وقتی فناوری موجب عذاب میشود
وقتی بشر به فناوریهای گوناگون دست یافت، به نظر میرسید عصر نوینی در رفاه و آرامش انسانها ایجاد شده است.
فناوریها اولین و سادهترین فایدهای که داشت، کم کردن کار و تحرک بدنی افراد به منظور انجام کارهای مختلف بود.
این فناوریها از انجام کارها و خدمات بانکی گرفته تا ارسال نامهها و کپی گرفتن از اسناد و جزوات و... مفید واقع شده است.
اما آنچه در چند سال اخیر به سرعت رو به گسترش نهاده فناوریهایی به منظور تعیین و تشخیص رفتار و چهرههای افراد به منظور برقراری امنیت و جلوگیری از جرم و خطاست. این گونه فناوریها که شامل انواع دوربینها با لنزهای قوی میباشد مایه سلب آرامش و آسایش افراد و خانوادهها نیز شده است.
امروزه دوربینهایی ساخته شدهاند که قیمت آنها گاهی تا چند صد دلار میرسد و چندان گران نیستند، بنابر این اکثر افراد امکان تهیه و دسترسی به آنها را دارند و میتوانند دیگران را زیر نظر بگیرند و از آنها بسادگی عکس یا فیلم تهیه کنند.
برخی از این دوربینها که به پی. اف یا بدون فیلتر معروفند هیچ محدودیتی در بزرگ کردن تصاویر از فواصل مختلف ندارند و برخی حتی تا 50 بار قادر به بزرگنمایی هستند.
انواع دیگری در بازار موجودند که به عنوان تراهرتز یا اشعه تی معروفند و قادرند اشیاء را نه تنها از فواصل دور دیده و بزرگ کنند، بلکه میتوانند در مه دود و حتی از زیر پارچههای نازک اشیاء را نشان دهند که در این میان مدارک یا وجوهی که افراد در جیب لباسشان گذاشتهاند، قابل رویت خواهد شد و از طرفی امنیت خصوصی افراد و بانوان نیز به خطر میافتد.
البته استفاده از دوربینهای خاص در مراکز و ادارات به منظور کنترل کارکنان و جلوگیری از ورود اشیاء و تجهیزات خطرناک مانند بمب و غیره در زیر لباس افراد با توجه به اینکه قصد اخلال در زندگی خصوصی و شخصی و مزاحمت وجود ندارد، بلامانع است. اما هستند افرادی که به قصد تفریح از این گونه تجهیزات و دوربینها استفاده میکنند و نهایتا وسوسه شده تا به خصوصیترین امور افراد وارد شوند و در مواردی از آنها اخاذی کنند.
مساله دیگر در استفاده از این نوع دوربینها سوءاستفادههای مالی از آنهاست. به این ترتیب که فرد در سمت دیگر خیابان یا در طبقه چندم یک ساختمان مسکونی مینشیند و رفت و آمد افراد را در عابر بانکهایی که در طرف دیگر خیابان است زیر نظر میگیرد. او میتواند با بزرگنمایی اعداد و ارقام رقم کارتهای اعتباری افراد و رمز آنها را در حال وارد کردن بخواند بدون اینکه خودشان بدانند، زیرا فرد مذکور فاصله نسبتا زیادی با دستگاه دارد.
دیده شده در مواردی فرد با همدستی که دارد پس از دور شدن شخص ازعابر بانک اقدام به ربودن کارت وی میکند و بلافاصله با وارد کردن رمز کارت، مبالغی از حساب او میرباید.
با توجه به توسعه روز افزون فناوریها، بتازگی دستگاههایی به اندازه یک فندق ساخته شده که با کنترل از راه دور قابل تغییر مکان و تغییر زاویه است و از کانالهای مختلف میتواند وارد منازل افراد شود.
برخی افراد گمراه آنها را در خانه فردی وارد میکنند و امور خصوصی وی را در منزل زیر نظر گرفته و سوء استفادههای مالی و بعضا اخلاقی از آنها میکنند و در مواردی فرد تصویر خود را بعدا روی برخی سایتهای غیر اخلاقی میبیند.
به همین دلیل توصیه میشود افراد نسبت به وجود هر گونه شیء مشکوک و هر چند کوچک در اطراف خود واکنش نشان دهند و تا حد امکان پردههای منزل یا اتاق خود را بکشند.
هنگام استفاده از حمام و رختکن به دقت مراقب باشند تا روزنهای برای نفوذ وجود نداشته باشد.
در هنگام استفاده از دستگاههای خودپرداز بانکها به طوری رمز خود را وارد کنند که روی صفحه را هیچ کس غیر از خود، نتواند ببیند و امکان خواندن ارقام غیر ممکن باشد.
از نظر قانونی در مواردی نیز که متوجه شوند اطرافیان یا همسایگان از چنین دوربینهایی استفاده میکنند، در بیشتر کشورها بدون داشتن دلیلی مبنی بر مزاحمت فرد مذکور یا سلب آسایش نمیتوان از مداخلات قانونی استفاده کرد، زیرا با توجه به جدید بودن این گونه فناوریها هنوز قانون جامعی در استفاده یا سوءاستفاده از آنها تدوین نشده است.
اما با توجه به تفاوتهایی که در استفاده از حقوق شخصی و امنیت خصوصی در فرهنگهای مختلف وجود دارد، محدودیتهایی در استفاده از این گونه فناوریها پیشبینی شده است.
از میان کشورهایی که بیشترین مورد سوءاستفاده از این گونه فناوریها و دوربینها در آنها به ثبت رسیده نیز میتوان به کشورهای زیر اشاره کرد:
استرالیا، کانادا، ایالات متحده آمریکا و انگلستان.
به همین دلیل نیز این کشورها قوانینی را در مورد حق افراد در شکایت از عواملی که اقدام به استفاده غیر موجه در این دوربینها دارند، وضع کردهاند که این قوانین چندان قدمتی ندارند و در حدود یکی دو دهه از وضع آنها میگذرد که البته در حال حاضر نیز با توجه به گستردگی موارد در حال تکمیل شدن و در محدودههای زیر قابل بحث و اجرا هستند:
- حق خصوصی افراد در برخورداری از سلامت و آرامش
- حقوق مالی و اعتباری
- حقوق شخصی کاربران آنلاین
- حقوق افراد در برقراری ارتباطات (از آن جهت که افراد حقیقی و غیرحقوقی حق ندارند با استفاده از ابزارهای مخفی به شنود یا ثبت تصاویر خصوصی در ارتباطات حضوری یا تلفنی اقدام کنند.)
- حقوق افراد درباره اطلاعات محرمانه فردی و خانوادگی
- حقوق افراد در امور شخصی و خانوادگی
گفتنی است؛ در تمامی موارد فوق صرفا به دلیل داشتن دستگاه یا تجهیزات خاص نمیتوان بیدلیل کسی را به مراجع قانونی و قضایی فرا خواند.
امیدواریم نقش ارزشهای اخلاقی به حدی در جوامع گسترش یابد که دیگر کسی از فناوریهای جدید سوءاستفاده نکند!
سحر کمالینفر
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
