تاثیر کم‌خوابی در افزایش رویاهای شبانه

به گفته محققان وقتی فردی دچار کم‌خوابی می‌شود معمولا عمیق‌تر به خواب می‌رود. این موضوع نشان‌دهنده افزایش فعالیت‌های مغزی او در هنگام خواب است. در چنین شرایطی فرد بیشتر خواب می‌بیند. وقتی خواب هستیم، گاهی چشم ما بسرعت در حالی که پلک‌ها بسته هستند، بـه حـرکـت درمـی‌آیند. در چنین شرایطی در حقیقت در حال خواب دیدن هستیم و مغز از نظر سطح فعالیت شبیه به وضعیت بیداری عمل می‌کند. در این لحظه ماهیچه‌ها سست می‌شوند و اگرچه ممکن است انگشتان پا در حال تکان خوردن باشند، اما بدون تردید در این لحظه فرد قادر به حرکت دادن خود نخواهد بود. به نظر می‌رسد که در این شرایط مغز از واکنش بدن نسبت به آنچه در خواب می‌بیند، ممانعت به عمل می‌آورد. به طور کلی خواب شامل یک مرحله حرکت سریع چشم‌ها یاREM و چهار مرحله دیـگـر است که در آن مراحل چشم‌ها کاملا بی‌حرکت هستند. پس از گذشت این 4 مرحله که 70 دقیقه به طول می‌انجامد، مرحلهREM آغاز می‌شود که مدت زمان ‌آن با تکرار این چرخه 5 مرحله‌ای از 5 دقیقه به 40 دقیقه پیش از بیدار شدن از خواب افزایش می‌یابد.

نتایج به دست آمده از بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که 30 دقیقه کاهش در مدت زمان مرحلهREM در یک شب منجر به افزایش 35 درصدی مدت زمان این مرحله در شب بعد خواهد شد. داروهای تنظیم‌کننده فشارخون و همچنین داروهای ضدافسردگی مانع از آغاز مرحلهREM در چرخه خواب شبانه و در نتیجه کاهش میزان رویاهای شبانه می‌شوند. به همین علت افرادی که از این داروها استفاده می‌کنند، نباید یکمرتبه و ناگهانی مصرف آنها را کنار بگذارند؛ چرا که در این صورت با ایجاد اختلال در خواب شبانه مواجه خواهند شد.

پـسـتـاندارانی مانند دلفین‌ها و نهنگ‌ها که مغزهای بزرگی دارند، هرگز در خواب شبانه خود مرحلهREM را نمی‌گذرانند. به گفته محققان این مرحله از چرخه خواب نقش بسیار مهمی در تنظیم دمای بدن و سطح انتقال‌دهنده‌های عصبی دارد. جنین‌ها و نوزادان 75 درصد زمان خواب خود را در این مرحله سپری می‌کنند.

اگرچه رویاهای شبانه تصویری از اضطراب‌ها و نگرانی‌های ما انسان‌هاست، اما مغز عضوی تفسیری است. در هنگام خواب که اندام‌های مختلف بدن کمترین ارتباط را با هم دارند، این عـضـو گـرفـتـار داسـتـان‌هـایی عجیب و غریب می‌شود. اما ضرورت خواب دیدن در هنگام خواب شبانه سوالی است که هنوز پاسخی برای آن یافت نشده است.