی باشد. متخصصان در این زمینه پیشنهاد میکنند که برای بچههای زیر 8 7 سال تا یک ساعت در روز کافی است که کودک پای کامپیوتر باشد، تلویزیون ببیند و یا این که بازیهای الکترونیکی انجام دهد (برای همه اینها یک ساعت کافی است.) و برای بچههای بزرگتر یک ساعت و نیم تا 2 ساعت کافی است.
شما میتوانید از یک برنامه آموزشی که مخصوصا برای گروه سنی فرزندتان طراحی شده است، استفاده کنید.
فراگیری
اگر خودتان با اینترنت آشنایی ندارید، ابتدا از خودتان شروع کنید و آن را یاد بگیرید.
همه آنچه که شما احتیاج دارید یک درک پایه و اساسی است که به شما کمک میکند بر فرزندتان نظارت کرده و او را راهنمایی نمایید. برای این کار میتوانید از منابع عمومی از قبیل کتابخانه محلیتان یا کلاسهای آموزشی کار با اینترنت استفاده نمایید.
مطمئن باشید با وجودی که فرزندتان بیشتر از شما در مورد اینترنت میداند تنها نیستید. بنابراین چرا از فرزندتان در مورد اینترنت به عنوان یک درس سوال نمیپرسید؟ این میتواند برای هر دوی شما مفرح و لذتبخش باشد و به شما کمک میکند بفهمید که فرزندتان تا چه حد در این زمینه آگاهی دارد.
راهکارهای ایمنسازی اینترنت
در صورت یافتن موارد نامناسب از برنامههای غربالزنی و گزینشی و یا فیلترها برای مسدود کردن وارد شدن به این وبسایتها استفاده کنید. اینها 100درصد تاثیرگذار نیستند اما کارآمدند. اگر کودکتان موارد نامناسبی پیدا کرد در مورد آنها به آرامی با او بحث کنید و به او بفهمانید آنچه شما را خشنود خواهد کرد این است که او در مورد آنها با شما صحبت کند و از شما راهنمایی بخواهد و به او بگویید در صورت یافتن چیزی که او را بترساند یا به او احساس ناراحتی و ناامنی بدهد، در مورد آن چیز با مادر ، پدر و یا معلمش صحبت کند.
در مورد دادن اطلاعات شخصی به غریبهها باید برای او توضیح دهید هر چیزی که شما در کامپیوتر میگذارید و یا در یک پیغام متنی بیان میکند تبدیل به املاک و دارایی عمومی میشود و خیلی اهمیت دارد که قبل از این که جزئیات شخصی را به کسی بدهید آن را با مادر، پدر و یا معلم چک کنید خصوصا اگر آن شخصی را که میخواهد اطلاعات بگیرد نمیشناسید.
استفاده بیش از حد از رایانه هم فرصت بازی و آموزشهای دیگر را از کودک میگیرد و هم به سیستم بینایی کودک آسیب میرساند
قوانین و رفتارها: اگر با کودکتان بر سر قوانین استفاده از اینترنت توافق کردید و او آن قوانین را شکست و رعایت نکرد، میتوانید دسترسی او را به اینترنت مسدود و ممنوع کنید و برای این کار، میتوانید مودم را از سیستم خارج کنید و فقط با نظارت خودتان آن را وصل نمایید و به فرزندتان یادآوری کنید که چگونه روی قوانین با هم توافق کردید و چرا این قوانین را وضع نمودید.
نگرانیهای متداول
دسترسی به محتویات و مندرجات نامناسب: در گشت و گذارهای اینترنتی بچهها ممکن است فقط یک یا دو کلیک از موارد اهانتآمیز و زشت، مسائل شهوتانگیز و مستهجن و خشمگینانه فاصله داشته باشند. (حتی به صورت تصادفی و ناخواسته)، خصوصا اگر هیچگونه فیلتر یا برنامههای غربالگری و یا نرمافزارهای کنترل و بازبینی وبسایتها روی کامپیوتر نصب نشده باشد. تعدادی از وبسایتها ممکن است تبلیغاتی داشته باشند در زمینه مشروبات الکلی یا سیگارها و در بیشتر موارد هم مسدود کردن آنها سخت است چرا که معمولا بصورت تصاویر بدون متن یا نوشته هستند.
همچنین تعدادی از چترومها بچهها را به رفتارهای مضر و نامناسب تشویق میکنند از قبیل رژیمهای افراطی، روابط جنسی نابالغ و زیر سن قانونی یا استفاده از داروها و سوءمصرف آنها.
برنامههای فیلتر
برنامههای فیلترکننده کاملا موثر نیستند. یک کودک مبتکر و کاردان و باهوش امروزی گاهی اوقات میتواند راههایی را برای از سر خود رفع کردن این برنامهها پیدا کند.
فیلترها نمیتوانند غربال کننده آنچه را که در چترومها اتفاق میافتد و همچنین نمیتوانند جایگزین آگاهیبخشی و هوشیارگری والدین و نظارت و سرپرستی آنها شوند.
تحقیقات اخیر نشان میدهند که برنامههای فیلتر سرورهای پایه (انواعی که شرکت سرویسدهنده خط اینترنتتان فراهم میکند.) معمولا خیلی سخت پشتیبانی میشوند و عملکردشان به مقدار زیادی بستگی به این دارد که چگونه تنظیم شدهاند و شما به یک سری برنامههای پشتیبانی دیگری نیاز دارید که این فیلترها را پشتیبانی کنند.
سوءاستفاده جنسی از کودکان
چترومها بسیار مهیج و سرگرمکننده هستند و جاهای خوبی برای تبادل نظرات و عقاید افراد، اما میتوانند در عین حال خطرناک هم باشند. آنها به افراد اجازه میدهند که با نامهای مستعار با هم تبادل اطلاعات کنند و محدودیتهای سنی در این مکانها به اجرا درنیامده در نظر گرفته نمیشود.
همچنین بچهها ممکن است برای یک ملاقات واقعی با افرادی که به صورت اینترنتی با آنها آشنا شدهاند و شناخت کاملی از آنها ندارند، دعوت شوند که این مساله میتواند منجر به سوءاستفادههای فیزیکی و جنسی از کودکان شود.
خطر در کمین افراد ناباب قرار گرفتن یا سوءاستفاده جنسی از کودکان از طریق اینترنت میتواند از بین برود اگر شما فرزندتان را نصیحت کنید که اطلاعات شخصی را به کسی که نمیشناسد ندهد و با آنها ارتباط یک به یک برقرار نکند.
برنامههای به اشتراک گذاشتهشده
نرمافزارهای آنلاین که قادرند فایلها را از اینترنت مبادله کنند یک راه جذاب و مهیج برای کودکان است که از طریق آن میتوانند آهنگها، ویدئوها و تصاویر را به صورت مجانی دریافت کنند و این کار معمولا و در بیشتر سایتها برخلاف قانون است و افرادی که این کار را انجام میدهند تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت. این قبیل برنامهها، اغلب برنامههای نظیر به نظیر نامیده میشوند و همچنین باعث میشوند کامپیوترتان توسط افراد ناشناسی که ویروسهای کامپیوتری یا موارد مضر دیگر را معرفی میکنند (هکرها) قابل دسترسی شود و به عبارتی هک شود.
استفاده بیش از حد از کامپیوتر و اینترنت:
گاهی اوقات والدین به خاطر استفاده بیش از حد کودکشان از اینترنت نگران میشوند. اگر کودکی در موقعیتهای اجتماعی خجالتی یا ناراحت است احتمالا وقت زیادی را به صورت آنلاین سپری میکند، به دور از خانواده و دوستانش.
اگر بیشترین و یا همه واکنش ها و تماسهای یک کودک با دوستانش از طریق کامپیوتر است از قبیل ایمیل و چتروم این احتمالا در پیشرفت مهارتهای اجتماعی کودک تاثیر بسزایی خواهد داشت و مهارتهای گفتاری و حسی در تعامل با دیگران را نخواهد آموخت.
تدابیر زیر در استفاده صحیح کودکان از رایانه موثرند:
توجه داشته باشید که برخورد جدی را از ابتدا آغاز نکنید، زیرا در اکثر کودکان، جالب بودن و جذابیت اینترنت و بازیهای کامپیوتری در ابتدا زیاد است و بعد به مرور کمرنگ میشود.
از بازیهای رایانهای و استفاده از اینترنت به عنوان جایزه در قبال انجام تکالیف و تعهدات کودکان استفاده نکنید.
اگر کودک به هیچ عنوان راضی به ترک عادت خود نشد، رایانه را قفل کنید.
بتدریج نتایج سوءاستفاده از امکانات رایانهای را برای کودک توضیح دهید.
استفاده بیش از حد از رایانه هم فرصت بازی و آموزشهای دیگر را از کودک میگیرد و هم به سیستم بینایی کودک آسیب میرساند.
برنامهها و سایتهایی را با نظارت خودتان انتخاب کنید که در سطوح مختلف مناسب سن فرزندتان باشد.
بهتر است کودکان از موسهای کوچک استفاده کنند زیرا مناسبتر و راحتتر است.
بلندی صندلی باید با قد و قواره کودکان تناسب داشته باشد، بهتر است یا از صندلیهای متحرک بلند یا کوتاهشونده استفاده شود و یا از زیرپایی برای قرار دادن پاهای کودک در زیر میز استفاده شود.
بهترین فاصله چشمان کودک از صفحه مانیتور، حداقل 50 سانتیمتر است. نور اتاق نیز باید به صورتی باشد که مستقیم به روی صفحه مانیتور نتابد.
نسیما عرب
منبع :Raising children Network
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
