آغاز تغییر دروس علوم انسانی دانشگاه‌ها

عدم تغییر 20 ساله سرفصل‌ها

وی با بیان این‌که سرفصل‌های بعضی رشته‌های علوم انسانی حدود20 سال است که تغییر نکرده است، عنوان کرد: ما به علت ارتباطات بین‌المللی نمی‌توانیم از تحولات علوم انسانی در سایر کشورها دور بمانیم.

آیت‌اللهی با اشاره به تعدادی از دروسی که در داخل کشور ارائه می‌شود و در هیچ جای دنیا تدریس نمی‌شود، گفت: اغلب استادان نیز طبق یک روال سنتی مرتب در حال تکرار مطالب گذشته هستند و برخی استادان که نوآوری دارند نیز با محدودیت منابع روبه‌رو می‌شوند.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با بیان این‌که علوم انسانی در کشور آن کاری را که باید انجام بدهد، اجرا نمی‌کند، اظهار کرد: در برخی مباحث از تعداد بالای دانشجویان علوم انسانی در کشور گفته می‌شود، ولی به عقیده من تعداد این دانشجویان برای رفع مشکلات جامعه بسیار هم کم است.

مشکل اشتغال دانشجویان علوم انسانی

وی با اشاره به فاصله کم بین کارآمدی و مطالعات دانشجویان و فارغ‌التحصیلان در رشته‌های مهندسی و تعدادی از رشته‌های علوم پایه، گفت: این مساله در علوم انسانی برعکس است.

آیت‌اللهی با اشاره به موضوع اشتغال دانشجویان علوم انسانی به عنوان نقیصه بعدی، خاطرنشان کرد: علی‌رغم این‌که در کشور منتظر تحقیقات انسانی هستند، برای این مساله باید فکر کرد و راه‌حلی اندیشید تا بتوانیم از دانشجویان در رشد مملکت استفاده کنیم.

وی افزود: بر این اساس این نکته شایان ذکر است که کارآمدی با کاربردی کردن تفاوت دارد.

خروج از انفعال

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی با بیان این‌که تعامل اندیشه بشری در این موضوع بسیار اهمیت دارد، گفت: ما باید از حالت انفعالی دربیاییم و همان‌گونه که سایر حوزه‌های فکری، اندیشه‌های نو ارائه می‌دهند، ما نیز باید اندیشه‌های خود را مطرح و علوم انسانی را به سایر کشورهای دنیا به عنوان یک نگاه مهم، ارزشمند و مخصوصا سرآمد معرفی کنیم که این کار در حال حاضر انجام نمی‌شود.

وی ادامه داد: این کار علمی است و تبلیغاتی نیست و باید در این زمینه محافل علوم را در حوزه علوم انسانی داشته باشیم.

آیت‌اللهی در خصوص اجرایی شدن طرح بازنگری سرفصل‌های دروس علوم انسانی در کشور اظهار کرد: هنوز در این ارتباط کار اجرایی نشده ولی برای شروع کار، یقینا همه استادان کشور و پژوهشگران انسانی باید مشارکت کنند تا بتوانیم این 3 نقیصه را برطرف کنیم.

اسلامی شدن، نه سانسور کردن

وی با بیان این‌که برداشت‌های غلطی از اسلامی شدن رشته‌های علوم انسانی شده است، گفت: این مسائل بحث‌های خام و نامتناسبی هستند، چراکه اسلامی کردن علوم انسانی یقینا به معنای استفاده از احکام و مباحث دینی در کتاب‌ها نیست. یکی از مسائل ما که پیش فرضی برای افراد درست می‌کند، این است که اسلامی شدن سانسور کردن نیست.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی با بیان این‌که تمام سعی علوم انسانی در غرب این است که برای بشر رفاه مادی ایجاد کند، تصریح کرد: از نظر ما این مساله کفایت نمی‌کند و علاوه بر رفاه مادی، انسان باید جنبه رفاه معنوی نیز داشته باشد.

وی با بیان این‌که در شرایط علمی برای بازنگری دروس علوم انسانی هیچ منعی درباره هیچ کتابی وجود ندارد، افزود: در جامعه غیرعلمی این محدودیت وجود دارد که این مساله مربوط به مسائل فرهنگی است.

اعمال فیلترهای علمی در ترجمه متون غربی

آیت‌اللهی با بیان این‌که ترجمه بسیاری از متون غربی از جمله فعالیت‌های ضروری است که ما خود در این پژوهشگاه در حال انجام آن هستیم، تصریح کرد: در این ارتباط فیلترهای علمی نیز خواهیم گذاشت، زیرا تعدادی از کتاب‌ها مشخص است که به صورت تبلیغاتی و از طرف کمپانی خاصی حمایت می‌شوند و می‌خواهند مطالبشان را به افکار عمومی القا دهند.

آیت‌اللهی در خصوص اجرایی شدن این طرح، گفت: امیدواریم برنامه‌ریزی‌های وزیر علوم جدید شروع و این طرح مدون شود و پس از این تغییر و تحولات تا 2 ماه آینده بحث اجرای تغییر سرفصل‌ها آغاز گردد.

وی با بیان این‌که این تغییرات باید در چند حوزه انجام شود، عنوان کرد: ابتدا حوزه نظری و تحقیقات نظری است که کار علمی محسوب می‌شود و از طرفی کار اجرایی است که باید معاونت آموزشی با دقت این سرفصل‌ها را مدون و به دانشگاه‌ها ابلاغ کند که در این زمینه نیز باید معاونت فرهنگی وزارت علوم کار موثری را انجام دهد.

جمع‌آوری دیدگاه‌های استادان

آیت‌اللهی تصریح کرد: برای شروع کار باید تمام کارها در دانشگاه‌های کشور تجمیع و سپس این تجمیع به همه استادان اعلام شود تا آنها نیز نظریه‌های خود را درباره سرفصل‌های دروس و منابع جدید ارائه کنند، سپس کمیته‌های تخصصی متشکل از استادان دانشگاه‌ها این سرفصل‌ها و منابع را تغییر می‌دهند.

وی در خصوص معیار استادان در این کمیته، عنوان کرد: استادان شرکت‌کننده در این طرح افرادی هستند که توانایی‌های اجرایی و عملی دارند و بسیاری از آنها در شورای برنامه‌ریزی وزارت علوم هم‌اکنون در حال فعالیت هستند.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اعلام کرد: بعید می‌دانم که تغییر این سرفصل‌ها تا سال آینده به پایان برسد، چراکه باید ببینیم این دروس در تمام دنیا به چه صورت مطرح می‌شود.