استادیوم‌های دوستدار محیط زیست میزبان آینده المپیک

در حال حاضر و در سایه رویکردهای جهانی به مسأله محیط‌‌زیست و مفهوم پایداری، بازی‌های المپیک هم محمل شایسته و مناسبی برای ترویج و اشاعه مفاهیم دوستدار محیط زیست و زیست بوم‌های جهانی تلقی می‌شوند و از آنجایی که حجم قابل ملاحظه‌ای از محیط شهرهای برگزارکننده این رقابت‌ها به اشغال استادیوم‌ها و دهکده بازی‌ها درمی‌آید، توجه به پایداری و حفظ زیست بوم نه تنها امری حیاتی و اجتناب‌ناپذیر برای آینده این قبیل شهرهاست، بلکه امتیازی بالقوه و پرجذبه برای کسب میزبانی المپیک‌های آینده به شمار می‌رود و مثل هر جای دیگری که این روزها به نوعی با اخبار سبز شدن درگیر هستند، المپیک و دهکده بازی‌های آن نیز در صف مقدم اخبار سبز و زیست محیطی قرار گرفته‌اند؛ به نحوی که متولی اول ورزش قهرمانی جهان نیز در پی آن است تا از این قافله عقب نماند.

کد خبر: ۲۹۷۰۳۸

چند سال پیش که بحث اکو استادیوم یا همان استادیوم زیست‌‌بومی مطرح شد، خیلی از محافل از آن به عنوان طرح‌های جنون‌آمیز یاد کردند؛ اما وقتی همین طرح به عنوان پیشنهاد مناقصه طراحی و ساخت دهکده المپیک تابستانی 2016 توکیو عرضه شد، اتفاق بزرگی برای کمیته بین‌المللی المپیک)IOC( بود تا در مورد میزبان بازی‌های 2016 بر اساس توان ساخت چنین ساختارهایی تصمیم‌گیری کند. توکیو امیدوار است با این طرح پایدار و زیست بوم محور خود، نظر تمام و کمال مقاماتIOC را جلب کند.

طراحان با به‌ کارگیری انرژی خورشید و نوسازی و اصلاح همه تأسیسات و تجهیزات موجود و همچنین جمع و جور کردن آرایش و طرح‌بندی دهکده المپیک شهر، عزم خود را برای کنار زدن رقبای قدرتمندی همچون شیکاگو، مادرید و ریودوژانیرو جزم کرده‌اند. در این طرح ابتکاری، استادیوم اصلی در مرکز شهر و نزدیک به آب واقع شده و کاملا از انرژی خورشیدی بهره می‌برد. نوسازی تأسیسات موجود به جای ساخت و نصب مدل‌های جدید که مستلزم استفاده از منابع بکر و انرژی بیشتر در طول فرآیند ساخت‌وساز است، از بخش‌های عمده تلاش‌های زیست محیطی طرح محسوب می‌شود. بیشتر بناها و تأسیسات از سقف‌های سبز برای کمک به کاهش جریان رواناب فاضلاب ناشی از بارندگی بهره می‌برند. از طرفی، با وجود این که توکیو از قبل نیز شهری با تراکم انبوه و فشرده است، 97 درصد ساختمان‌ها و مکان‌های مورد استفاده برای بازی‌های 2016، تنها در شعاع 8 کیلومتری استادیوم و دهکده المپیک واقع خواهند شد. این طرح متراکم و فشرده، به تشویق استفاده از حمل‌ونقل عمومی کمک می‌کند و رانندگی با خودرو را کاهش می‌دهد و جای امیدواری زیادی است که ترافیک را روان کند.

در همین رابطه، طرح جسورانه استادیوم المپیک زمستانی 2014 که از سوی شرکتHOK پیشرو معماری پایدار رونمایی شده است، تمام نگاه‌ها را به سوی روسیه کشیده و به قولی، شهر سوشی روسیه را در المپیک زمستانی 2014، به کانون توجه جهانیان بدل خواهد ساخت. هر چند طرح و نقشه‌ها هنوز کامل نیستند اما کل پروژه واجد ویژگی‌های جالب توجه با محوریت زیست بوم منطقه است که در این بین، جلد بلورین و شفاف استادیوم که به طرز زیبایی نور در آن سوسو می‌زند، مثال زدنی است. از قرار معلوم این پوسته درخشان زمانی که در شب روشن می‌شود، رنگ و منظره‌ای تماشایی از بازی‌ها را به نمایش می‌گذارد. زمانی که ظرفیت استادیوم تکمیل باشد، 40 هزار نفر را با نمایش فناوری جادویی رنگ و تصویر خود در میان خواهد گرفت. البته با وجود این که مفهوم پایدارسازی در طرح کامل بازی‌های المپیک سوشی موضوعی کلیدی است، اما هنوز جزئیاتی برای طرح اجمالی مشخصه‌های سبز و زیست محیطی این استادیوم جدید ارائه نشده است. اما مواردی همچون فناوری مواد پیشرفته، ساختارهای سبک وزن و همین طور استفاده از روشنایی طبیعی روز و تهویه طبیعی بیشتر از هر گزینه‌ای احتمال ایفای نقش‌های اول را در استادیوم‌های آینده داشته باشد.

توجه‌‌به حفظ زیست بوم نه تنها امری حیاتی و اجتناب‌ناپذیر برای آینده استادیوم‌های ورزشی بلکه امتیازی برای میزبانی المپیک‌های آینده به شمار می‌رود

طرح اصلی استادیوم و به علاوه نقشه مکان‌های در نظر گرفته شده‌ای که طراحان برای بازی‌های 2014 تدارک دیده‌اند، آینده و چشم‌انداز شگفت‌انگیزی را برای المپیک‌های زمستانی عرضه می‌کند و میراث پایدار و دیرپایی را برای این شهر بر جای خواهد گذاشت. نکته جالب توجه این طرح، فرم جامع آن است که جوابگوی هر 2 جنبه موقعیت ساحلی و نیز پس زمینه کوهستانی شهر هست. ضمن این که، طراحی پوشش بلورین و شفاف استادیوم از طریق نور روز با محیط پیرامون آن آمیختگی دارد و این مکانیسم ویژه، زمانی که در طول شب روشن می‌شود، نوعی نمایش تصویری و مجسم را از رنگ‌ها و منظره بازی‌ها فراهم می‌آورد که با محیط زیست منطقه هماهنگی و تناسب دارد و از بی‌نظمی در آن جلوگیری می‌کند.

به غیر از طرح‌های مربوط به المپیک‌های آینده، المپیک زمستانی 2010 ونکوور کانادا نیز با این نیت به تیتر اول موضوعات زیست بوم محور بدل شده است. دهکده ورزشکاران المپیک زمستانی 2010 با سطح بالای قابل ملاحظه‌ای از پایدارسازی و تأمین استانداردهای ساختمانی و انرژی کارآمد ساخته می‌شود. در این شهر 2 دهکده المپیک در 2 منطقه با پس‌زمینه زیست بومی مختلف وجود خواهد داشت که طی 2 فاز تکمیل می‌شود و به بهره‌برداری می‌رسد. دهکده اول در ناحیه جنوبی ونکوور، مشتمل بر 16 ساختمان در ناحیه‌ای به مساحت 13 هکتار به همراه یک مرکز اجتماعات خواهد بود که ساختمان‌های آن بر اساس استانداردهای طلایی کارآمدی ساختمان و انرژی احداث می‌شوند. تمام ساختمان‌ها با صفحات خورشیدی و بام‌های سبز تجهیز می‌شوند وآب باران با استفاده از فناوری‌های پیشرفته بازیافت آب استحصال می‌شود و برای آبیاری بام‌های سبز و همچنین فضای سبز موجود استفاده خواهد شد.

برای گرمایش و سرمایش ساختمان‌ها نیز از فناوری سامانه آبی تعبیه شده در کف و دیوارها استفاده می‌شود و گرمای نهان لوله‌های فاضلاب توسط یک سامانه تبادل حرارتی ابتکاری مهار می‌شود و تحت کنترل درخواهد آمد. همه فضاهای توقفگاهی، زیرزمینی است و نقشه‌هایی با هدف دستیابی به اتلاف آب صفر در دست تهیه هستند تا طی آن جمع‌آوری آب باران در حد مصرف انجام شود. ارتباط 2 دهکده از طریق آخرین فناوری‌های بسیار پیشرفته ارتباطی و مخابراتی با همدیگر محقق خواهد شد و جابه‌جایی و سفر ورزشکاران بین 2 دهکده راحت انجام می‌شود. حسن دیگر این دهکده‌ها این است که پس از بازی‌ها، به عنوان میراثی ارزشمند باقی می‌مانند و به عنوان مدل‌هایی از جامعه و زندگی پایدار، توسعه می‌یابند.