مسائل خزر بدون ایران بررسی نمی شود

در پی اعتراض تهران،خبرگزاری نووستی روسیه گزارش داد روسای جمهور شرکت کننده در نشست آکتاو با اعلام اینکه موضوع رژیم حقوقی دریای خزر را در این نشست بررسی نخواهند کرد، ابراز امیدواری کردند که مساله خزر به زودی در اجلاس دیگری میان هر پنج کشور ساحلی این دریا به بحث گذاشته شود. 

در همین رابطه "دیمیتری مدودف" رئیس جمهور روسیه گفت: من معتقدم که موضوع دریای خزر نیاز به بررسی با حضور همه‌ی کشورهای حاشیه این دریا دارد تا موقعیت برای جامه عمل پوشاندن به توافقات اجلاس تهران و برگزاری اجلاس جدیدی که در باکو باید برگزار شود، ایجاد گردد.

وی پیشنهاد برگزاری اجلاس کشورهای حاشیه خزر در باکو را ایده‌ای سازنده نامید و خاطرنشان ساخت که پنج کشور باید در خصوص مشخصات پایه آن به توافق برسند.

"نورسلطان نظربایف" رئیس جمهور قزاقستان نیز تایید کرد که چهار رئیس جمهور، مسئله دریای خزر را بررسی نخواهند کرد.

وی گفت: آخرین بار ما این مسئله را در تهران بررسی کردیم و تصمیم بر این شد که بار دیگر در باکو دیدار کنیم.امیدواریم که با شرکت طرف ایرانی، همه به زودی جمع شویم و این مسائل را که برای همه ما اهمیت ویژه ای دارد، بررسی نماییم.

بر اساس این گزارش، سران ترکمنستان و جمهوری آذربایجان نیز از مواضع روسای جمهوری روسیه و قزاقستان حمایت کرده اند.

"قربانقلی بردی محمدوف" رییس جمهور ترکمنستان اعلام کرد: مسائل دریای خزر بهتر است در ترکیب پنج گانه یعنی با حضور ایران بررسی شود. اما ما مسائل دیگری نیز داریم که ماهیت منطقه ای دارند و ما قصد داریم که امروز آنها را بررسی کنیم.

اختلاف میان کشورهای ساحلی خزر

علیرغم برگزاری جلسات متعددی در این خصوص هنوز ابهامات و مسائل لاینحلی درباره بسیاری از مسایل این دریای بسته از قبیل رژیم حقوقی، چگونگی تحدید حدود در سطح آب و بستر، ضوابط اکتشاف منابع انرژی واقع در زیربستر و حقوق و تکالیف کشورها در این زمینه، مسائل نظامی و امنیتی وجود دارد که حل آنها مستلزم توافق همه کشورهای ساحلی است.

بر اساس ضوابط حقوقی بین‌الملل هرگونه توافق درباره مسایل مهم این دریا باید با مشارکت و توافق کلیه کشورهای ساحلی حاصل شود که از آن به اصل اتفاق آرا یاد می‌کنیم، بر این اساس ایران معتقد است اولا‌ باید اجلاس‌های منطقه ای با موضوع رژیم حقوقی دریای خزر با مشارکت کلیه کشورهای ساحلی برگزار شود؛ ثانیا هرگونه تصمیمی در مورد رژیم حقوقی دریای خزر و مسایل مرتبط به آن بدون توافق همه کشورهای ساحلی فاقد ارزش بوده و غیرقابل قبول محسوب می‌شود و به هیچ وجه اجرایی نخواهد شد، ثالثا هیچ یک از کشورهای خزر نباید به گونه‌ای عمل کنند که روح همکاری جمعی در این دریا خدشه‌دار شود.

رؤسای ‌جمهور کشورهای ساحلی در جریان اجلاس تهران در مهرماه 1386 برای برگزاری دور بعدی اجلاس سران به میزبانی جمهوری آذربایجان توافق کردند. قرار بود این اجلاس در مهرماه 1387 برگزار شود که متاسفانه تاکنون این امر اتفاق نیفتاده است؛ بنابراین توصیه می‌کنیم کشور میزبان تلاش کند اجلاس توافق شده در اسرع وقت برگزار شود.