حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
گزارش گاردین از پرونده سازی برای سفیری که از امریکا انتقاد کرد
جام جم آنلاین : سفیر انگلیس در تاشکند که ماه گذشته بطرز اسرارآمیزی به بهانه مرخصی
بیماری به این کشور بازگشت ، قربانی تهدیدهای نخست وزیری انگلیس ، به علت اظهارنظر صریح درباره سیاست خارجی امریکا پس از حمله به عراق ، است .
از جمله این اتهامها:
- حمایت از تمدید روادید دختر یک دوست ازبک که بیشتر از زمان مقرر در انگلیس مانده بود.
- افراط در مشروبات الکلی با مردم ازبک.
استفاده مخفی راننده سفارت از اتومبیل سفارت!.
متعاقب این جریانات و «اتهامات» و «مبارزه ای نظام مند برای تضعیف او» موری دچار افسردگی شد و کارش به مداوای پزشکی رسید.
یک مقام ارشد انگلیسی گفت سفیر سابق را تحت فشار گذاشته بودند تا از انتقاد مداوم از رژیم کریم اف دست بردارد.
قسمتی از این فشارها از نخست وزیری اعمال می شد که نگران انتقادهای او از سیاست ضدتروریستی امریکا و جنگ آن در عراق نیز بود.
منبع فوق گفت به او گفته شده بود که دفعه بعد که از خط قرمز امریکا عبور کند ، مقامش را از دست خواهد داد.
«خانم کلرشورت» وزیر سابقه توسعه انگلیس قبل از جنگ عراق به او گفته بود: «من عاشق کاری هستم که تو در اینجا می کنی ، اما می دانی ، نمی دانی ، که اگر من بروم تو هم خواهی رفت».
خانم شورت سرانجام به علت اختلاف با بلر بر سر جنگ عراق استعفا کرد.
وقتی این دیپلمات خوش برخورد اسکاتلندی یک سال پیش در 45 سالگی به تاشکند آمد ستاره اقبالش در حال طلوع بود.
او در واقع ترفیع مقام یافته و از سیرالئون به این کشور آمده بود.
ازبکستان ، یک کشور پلیسی پس از شوروی در مرز ، از نظر استراتژیکی مهم ، با افغانستان ، یک میدان مین بالقوه خطرناک دیگر بود.
براساس نظر وارت خارجه امریکا سرویس های امنیتی ازبک از شکنجه به عنوان یک شیوه عادی بازجویی استفاده می کنند اما جنگ های امریکا در افغانستان و عراق باعث شده که واشنگتن بودجه بیشتر تشکیلات امنیتی این رژیم را تامین کند.
امریکا در مقابل این کمکها پایگاهی نظامی در «خان آباد» به عنوان مرکزی برای عملیات در افغانستان دارد.
واشنگتن سال گذشته 500 میلیون دلار به ازبکستان کمک کرد که 79 میلیون دلار آن مخصوص همان «نیروهای امنیتی و ضابطین قانون» بود که امریکا آنها را به شکنجه کردن مردم متهم می کند.
اظهارات صریح موری درباره شکنجه رژیم کریم اف را خشمگین کرد ، همچنان که وجود تفاوت ها در سیاست خارجی ظاهرا اخلاقی دولت انگلیس و حمایت آن از اقدامات امریکا را برجسته و مشخص کرد.
موری در اکتبر سال گذشته در «خانه آزادی» خطاب به افراد سرشناس ، از جمله مقامات سطح بالای ازبک و سفیر امریکا ، سخنانی ایراد کرد که قبلا به تایید وزارت خارجه انگلیس رسیده بود.
وی گفت : «به عقیده ما بین هشت هزار تا ده هزار نفر (در ازبکستان) زندانی هستند که از نظر ما زندانی سیاسی یا مذهبی بشمار می روند.
هیچ دولتی حق ندارد از جنگ علیه تروریسم به عنوان بهانه ای برای مجازات کسانی استفاده کند که دارای اعتقاد و تعهد عمیق شخصی به دین اسلام هستند یا به شیوه های مسالمت آمیز دیدگاه های خود را دنبال می کنند».
کوفی عنان ، دبیرکل سازمان ملل در دیداری با کریم اف سخنان تند موری را مطرح کرد که ظاهرا باعث ناراحتی و خشم کریم اف شد.
موری گزارش های فراوان درباره نقض حقوق بشر به لندن می فرستاد و گزارش های او در ماههای قبل از شروع جنگ عراق داغتر می شد.
او استدلال می کرد نقض حقوق بشر در ازبکستان به همان بدی بود که از آنها به عنوان سلاحی علیه عراق استفاده می شد.
او می گفت با این حال واشنگتن دارد به جای حمله ، به ازبکستان کمک مالی می دهد.
موری «ای میل»های فراوانی در حمایت از خود و چند مورد انتقادی ، از داخل دریافت کرد و سپس شخصا با تهیه گزارشی پزشکی درباره جسد دو زندانی سیاسی به نامهای مظفر عوض اف و حسن الدین علیم اف ، که احتمالا در آب جوش کشته شده بودند ، در افشای شکنجه ها درگیر شد.
در ژوئن گذشته به دنبال نزاعی که ارتباطی با سفیر نداشت و در آن یک مقام سفارت سه کارمند محلی خود را اخراج کرده بود ، وزارت خارجه انگلیس ماموری را برای تحقیق به تاشکنده فرستاد.
به گفته منابع محلی ، این مامور به جای انجام وظیفه اش سوالهایی کنایه آمیز درباره خود سفیر مطرح می کرد.
شخصی در آن زمان گفت : «انگار برای خراب کردن سفیر آمده اند».
با این حال گفته شده که گزارش فوق سفیر را از هر تقصیری برای مسائل شخصی مبرا شناخت .
اما درماه اوت هنگامی که موری به تعطیلات رفت ، مامور دیگری به تاشکند اعزام شد که به نظر می رسد پرونده ای در مورد «بی احتیاطی و اعمال نسنجیده سفیر» درست کرده باشد.
به گفته دوستان ، موری از تقاضای روادید یک دختر جوان ازبک که می خواست در انگلیس تحقیق و مطالعه کند ، حمایت کرده بود.
او که دختر یک استاد مشهور ازبک بود برای شرکت در یک دوره یکماهه روادید گرفته بود اما در پایان دوره فوق ده روز هم برای گردش در انگلیس ماند.
قسمت کنسولی سفارت از این موضوع ناراحت و از سفیر خواستار مداخله شد.
موری به پدر دختر تلفن کرد و خواستار بازگشت سریع او شد.
در گزارش بازرس دوم «مشروب خوری و شایعه پراکنی» از تفریحات مورد علاقه سفیر ذکر شده بود اما یک منبع نزدیک به سفارت تاکید کرد: «هرگز ندیده ام موری سر کار مشروب خورده باشد او می دانست چگونه به عنوان بخشی از کارش سرگرم باشد ، اما مشروب خور نبود این حرف چرند است».
منبع دیگری گفت : مردم بسیار زیادی ، احترام فراونی برای او قایل هستند اگر او مست می کرد ، هرگز کسی برایش احترام قائل نمی شد.
اتهام دیگر او این بود که راننده اش با «لندروور سفارت» برای گردش به ساحل دریاچه ای رفته بود.
دوستی به شوخی گفت : «لابد می خواست نشان بدهد که اتومبیل های ساخت انگلیس چقدر خوبند که در مسیرهای سخت هم می توان از آنها استفاده کرد».
وی افزود:«من شنیدم که یک مقام دیگر سفارت با اتومبیل دیگر به اتفاق راننده سفیر به همانجا رفت اما کسی اتهامی به او نزد».
موری از تعطیلات به لندن احضار شد و او را به تنزل مقام یا اخراج تهدید کردند.
یک مقام نزدیک به سفارت در تاشکند گفت :«انسان قطعا می تواند تصور کند ازبک ها از او متنفر بودند» دلیل مستحکمی درباره دخالت امریکایی ها در این ماجراها وجود ندارد.
اما افراد نزدیک به او به نظر می رسید فکر می کردند که امریکایی ها در این جریان دخالت داشته اند.
یک مقام سفارت امریکا در تاشکند گفت : «دولت امریکا ارتباطی با ترک ازبکستان توسط موری نداشت».
وزارت خارجه انگلیس حاشا می کند که امریکا به نخست وزیری انگلیس فشار آورده باشد و مدعی است که اگر چنین فشاری بود ، وزارت خارجه انگلیس ماه گذشته اظهارنظرهای انتقادی درباره ازبکستان را در گزارش سالانه خود درباره حقوق بشر نمی گنجاند.
یک سخنگوی وزارت خارجه انگلیس دیروز از اظهارنظر درباره مسائل مربوط به مجازات انضباطی سفیر یا عدم مجازات وی خودداری و تاکید کرد که موری همچنان سفیر انگلیس در ازبکستان است .
گفت و گو
