گلوگای مازندارن مهم‌‌ترین مرکز انجیر در ایران

‌به گزارش فارس از بهشهر، از نیمه مرداد ماه تا اوایل پاییز بازار میوه انجیر داغ است، آنهایی که در گوشه و کنار باغ و مزارعشان یا در حیاط خانه‌شان این درخت زیبا و بهشتی را دارند، از چیدن و مصرف آن لذت می‌برند.

‌انجیر از خانواده توت و نام علمی درخت آن فیکوس (Ficus) و دارای 800 گونه است که بیشتر وحشی یا زینتی هستند، مانند درخت کاتوچو (فیکوس الاستیکا) که هم زینتی است و هم صنعتی و نوع زینتی آن در تزئینات و به عنوان گیاه آپارتمانی کاربرد دارد.

خداوند در ابتدای سوره مبارکه تین به انجیر و زیتون قسم یاد کرده است و این سوگند پرمعنا و قابل تاملی است، همچنین احادیث و روایات زیادی درباره فواید خوردن انجیر آمده است تا حدی که امام رضا (ع) می‌فرماید:« انجیر بوی بد دهان را می‌برد، رویش موی سر را زیاد می‌کند و محکم‌کننده استخوان است و با وجود انجیر دیگر احتیاج به دارو نیست»

انجیر معمولا از سال چهارم تا 20 سالگی میوه می‌دهد، وطن اصلی درخت انجیر نواحی مدیترانه و آسیای غربی بوده و از آنجا به سوریه و فلسطین اشغالی برده شده است، یهودیان قدیم نیز درخت انجیر را می‌شناختند و از یک نوع انجیر که فیکوس سیکوروس نام دارد در توارت ذکر شده است، یونانیان قدیم نوع اصلاح شده این درخت را با نام انجیر آتیک (Attic) می‌شناختند و رومی‌ها این درخت را با معتقدات مذهبی خود مخلوط کرده آن را نشانه سعادت و پیشرفت روز افزون می‌دانستند.

این درخت به وسیله بذر، قلمه، پاجوش و پیوند تکثیر می‌شود، البته ازدیاد با بذر به ندرت انجام شده و مخصوص مراکز تحقیقاتی است و قلمه بیش از سایر روش‌ها برای تکثیر آن کاربرد دارد.

این میوه بسیار مغذی هرچند مانند سایر میوه‌ها به صورت خام هم خورده می‌شود اما در واقع غذای لذیذ و کاملی است که به قولی می‌توان دل سیری از آن در آورد و تا ساعت‌ها گرسنه نماند.

به عقیده باستان شناسان، انجیر نخستین محصول زراعی بشر در 11 هزار و 400 سال پیش بوده و این میوه پیازی شکل را می‌توان نخستین میوه پرورش یافته به دست انسان دانست که هزار سال قبل از زراعت گندم، جو و بنشن در خاورمیانه کشت می‌شده است.

بررسی‌های محققان حاکی از آن است که میوه انجیر بیش از 800 گونه مختلف دارد و در دو نوع خوراکی و غیر‌خوراکی می‌روید و انجیر‌های ازمیر، معمولی و سان پدرو از انواع انجیرهای خوراکی هستند.

علت شکل‌های مختلف میوه انجیر به دلیل نوع آب و هوا است مثلا در نواحی مرطوب میوه درشت و دم آن طویل می‌شود اما مقدار شیرینی میوه کم است در هوای خشک و گرم دم میوه کوتاه شده گاهی به کلی از بین می‌رود اما اندازه میوه کوچک و مقدار شیرینی آن زیاد است.

‌تحقیقات پزشکان و محققان بر روی این ماده غذایی بیانگر این است که انجیر قند زیادی دارد، منبع خوب پتاسیم، منیزیم، کلسیم، فسفر و سرشار از ویتامین هایA، B، و C منبع غنی فیبر غذایی است، در جلوگیری و رفع یبوست موثر است، رژیم‌های غذایی مانند رژیم کم چرب، کم سدیم، پر فیبر، کاهش وزن و دیابتی از آن استفاده می‌کنند.

انجیر، سدیم و چربی ندارد و بیشتر از سایر میوه‌ها املاح دارد، تعرق بدن را زیاد می‌کند و به همین دلیل است که حرارت بدن را کاهش می‌دهد، چاق‌کننده است، می‌توان آن را با شیر مخلوط کرد و در بین غذاها خورد، بهترین میوه برای تمیز کردن روده بزرگ و برای درمان ناراحتی‌های سینه خوب است، جوشانده انجیر خشک در درمان سرماخوردگی موثر و غرغره کردن همین معجون گلودرد را برطرف می‌کند، در درمان سرخک، مخملک، آبله، التهابات مجاری تنفسی، ذات‌الریه، ذات الجنب، سیاه سرفه، سوء هاضمه، آرتروز و درمان مفاصل بی‌نظیر است.

این میوه بهشتی ضد سرطان و برطرف‌کننده بیماری‌های پوستی است، برای کودکان بی‌اشتها و ضعیف و کم‌خون داروی خوبی است.

انجیر خشک جزو مقوی‌ترین میوه‌های خشک و حاوی حدود 60 درصد شکر است، شیره سفید رنگ انجیر نیز برای درمان ناباروری و نیز تقویت مادرانی که نوزادشان را شیر می‌دهند، موثر است.

‌زیاده‌روی در خوردن انجیر هم مانند هر ماده غذایی دیگر برای سلامتی مضر است، بر اساس بررسی‌ها و تحقیقات پزشکان خوردن بیش از اندازه انجیر برای معده و چشم زیان‌آور و خنثی‌کننده آن هم کرفس است، برای بیماران مبتلا به قند، اختلالات معده و روده مضر است، زیاده روی در مصرف آن سبب نفخ شکم و اسهال می‌شود، برای کبدهای ضعیف مناسب نیست و این افراد می‌توانند انجیر را با گردو بخورند.

میوه انجیر که تهرانی‌ها به آن آدینه هم می‌گویند، درختی زیبا با برگ‌های پنجه‌ای و سه تا پنج لوبی‌اش در فصل تابستان با میوه‌های شیرین و بهشتی‌اش خودنمایی می‌کند.

کشور ما هم به دلیل موقعیت جغرافیای مناسب مانند استان فارس و شهرستان استهبان سهم عمده‌ای در تولید انجیر خشک در ایران و دنیا دارد، انجیر استهبان ایران از نوع ازمیر و در ارقام انجیر سیاه‌، سبز، شاه انجیر و کشکی است که به دلیل صادرات آن، پرورش و نگهداری آن هم اهمیت دارد.

مرداد ماه از دیرباز در ایران به ویژه مازندران به فصل انجیرپزان معروف است، زیرا در این زمان است که گرمای تابستان بیشتر خودنمایی می‌کند و دور از دل بهار و چشم پاییز است، مردم گلوگاه از اواسط مرداد تا اواسط پاییز فرصتی دارند برای چیدن انجیر.

باغ‌ها، مزارع، حیاط خانه و صحراهای گلوگاه این روزها پر از حضور مردمی است که سلامی به این درختان بهشتی می‌دهند و سطل و سبد به دست تا جایی که دستشان می‌رسد می‌چینند و بعد هم از این درختان سبز و پهن برگ بالا می‌روند تا میوه‌های مقوی و خوش خوراک آن را برای امرار معاش بچینند.

جوانترها اغلب انجیرها را به شنبه بازار گلوگاه یا بازار روزهای شهرهای اطراف برای فروش می‌برند و آنها هم که حوصله بیشتری برای تحمل آفتاب سوزان لب جاده دارند، سطل‌های پر از انجیر را کنار خیابان‌های اصلی که محل عبور مسافران است، ردیف می‌کنند و در فرصت کمی هم البته با قیمت مناسب به فروش می‌رسانند.

انجیر گلوگاه انجیر معروف ایران است که طرفداران بسیاری هم دارد اما نبود صنایعی که بتواند آنها را به صورت خشک درآورد سبب شده تا به خوراک تازه معروف باشد، بازار روزهای شهرهای اطراف گلوگاه گاهی برای فروش انجیر شهرخودشان از آن به نام انجیر گلوگاه یاد می‌کنند اما آنها که سال‌هاست میوه معروف این شهر را خورده‌اند راغب می‌شوند تا خودشان به گلوگاه بروند و از آنجا انجیر درجه یک و اصل را تهیه کنند.

رئیس جهاد کشاورزی بهشهر و گلوگاه درباره امتیازات انجیر گلوگاه گفت: درصد قند این انجیرها بیشتر از مناطق دیگر و به دلیل آب و هوای مدیترانه‌ای و خاص آن است.

غلامرضا قنبری اضافه کرد: درختان انجیر گلوگاه بومی مازندران هستند و خود را با محیط گلوگاه به طور ارگانیک وفق داده و تبدیل به بهترین نوع انجیر ایران شده است.

وی تصریح کرد: انجیر گلوگاه کاملا طبیعی است و به هیچ وجه سمپاشی روی آن انجام نمی‌شود و همین امتیازات خوب آن است که سبب شده به صورت اوماتیک اشتغال موقت ایجاد کند.

این مسئول با بیان اینکه انجیر در گلوگاه به صورت متمرکز مانند سایر میوه‌ها نبوده و بیشتر تک درختی است، گفت: البته اخیرا کشاورزان آن را در حاشیه مزارع و یا داخل مزارع شان از طریق قلمه می‌کارند اما مصرف بیشتر آن تازه‌خوری است که باز هم منبعی برای امرار معاش محسوب می‌شود.

قنبری درباره خصوصیات بارز انجیر گلوگاه گفت: درصد قند این میوه بومی بالاست، با وجود عدم استفاده از سموم سفید است، خوش خوراک و از انجیرهای مرغوب ایران محسوب می‌شود.

در حال حاضر هر کیلو انجیر گلوگاه در بازار گلوگاه و شهرهای اطراف هزار تا هزار و 500 تومان و در جاده‌های اصلی هزار و 500 تا 2 هزار تومان فروخته می‌شود.