سنت های دیرین مردم همدان در ماه رمضان
آیین ها و سنت های اسلامی به خصوص ویژه ماه مبارک رمضان در استان دارالسیاده و دارالمومنین همدان از جایگاه برجسته فرهنگی و اجتماعی برخوردار بوده ونسل به نسل منتقل شده اند.
آیین های پاسداشت ماه مبارک رمضان در استان همدان باتوجه به اینکه برای اولین بار نوای اذان از شهر نهاوند به گوش ایرانیان رسیده دارای سابقه ای طولانی است که با وجود گذشت سالیان متمادی، همچنان در بین مردم استان زنده و پابرجاست.
مردم این استان با آداب و اعتقادات خود همیشه بر این باور بودهاند که رعایت این آداب، سبب حفظ هویت فرهنگی و تاریخی آنها خواهد بود.
مردم همدان به منظور استقبال و آمادگی هر چه بیشتر برای گرفتن روزه در ماه مبارک رمضان روزهای اول ، پانزدهم و آخر ماه شعبان را روزه می گیرند. مردم همدان باور دارند افرادی که این سه روز را روزه بگیرند ، اجر و ثواب آن برابر با روزه یک ماه رمضان است.
یکی از آداب و رسوم مردم همدان کلوخ اندازان نام دارد، مردم استان روز آخر ماه شعبان را کلوخ اندازان میگویند که مردم در این روز شادیکنان با تهیه و پخت غذایی مخصوص بهنام "کباب سرداشی" سفره خود را برای اطعام نیازمندان و فقرا پهن میکنند.
شهروندان همدانی در خصوص بچههایی که به سن شرعی نرسیده و روزه بر آنان واجب نیست، بر این باورند که اگر بتوانند روزه را قلاغی (کلاغی یا روزه نیمه روز) بگیرند، خداوند اجر و پاداش روزه کامل را برای آنان منظور میکند. آیین دوخت "کیسه برکت" در روز 27 ماه مبارک رمضان از سنتهای قدیمی این ماه در همدان است در این روز زنان روزهدار هنگام رفتن به مسجد و اقامه نماز ظهر به همراه خود پارچه ، نخ و سوزن میبرند و آنان در میانه دو نماز ظهر و عصر با استفاده از این وسیلهها به کار دوختن یک یا چند عدد " کیسه برکت " مشغول میشوند.
به اعتقاد مردم همدان، هر فردی که به داخل این کیسه پول بریزد، خداوند به وی مال و دارایی زیاد میبخشد، به همین علت زنان در این روز بیش از یک کیسه برکت دوخته و آن را برای فزونی دارایی بین خانواده خود و دیگران توزیع میکنند. به عقیده مردم اگر ماه مبارک رمضان در روز چهارشنبه آغاز شود، این ماه بسیار پر برکت و خوش یمن خواهد بود.
بر همین مبنا زنان با خرید و بستهبندی "آجیل مشکل گشا" هنگام افطار به قصد نیت و طلب حاجت به مسجد میروند و پس از اقامه نماز مغرب بین زنان نمازگزار تقسیم میکنند.
یکی دیگر از رسوم مردم همدان در ماه مبارک رمضان " جمعآوری خردههای نان سفره افطاری " است، به باور مردم هر فردی که بتواند خرده نانهای سفره افطاری را تا آخر ماه مبارک رمضان جمع کند و تا روز عید قربان آن را نزد خود نگهدارد و آنها را در آبگوشتی که از گوشت قربانی در عید قربان تهیه میشود، بریزد و سپس بخورد، خداوند تمام آرزوها و نیازهای وی را برآورده میکند.
پخت غذاهای مخصوص از دیگر آیینهای ماه مبارک رمضان است زنان همدانی در این ایام برای افطار، بیشتر غذاهایی نظیر "آشرشته"، "فرنی"، "ترحلوا"، "تاس کباب"، "شامی کباب "، "سرداشی" ، " بورانی" و "شیربرنج " و برای سحری نیز "رشتهپلو" و " آبگوشت مرغ " میپزند.
پخت شیرینیهای محلی مانند "کماج"، "انگشت پیچ"، "پنجهخاله" ، "یوخا"، "نیس درجهان" و "اگرده" در ماه مبارک رمضان نیز بین خانوادههای همدانی رواج دارد. پخت و پز نانهای مخصوص محلی نظیر "نان اوفاق"، " نان گرده چرب " و "نان شاتی" نیز از دیگر آیینهایی است که زنان همدان همه ساله در ماه رمضان اقدام به تهیه آنها میکنند.
یکی از آیینهای جالب توجه مردم استان همدان " فرستادن افطاری توسط داماد به خانه عروس" است.
مطابق این سنت دیرینه در ماه رمضان جوان دارای نامزد ، باید افطاری نامزدش را به خانه پدر عروس ببرد ، این افطاری شامل چند قرص "نان"، "گرده دو زرده "، "برنج"، "روغن حیوانی"، "یک عددمرغ و یا ماهی"، "سیب سرخ"، "شیرینی انگشت پیچ " و "میوههای فصل" است.
پس از این که افطاری از سوی داماد به خانواده عروس برده شد، خانواده عروس نیز در شبهای آینده، خانواده داماد را برای صرف افطاری به خانه خود دعوت میکنند.
افزون بر این در شهرها و روستاهای استان همدان مرسوم است که پس از پایان ماه مبارک رمضان و در روز عید فطر در تمام خانهها " آش رشته " پخته شود، زیرا به اعتقاد مردم، پس از یک ماه روزه داری ، خوردن این غذا بسیار سودمند است.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
