چهارطاقی نیاسر در وضعیتی اسفبار
به گفته یک پژوهشگر بناهای تقویمی وضعیت چهارطاقی نیاسر در مقایسه با چند سال پیش بدتر و نگرانکنندهتر شده است و هنوز اتفاقاتی چون انفجار سنگ، رطوبت ناشی از نشت لولههای آب، ساخت جاده و عبور تریلر و کامیون در نزدیکی این بنا رخ میدهد.
«رضا مرادی غیاثآبادی»، اختر باستانشناس و پژوهشگر چهارطاقی نیاسر با اعلام این مطلب به میراث خبر گفت: «وضعیت چارتاقی نیاسر در مقایسه با چند سال پیش که نامه سرگشاده ای پیرامون اوضاع اسفبار و رو به ویرانی آن نوشتم، بسیار بدتر و نگران کننده تر شده است.»
وی در ادامه گفت: «علاوه بر اینکه پایههای تخریب شده چارتاقی مرمت نشدند، بلکه به اسم مرمت، با پتک و تیشه به جان تمام بدنه پایهها و دیوارها افتادند و بخشهای وسیعی از آنرا ویران کردند.»
غیاثآبادی گفت: «بازمانده گچبریهای ساده انگشتی که در داخل بنا وجود داشت را از بین بردند و تعدادی از سنگهای تراش خورده پایههای بنا که در حکم ابزار تشخیص پرتوهای خورشید بامدادی بودند، در اطراف بنا پراکنده و شکسته شدهاند.»
به گفته وی هنوز هم شکستگی لوله آبرسانی به رصدخانه دانشگاه کاشان که درست از کنار چارتاقی عبور میکند، اصلاح نشده است و با اینکه چند سال است به مسئولان محلی این نکته مهم و بسیار ساده گفته شده، اما کماکان نشت آب به پایه چارتاقی ادامه دارد.
غیاثآبادی درباره ادامه فعالیت معادن سنگ در نزدیکی چهارطاقی نیاسر گفت: «عملیات انفجار سنگ در معدن سنگی که در دویست متری چارتاقی قرار دارد، همچنان ادامه دارد و گویا مذاکرات صاحب معدن با مسئولان محلی، بهجای اینکه منجر به جلوگیری از ادامه انفجارها شود، منجر به سکوت و بیتفاوتی مسئولان شده است.»
وی افزود: «ساختن جادهای مخصوص برای معادن موجود در منطقه نه تنها به نتیجهای نرسید که حتی تلویحا اجازه عبور و مرور کامیونهای سنگین از داخل حریم چارتاقی داده شده است. در نتیجه رفت و آمد تریلرهای سنگین حامل سنگ درست از درون حریم درجه یک چارتاقی اوج گرفته است و روزانه دهها کامیون و تریلر از این حریم عبور میکند.»
وی گفت: «کند و کاوهای ماشین آلات حفاری در اطراف چارتاقی همچنان ادامه دارد و در هر سفری که به نیاسر میروم، شاهد کند و کاوهایی در محوطه و حریم چارتاقی هستم.»
به گفته وی حفاریهایی که نه کسی مسئولیت آنرا به عهده میگیرد و نه دلیلی منطقی برای آن وجود دارد. مسئولان محلی همواره از آن اظهار بیاطلاعی میکنند و هیچکس این ناشناسانی که معلوم نیست در جستجوی چه چیز هستند را نمیشناسد.
این پژوهشگر چهارطاقی نیاسر گفت: «بهرغم وعدههایفراوان، نه تنها به هیچیک از طرحها و پیشنهادهای مکتوب این نگارنده برای رسیدگیبه وضعیت چارتاقی و محوطه آن و نجات آنها که سه سال پیش و به خواست مسئولان محلی بهآنان داده شده بود، توجهی نشده، بلکه اظهار میدارند که تمامی آنها گم شده و از بین رفتهاند.»
وی افزود: «در مجموع وضعیت حفاظت چارتاقی نیاسر بسیار اسفبار و نگران کننده است و از هر روز اخبار جدیدی از اقدامات نسنجیده و ویرانگر به گوش میرسد.»
غیاثآبادی همچنین در پاسخ به این سوال که نتیجه برگزاری همایش بین المللی چارتاقی نیاسر چه شد؛ گفت:« چنانکه میدانید، از چند سال پیش و از زمان مدیران سابق میراث فرهنگی، در حال انجام مقدمات برگزاری همایش بین المللی چارتاقی نیاسر به مناسبت سال جهانی نجوم بودیم و قصد داشتیم تا همچون بسیاری از کشورهای دیگر، سازههای تقویمی و بناهای آفتابی میهن خود را به جهانیان معرفی کنیم. برای مشارکت و همکاری در این برنامه، برخی از نهادهای بین المللی و داخلی همچون یونسکو، کمیته سال جهانی نجوم، دانشگاه کاشان اعلام آمادگی کرده بودند. زمان همایش نیز برای انقلاب تابستانی سال 1388 قطعی شد و دعوت نامه و فراخوان ها منتشر شده بود.»
وی گفت: «اما به مرور مسئولان میراث فرهنگی شروع به ایجاد تغییراتی در برنامه ها ایجاد کردند و بنده و هیچیک از مشارکت کنندگان را در جریان تصمیم های تازه ای که خود راسا اتخاذ میکردند، قرار نمیدادند.»
غیاثآبادی افزود: «به ناچار و بخاطر اینکه از جانب من خللی در برنامهها پیش نیاید، از همکاری با همایش انصراف دادم. پس از آن، تغییرات در برنامه ها و سوء مدیریتها بهجایی رسید که بسیاری از نهادها و اشخاص دیگر نیز از همکاری صرف نظر کردند و حتی مقالههای خود را پس گرفتند. بطور خلاصه میتوان گفت که این فرصت مناسب و جهانی که میتوانستیم همچون کشورهای دیگر از آن به نفع منافع ملی و علمی خود بهره برداری کنیم، از دست رفت و سال جهانی نجوم نیز به اواخر خود رسیده است.»
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
