کوچه‌های خراسان تو را می‌شناسند*‌

این برنامه‌ها، «امام رضا سلام» و «آهوانه» نام دارند. برنامه‌هایی که هر یک با تعریفی خاص محتوای غنی و ساختاری شکیل، از امام رضا (ع)‌ حرف به میان می‌آورد.

چه کسی می‌گوید که ما بی‌حضور تو، توان برخاستن داریم؟

عباس پیری، سردبیر و تهیه‌کننده برنامه 15 دقیقه‌ای «امام رضا سلام» است. از پیری می‌پرسم چرا «امام رضا سلام»؟ می‌گوید: «هر کسی به زیارت امام رضا(ع)‌ می‌رود، اولین جمله‌ای که به زبان می‌آورد همین جمله است، یعنی اسم برنامه ما. سادگی و روان بودن این جمله ما را ترغیب کرد تا همین عبارت را برای نام برنامه انتخاب کنیم.»

طرح برنامه «امام رضا سلام» بر چه اساسی پی‌ریزی شد؟ پیری می‌گوید: «تاریخی مثل 8/8/88 هرگز در تاریخ تکرار نشده... آن هم با این مناسبت و این تناسب. تصور کنید تولد هشتمین امام ما مسلمانان، در هشتمین روز هشتمین ماه سال 88 قرار بگیرد.‌ این اتفاق جالب و متفاوت، این فکر را به ذهن ما انداخت که طرحی ارائه کنیم که از هر نظر متفاوت باشد؛ درست مثل همین تاریخ. بعد ما فکر کردیم که به هزار و یک صورت در برنامه‌های صداوسیما، از امام رضا (ع)‌ و حتی دیگر امامان(ع)‌ و وجوه مختلف شخصیتی و دوران زندگی آنها گفته شده است؛ پس لزومی ندارد که ما هم بیاییم و همان مطالب را دوباره تکرار کنیم. گرچه بعضی از تکرارها می‌تواند هدفمند و مثمرثمر باشد، اما ما به این نتیجه رسیدیم که تکرار این مطالب را می‌توانیم با ساختاری دیگر و حتی با بیانی دیگر، به مخاطبانمان که ایرانیان مقیم خارج کشور هستند، منتقل کنیم.»

پیری ادامه می‌دهد: «شروع برنامه ما این گونه است: زنگ ساعتی که در حرم مطهر حضرت امام رضا (ع)‌ هم نواخته می‌شود، 8 بار به صدا درمی‌آید. سلام و احوالپرسی در کار نیست، سپس بازیگر برنامه که هر بار در قالب یک شخصیت (خانم، آقا)‌ به بهانه‌ای یاد امام رضا(ع)‌ می‌افتد، واگویه‌هایش را که توسط پروانه عبدالهی نوشته می‌شود بر زبان جاری می‌کند. لحن بازیگر صمیمی است و حرف‌هایش از ته دل بیان می‌شود. گفتگو با چهره‌های سرشناس و مشهور جامعه و پاسخ آنها به سوالاتی نظیر خالصانه‌ترین سلام به امام رضا(ع)، بیان خاطره‌ها، اولین حرف‌ها با دیدن حرم امام‌(ع)‌ و... بخش دوم برنامه را رقم می‌زنند. مولف کتاب «پرسمان رضوی» در بخش سوم برنامه، هر بار مختصری از زندگی و صفات امام رضا (ع)‌ را برای شنوندگان بازگو می‌کند. برنامه «امام رضا سلام» خداحافظی ندارد، چون هیچ کس، هیچ وقت با امام‌رضا‌(ع) خداحافظی نمی‌کند. پایان برنامه ما این جمله است: «خداحافظی نمی‌گم. می‌رم و با دستانی پر از آرزو برمی‌گردم.»

عباس پیری، تهیه‌کننده و سردبیر برنامه «امام رضا سلام» می‌گوید: «کلیت برنامه همین است، اما باید به چند ویژگی آن اشاره کنم؛ ریتم تند برنامه، بهره‌گیری از نمادهای صوتی برای بخش‌های محتوایی کار، استفاده توامان کلام و نماد و بهره‌گیری از آن دسته از قطعات موسیقی که در وصف امام‌رضا‌(ع)‌ ساخته شده‌اند، از بارز‌ترین ویژگی‌های این برنامه است که به محضر امام‌رضا‌(ع) و تمامی مخاطبان شبکه جهانی صدای آشنا تقدیم می‌شود.

ما تصمیم داشتیم این برنامه را در روز 8/8/88 به پایان برسانیم، اما احساس کردیم می‌توانیم باز هم در قالب 2 برنامه کوتاه 15 دقیقه‌ای در هفته، از هشتمین امام مسلمانان بگوییم. گفتنی‌ها همیشه در وصف امامان(ع)‌ پایان‌ناپذیر است.

چه کسی می‌گوید که ما جز در پرتو تابناک تو، جستن خداوند را می‌توانستیم؟

یا ضامن آهو! این عین عبارتی است که من و شما، در اغلب مواقعی که می‌خواهیم امام‌رضا‌(ع)‌ را صدا بزنیم، از آن استفاده می‌کنیم.

یکی دیگر از برنامه‌هایی که شبکه جهانی صدای آشنا، که روزهای شنبه و یکشنبه با موضوع امام‌رضا‌(ع)‌ مهمان خانه‌های هموطنان ایرانی خارج کشور می‌شود، «آهوانه» است. این اسم، به این دلیل انتخاب شده است که شنونده بتواند در لحظه با برنامه و حسی که در آن وجود دارد، ارتباط برقرار کند. برنامه «آهوانه»، مخاطب را با معارف امام‌رضا‌(ع)‌ از جنبه‌های تاریخی، دینی و اجتماعی، آشنا می‌کند. این برنامه، در مرکز صدای خراسان به سفارش شبکه جهانی صدای آشنا و برای مخاطبان این شبکه ساخته می‌شود.

محمدامین ولایتی عسکری، سردبیر و تهیه‌کننده برنامه «آهوانه» است. مریم کمالیان برای این برنامه می‌نویسد و شهلا شایسته و کیانوش بیاری آن را اجرا می‌کنند. سردبیر و تهیه‌کننده «آهوانه» ساکن مشهد است. از تهران با او گفتگو می‌کنم:

برای برنامه 30 دقیقه‌ای «آهوانه» حداقل 7 ساعت زمان صرف می‌شود. این نخستین جمله‌ای است که محمدامین ولایتی عسکری به زبان می‌آورد و در ادامه می‌گوید: ما در تمام لحظات برنامه، مخاطب را به نحوی هدایت می‌کنیم که در پایان کار، حس دلتنگی و روحانی نسبت به امام رضا(ع)‌ در آنها ایجاد شود. ما این حس را از طریق فراز و نشیبی که با آیتم‌های کوتاه و متنوع و انواع موسیقی اعم از موسیقی‌ محلی خراسان، پاپ و سنتی در برنامه به وجود می‌آوریم، به مخاطب‌مان منتقل می‌کنیم. آیتم‌های کوتاه برنامه «آهوانه»، هریک هدفی را دنبال می‌کند. «گلبرگی از گلستان معرفت» به روایات و احادیث مربوط به امام رضا(ع)‌ می‌پردازد؛ «برگی از دفتر حکایات» حکایت‌هایی که درباره زندگی حضرت نقل شده است، در برنامه بیان می‌شود؛ «برای تو می‌گویم» مخاطب را با آداب زیارت آشنا می‌کند؛ «برخاسته از دل» متن‌های کوتاه دلی از زبان زائران حرم امام رضا(ع)‌ است؛ «آیا می‌دانستید» به معرفی اماکن داخلی حرم از جمله سقاخانه، رواق، بسط، ضریح و نقاره‌خانه می‌پردازد و جزئیات آنها را از نظر قدمت، معماری اسلامی، ابعاد و... بررسی می‌کند. بخش کارشناسی برنامه هم اطلاعات جامع و کامل مربوط به زندگی و شخصیت امام‌‌رضا(ع)‌ را در قالب تفسیر به مخاطبان ارائه می‌کند. گفتگو با خدام حرم و مسلمانان دیگر کشورها مثل ازبکستان، افغانستان و... آیتم دیگری از این برنامه است.

ما قصد داریم به مناسبت روز ولادت حضرت امام‌رضا(ع)‌، در همین آیتم با فردی که 70 سال در نقاره‌خانه حرم امام(ع)‌ کار می‌کند، گفتگو کنیم. روایت حال شفایافتگان حرم امام رضا(ع)‌، بخشی است که در آینده به برنامه «آهوانه» اضافه می‌شود.

ما در فواصل برنامه «آهوانه» با حفظ معنویت کار و با توجه به نوع مخاطبان خود، شنونده‌مان را از نظر موسیقایی راضی نگه می‌داریم و انتظار داریم که مخاطبانمان از هر نظر بتوانند بهره لازم و کافی را از این برنامه ببرند.

نسترن داداشی

* مصرعی از شعر «کوچه‌های خراسان» سروده زنده‌یاد قیصر امین‌پور