موزه‌های ایران اداره شده اند

این یک اتفاق عجیب است که در این گوشه از دنیا می‌افتد و در هیچ جای دنیا نمی‌توان آن را سراغ گرفت. تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که چرا موزه‌های ایران مثل بانک‌ها هستند. یعنی با بانک‌ها باز و با بانک‌ها بسته می‌شوند. در حالی که در تمامی‌دنیا زمان بازدید از موزه‌ها با زمان فراغت مردم آن دیار متناسب است. واقعا‌ با توجه به همه حواشی موزه‌های ایرانی این یک اتفاق عجیب است که ساعت کار موزه‌ها در ایران هیچ تناسبی با ساعت فراغت از کار مردم کشورمان ندارد.

این یک واقعیت تلخ است که اگر نگاهی آماری به بازدیدکنندگان روزانه چند موزه بزرگ کشور بیندازیم، خواهیم دید که جز چند گروه‌ دانش‌آموزی و چند بازدیدکننده خارجی موزه‌های داخلی بازدیدکننده‌ای‌ از دیگر اقشار جامعه ندارند.

هر روز در گوشه‌ای از کشورمان سمینار و همایش و بزرگداشت می‌گیرند که چرا موزه‌های ایرانی کم بازدید هستند. جالب آن است که پس از هر همایش و سمینار بسیاری که به نوعی با موزه و موزه‌داری نان و نامشان آویخته است از یک سو زانوی غم بغل می‌گیرند که مردم ما کمتر با گذشته و پیشنه‌‌شان که نشانه‌هایش در موزه‌ها نهاده شده بیگانه هستند و از سوی دیگر هر روز بر سر چهار راهی تابلویی بزرگ تر نصب می‌کنند که هرکس گذشته‌اش را نشناسد، آینده را هم نمی‌شناسند.

جالب نیست با این همه سمینار و سمینارها و خرج و برج و هزینه‌ای که می‌شود به فکر کسی نمی‌رسد که لابد مشکل از این است که مردم کار دارند که به موزه نمی‌روند. مردم دوست دارند که به موزه بروند، اما وقت ندارند. وقتش را ما باید برایشان تعیین کنیم که از قضای روزگار درست تنظیمش می‌کنیم زمانی که ایشان در حال کار روزانه هستند.

شاید دلیل این باشد، نگاهی که به امر موزه و موزه‌داری در ایران دوخته شده است، نگاهی نتیجه‌گرا نیست. شاید موزه‌ها به جای آن‌که یک موجود زنده تصور شوند که نیاز به نگهداری از یک سو و مهر و محبت از سویی دیگر برای مانایی دارند به اداره‌هایی تبدیل شده‌اند که عده‌ای خاص تنها روزشان را در کنار بی‌شمار آثار تاریخی سپری کنند. راستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری تا به حال چند همایش و سمینار درخصوص موزه و موزه‌داری با این محور برگزار کرده است که موزه‌های ایرانی بازدیدکننده ندارند و هیچ‌کس تا به حال نگاهی به ساعتش نینداخته است که موزه‌ها ساعت چند تعطیل می‌شوند.