در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
خودروهای دوستدار محیط زیست از جمله راهکارهایی است که تاحدودی امیدوارکننده نشان دادهاند. این خودروها در کلاسهای مختلف طراحی و ساخته میشوند و خودروهای برقی، هیدروژنی و خودروهایی که با تکیه بر سوختهای زیستی حرکت میکنند از جمله آنها به شمار میآیند. در یک دهه گذشته درخصوص دسته اخیر یعنی خودروهایی که با استفاده از سوختهای زیستی حرکت میکنند، فناوریهای جالب توجهی ارائه شده است و حتی برخی از آنها برای تولید انبوه نیز آماده شده است. این خودروها اما با محدودیتهای مختلفی در زمینه حرکت و گنجایش سوخت و ظرفیت سرنشینان همراه هستند که پیشبینی میشود با گذشت زمان از شمار آنها کاسته شود، اما تاکنون تمرکز اصلی محققان این عرصه روی خودروهای معمولی درونشهری بوده متمرکز بوده است. خودروهای سرعتی و بویژه خودروهای فرمول به جهت پیچیدگیهای خاصی که دارند چندان باب میل این محققان نبودهاند، چون همواره این ترس و نگرانی جدی وجود داشته است که پروژه استفاده از سوختهای پاک و زیستی در آنها با شکست همراه شود. در حقیقت چنین ترس و نگرانی از جمله عواملی است که توسعه فناوری ساخت خودروهای سرعتی مبتنی بر فناوریهای پاک را در محدودیت قرار داده است. در این دسته از خودروها، سرعت حرف اول و آخر را میزند. حال محققان این پرسش اساسی را مطرح میکنند که چطور میتوان خودروهای سرعتی ویژه برگزاری رقابتهای فرمول طراحی و تولید کرد در حالی که سوختهای زیستی تولید شده از مواد و محصولات غذایی شناختهشدهای نظیر شکلات و سبزیجات در باک آنها ریخته شده است، با سرعتهای خیرهکننده بیش از 100 و حتی200 کیلومتر بر ساعت حرکت کنند.
طراحی و ساخت خودروهای سرعتی ویژه فرمول 3 از جمله جاهطلبیهای علمی و تحقیقاتی محققان در این عرصه است که البته بنا به اعتراف آنها، همواره نگرانی خاصی در فرآیند پرداختن به آن وجود داشته است. نخستین خودروی سرعتی فرمول 3 دنیا، عنوان پروژه جذاب و هیجانانگیزی است که از سوی محققان دانشگاه وارویک انگلیس ارائه شده است. به عقیده بسیاری از صاحبنظران صنعت خودرو، این پروژه و موفقیتهای اولیه به دست آمده در آن میتواند پایانی بر نگرانی و ترس محققان در متمرکز شدن بر پروژههایی نظیر ساخت خودروهای سرعتی مبتنی بر سوختهای زیستی باشد. نکته جالب توجهی که در این خصوص مطرح میشود مزایای موتور چنین خودرویی در مقایسه با سایر خودروهای زیستی فعلی است به طوری که محققان این دانشگاه پس از بررسی عملکرد خودرو، آن را از حیث راندمان کاری فراتر از موتور خودروهای مبتنی بر دیزل زیستی عنوان کردهاند. گذشته از تمامی این مزایا، این خودرو صرفا با تکیه بر موادی نظیر شکلات و هویچ و سبزیجاتی از این دست به عنوان منبع سوختی حرکت میکند، اما تا اینجای کار تنها درخصوص موتور و سوخت مورد نیاز آن صحبت شده است. زمانی که بدنه خودرو از مادهای به جز فلز ساخته میشود، توجه هر محقق و شنوندهای جلب میشود. تصور کنید خودرویی و از آن مهمتر، خودروی سرعتی با بدنهای از جنس سیبزمینی ساخته شده و بدون هیچ مشکلی و در کمال امنیت با سرعت 201 کیلومتر در پیست مسابقات حرکت کند! این ایده اکنون رنگ واقعیت به خود گرفته است.
بدنه خودروی جدید محققان دانشگاه وارویک حقیقتا از سبزیجات موجود در بازار ساخته شده است. این ابتکار عمل که در نوع خود بیسابقه است شامل استفاده از ترکیب هویج و ریشه چند نوع سبزیجات دیگر، فیبرهای کتان و روغن سویا برای تهیه ماده مورد مورد نیاز جهت ساخت تایر این خودرو است. در ساخت بدنه آینه این خودرو نیز از نشاسته گرفته شده از سیب زمینی استفاده شده است تا در جایی که پیشبینی میشود نتوان تحت هیچ شرایطی از مواد زیستی استفاده کرد، محصولی برگرفته از طبیعت تولید شود.
محققان این دانشگاه برای ساخت پدال ترمز این خودروی سرعتی نیز ابتکار عمل خود را تکمیل کردند. آنها برای این منظور سراغ برخی ریشههای گیاهی رفته و از پوسته آنها و ترکیبشان با نوعی روغن گیاهی صفحه پدال و بخشهای دیگری از سیستم ترمز خودرو را ساختهاند و جالب این است که در آزمایشات مختلفی که مورد بررسی قرار گرفته است، نمره خوبی دریافت کرده است.
در کنار تمامی این قطعات زیستی و صددرصد برگشتپذیر، موتور این خودرو نیز در نوع خود یک برگ برنده اصلی محسوب میشود. این موتور با استفاده از سوختی که برگرفته شده از شکلات دورریز روغن سبزیجات عنوان شده، عمل میکند. محققان این دانشگاه در این بخش از ابتکار عمل خود تأکید خاصی بر استفاده از شکلاتهای دورریز کارخانجات شکلاتسازی دارند و معتقدند که با استفاده از چنین شکلاتهایی، راندمان مصرف انرژی در این وسیله حرکتی سرعتی به بالاترین حد ممکن میرسد. بخش اصلی سیستم خنککنندگی این خودروی سرعتی نیز با استفاده از پوششی از جنس نوعی کاتالیزور تکمیل شده است که تقریبا تمامی استانداردهای مورد نیاز در طراحی و ساخت خودروهای سرعتی را پاسخگوست.
اما نخستین آزمایشات صورت گرفته روی این خودرو نشان از موفقیت طرح دارد. تاکنون تیم محققان این دانشگاه توانستهاند سرعت 96کیلومتر بر ساعت را با استفاده از این خودرو ثبت کنند، اما امیدوارند تا به سرعت از پیش تعیین شده یعنی 232 کیلومتر برساعت نیز دست یابند که بیشک موفقیتی بزرگ و چشمگیر به حساب میآید. یکی دیگر از برنامههای اصلی محققان این پروژه در تکمیل این پروژه، تحقق هدف مهمی همچون ثبت صفر تا 100 خودرو در کمتر از 4 ثانیه است. در صورتی که این دورنما نیز محقق شود میتوان به جرا‡ت گفت که راه برای طراحی و ساخت خودروهای سرعتی مبتنی بر فناوریهای دوستدار محیط زیست هموار شده است.
برآورد اولیه محققان دانشگاه وارویک نشان میدهد این خودرو تقریبا 95 درصد تجزیهپذیر و به نوعی برگشتپذیر است. در حال حاضر توجه و دغدغه خاطر اصلی کارخانجات خودروسازی جهان تولید خودروهایی است که آلودگی زیستمحیطی به مراتب کمتری از خود به جای بگذارند. این نگرش درخصوص خودروهای سرعتی نیز مورد توجه قرار گرفته است، اما تاکنون تلاش جدی در این باره صورت نگرفته بوده است. اما پروژه اخیر محققان دانشگاه وارویک میتواند شروعی امیدوارکننده در عرصه خودروهای سرعتی به شمار آید. آنها 9 ماه روی این پروژه کار مستمر کردهاند و خودروی سرعتی مورد نظر خود را با هزینهای در حدود 150 هزار پوند ارائه کردهاند. این خودرو به جهت ویژگیهای خاص خود، به زودی و در مسابقات فرمول سرعتی نظیر گرند پریکس اروپا و مسابقات سرعتGoodwood Festival of Speed انگلیس به کار گرفته خواهد شد.
موفقیت خودروهایی از این دست چندان هم دور از انتظار نیست و در عین حال میتوانند جرقه بزرگی برای تولید انبوه خودروهای سرعتی تجدیدپذیر به حساب آیند.
زهرا شفاعت
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: