اقتصاد اروپا قربانی همسویی با آمریکا

ایالات متحده آمریکا در حالی با بحران شدید اقتصادی مواجه شد که بیشترین تاثیر آن را در اقتصاد اروپا می‌توان مشاهده کرد. بحران انتقال یافته به اروپا تا بدان حد است که سران قدرتهای بزرگ این قاره سرانجام برای خروج از بحران به برگزاری نشست های مشترک پرداختند تا شاید با ارائه بسته های اقتصادی مشترک گامی برای خروج از بحران بردارند . هر چندکه ناظران اقتصادی رکود اقتصادی در جهان را امری فراگیر می‌دانند اما بررسی تحولات جهانی دلایل تشدید این چالشها برای اروپا را بیش از هر چیز برگرفته از همگرایی این قاره با اهداف آمریکا نشان می‌دهد. هرچند که اروپایی‌ها تلاش کرده‌اند که با توسعه اتحادیه اروپا به قدرتی جهانی مبدل شوند اما در سالهای اخیر همچنان تحت الشعاع اهداف و خواسته‌های واشنگتن حرکت کرده‌اند.

همکاری گسترده اقتصادی و ادامه وابستگی به اقتصاد و منابع مالی آمریکا، بازیگری در عرصه جهانی در قالب سیاستهای توسعه طلبانه که به جنگ افغانستان و عراق منجر شده، موضع گیری‌های بعضا مغرضانه در برابر کشورها و تحولات جهانی بر اساس خواست آمریکا که نمود آن را در پرونده هسته‌ای ایران و چگونگی تعامل اروپا با چین، کشورهای خاورمیانه و آمریکای لاتین می‌توان مشاهده کرد و... از جمله تحرکاتی بوده که اروپا همسو با سیاست ائتلاف با آمریکا پیش برده است. هرچند که اتحادیه اروپا تلاش داشت تا در لوای این تحرکات به منافع بیشتری دست یابد اما روند تحولات نتایجی مغایر با خواست آنها به همراه داشته که تاثیر مستقیمی بر رکود اقتصادی این کشورها داشته است.

اولا دور شدن از اهداف مشترک به ویژه در بعد اقتصادی که بیشتر به دلیل دو دستگی میان اعضای اتحادیه پیرامون حمایت و یا دوری از آمریکا بوده است. چنانکه اتحادیه اروپا رسما بر ناکامی طرح‌های مشترک اعتراف و آن را تهدیدی برای اتحادیه دانسته است .

ثانیا صرف شدن میلیاردها دلار بودجه اقتصادی کشورهای اروپایی به صورت انفرادی و یا در قالب ناتو در جنگ افغانستان و عراق که خسارتهای بسیاری برای اروپا داشته است. در کنار خسارتهای اقتصادی شکست در جنگ چالشهای سیاسی و جهانی نیز برای آنها ایجاد کرده است.

ثالثا از دست دادن پایگاهها و شرکای جهانی به دلیل اتخاذ سیاستهای همسو با آمریکا که بسیاری از منابع را از اروپا سلب کرده است. موضع گیری‌های مغرضانه در قبال پرونده‌هایی چون ایران، چین، روسیه، تحولات خاورمیانه و آمریکای لاتین به انزجار جهانی از اروپا مبدل شده که نتیجه آن کاهش منافع اتحادیه اروپا در عرصه بین الملل و انزوای نسبی آن بوده است.

مجموع این نابسامانی‌ها سبب شده تا اتحادیه اروپا برای فرار از بحران به اصلاح رفتاری در عرصه جهانی بپردازد چنانکه در سیاستهای این اتحادیه انتقاد از آمریکا، کاهش هزینه‌های جنگ افغانستان، دگرگونی در موضع گیریهای جهانی به ویژه در قبال چین و روسیه و تحولات خاورمیانه و ... تداعی شده است. مخالفت با افزایش تحریم‌های ایران،  رویکرد به چین، اعتراف به جنایتهای رژیم صهیونیستی،‌رویکرد به آمریکای لاتین و آفریقا را می‌توان در جهت کاهش همکاری با آمریکا و بازیگری برای کسب منافع جدید دانست.در این میان گسترش حوزه فعالیت جی 8 به گروه 20 را مهمترین اقدام برای استفاده از ظرفیت های اقتصادی سایر کشورها دانست هرچند که در نهایت همین امر بیانگر افول اقتصاد غرب و رویکرد اجباری آن به پذیرش بازیگری سایر کشورها در حوزه اقتصادی است که مسلما در آینده در ابعاد سیاسی و نظامی نیز نمود پیدا خواهد کرد.

قاسم غفور