jamejamonline
بین الملل عمومی کد خبر: ۲۸۶۹۴۲ ۲۳ مهر ۱۳۸۸  |  ۰۸:۰۴

هیلاری کلینتون ، وزیر امور خارجه آمریکا با هدف ایجاد زمینه‌های صلح و آشتی میان2کشور همسایه ترکیه و ارمنستان و همچنین تشویق آنها به گشودن مرزهای خود به روی یکدیگر در نشست امضای توافقنامه عادی‌سازی روابط ایروان - آنکارا در شهر زوریخ سوئیس شرکت کرد.

روابط این دو کشور سال‌ها پیش بر سر موضوع قتل عام ارامنه توسط ترکان عثمانی در جنگ جهانی اول ناآرام و پر تنش شده بود. امضای توافقنامه صلح بین کشورهای ترکیه و ارمنستان می‌تواند گامی موثر در جهت از سرگیری روابط دیپلماتیک آنها بعد از سال‌ها تنش باشد و این موضوع نقطه عطفی در روابط سیاسی موجود در منطقه قفقاز محسوب خواهد شد.

علاوه بر وزرای امور خارجه ترکیه و ارمنستان همتایان آنها از آمریکا ، فرانسه و روسیه نیز در این جلسه شرکت کردند. با این حال کارشناسان معتقدند که موانع و مشکلات بسیار جدی در مسیر عادی‌سازی روابط دو کشور و هم چنین بازگشایی مرزهای دو کشور وجود دارد.

روابط آنکارا و ایروان در سال 1993 میلادی بعد از حمله ارمنستان به منطقه ناگورو - قره باغ در آذربایجان با بستن مرزهای خود به روی ارمنستان به حال تعلیق درآمد. ترکیه مهم‌ترین متحد آذربایجان است اما دشمنی ترکیه و ارمنستان ریشه در سال‌های جنگ جهانی اول‌ و زمانی دارد که 5/1 میلیون ارمنی توسط ترک‌های عثمانی قتل‌عام شدند.

ترکیه همواره ادعای ارامنه مبنی بر نسل‌کشی ارمنی‌ها توسط ارتش عثمانی را رد کرده است. آنکارا این موضوع را پذیرفته که در آن سال‌ها تعداد اندکی از ارمنی‌ها توسط سپاه عثمانی کشته شده‌اند اما به شدت از قبول مساله نسل‌کشی سر باز می‌زند.

ترک‌ها معتقدند که علت این کشتارها شورش داخلی در ارمنستان بوده و مربوط به زمانی بوده که دولت ارمنستان در حال متحد کردن نیروهایش برای جنگ با روسیه بود. هدف اصلی این پروتکل صلح بهبود روابط دیپلماتیک بین 2کشور، بازگشایی مرزها و تشکیل کمیسیون تاریخی در مورد رویدادهای جنگ جهانی اول میان 2کشور است.

تحلیلگران معتقدند زمانی این پروتکل موثر واقع خواهد شد که پارلمان‌های هر 2کشور آن را به رسمیت شناخته و تصویبش کنند زیرا مخالفان داخلی در هردو کشور ممکن است جلوی به اجرایی شدن این توافقنامه تاریخی را بگیرند.

آماندا اکاکوکا، کارشناس ترک شاغل در مرکز سیاست اروپا معتقد است ترکیه و ارمنستان برای بهبود روابط خود مشکلات فراوانی پیش روی دارند . امضای این توافقنامه پروتکل گام اول در عبور از مشکلاتی است که در روند امضای آن در پارلمان‌های 2 کشور مطرح خواهد شد.

در سال 1993 ترکیه با تحریم اقتصادی ارمنستان حمایت خود را از تلاش‌های باکو در حفظ کنترل بر منطقه قره‌باغ اعلام کرد. مسئله قره‌باغ برای ترکیه بسیار حائز اهمیت است و این موضوع می‌تواند تاثیر به‌سزایی بر مسیر تصویب توافقنامه داشته باشد.

حکومت ارمنستان برای ایجاد رابطه با ترکیه ناچار است‌تا با مخالفان داخلی و کسانی که معتقد به نسل کشی ارمنی ها توسط ترکها هستند مقابله کند

رجب طیب اردغان، نخست‌وزیر ترکیه ماه گذشته اعلام کرد آنکارا تنها در صورت بازگرداندن سرزمین‌های آذربایجان توسط ارمنستان حاضر خواهد شد مرزهایش را به روی این کشور باز کند.

کاملا واضح است که تلاش‌های اخیر هیچ تاثیری بر بهبود روابط میان ترکیه و ارمنستان و همچنین فرآیند صلح در منطقه قره‌باغ نداشته است. به‌همین دلیل اعضای حزب حاکم عدالت و توسعه (AKP) در پارلمان ترکیه هشدار داد‌ه‌اند از تصویب توافقنامه‌ای که آینده قره‌باغ در آن مشخص نشده باشد سرباز خواهند زد.

با این وجود حکومت ارمنستان برای ایجاد رابطه با ترکیه ناچار است تا با مخالفان داخلی و کسانی که معتقد به نسل کشی ارمنی ها توسط ترک‌ها هستند مقابله کند.

نتایج بهبود روابط

کارشناسان معتقدند ایروان به‌دنبال بهبود روابط ترکیه و ارمنستان می‌تواند با فراهم آوردن فرصت‌های اقتصادی مناسب برای خود، وضعیت اقتصادی خود را بهبود بخشیده و به انزوایش در سطح منطقه پایان دهد.

ترکیه که نامزد عضویت در اتحادیه‌اروپاست و به دنبال ایفای نقشی فعال‌تر در منطقه است تلاش دارد با گسترش روابط دیپلماتیک‌ با کشورهای منطقه خود را بعنوان بهترین گزینه در مسیر ترانزیت سوخت مطرح کند. بهبود رابطه با ارمنستان می‌‌تواند نقشی مهم در نیل به این هدف داشته باشد.

اسمیت ایدیز، روزنامه‌نگار ترک معتقد است «جنگ تابستان گذشته گرجستان افکار جهانیان را به‌سوی منطقه متمرکز کرد. مسیر انتقال سوخت نقشی حیاتی در توسعه ترکیه دارد. از دیگر سو ترکیه نیازمند ثبات و امنیت است تا از این طریق بتواند به‌اهداف سیاسی و اقتصادی خود دست پیدا کند. بهبود روابط با ارمنستان می‌تواند بسترهای لازم را برای ایجاد ثبات و همکاری در منطقه فراهم کند.

بهبود روابط میان 2 کشور می‌تواند اعتبار بیشتری برای ترکیه در ایفای نقشش در منطقه به ارمغان بیاورد. این موضوع می‌تواند در روند عضویت این کشور در اتحادیه‌اروپا هم تاثیر بسیاری بگذارد. آنکارا باید تلاش کند تا هر چه بیشتر تنش را از روابط خود با کشورهای همسایه دور کند و دامنه همکاری های خود در منطقه را افزایش دهد.

مترجم : بهرام مرادیان

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
آتش خشم در ایالات متحده

آتش خشم در ایالات متحده

به دنبال قتل جرج فلوید شهروند سیاهپوست آمریکایی در شهر مینیاپولیس آمریکا بوسیله پلیس، بار دیگر آتش زیر خاکستر اعتراضات علیه خشونت و نژاد پرستی در ایالات متحده سربرآورد و چندین ایالت آمریکا را در برگرفت. این رخداد در شرایطی که تنها چند ماه تا انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا باقی مانده شرایط پیروزی مجدد دونالد ترامپ را تحت تاثیر قرار داد.

حزب ا... تسلیم پذیر نیست

حزب ا... تسلیم پذیر نیست

این روزها هجمه‌های همه جانبه‌ای از سوی آمریکا، برخی کشورهای اروپایی و رژیم صهیونیستی به محور مقاومت و حزب ا... لبنان وارد می‌شود.

گفتگو

بیشتر
پیشنهاد سردبیر بیشتر