غار کرفتو تخته سیاه یادگاری نویس‌ها

استفاده از رنگ‌های سبز، زرد، سفید، مشکی، قرمز و نوشته‌های به زبان فارسی و انگلیسی که عموما اسامی یادگاری‌ نویس‌ها است بدنه دیوار اطاق‌های این غار باستانی را شکل می‌‌دهد.

نبود مراقبت کافی و عدم حفاظت به موقع از غار کرفتو در استان کردستان، این غار باستانی که بیش از 10 هزار سال قبل محل زندگی انسان بوده را تبدیل به تخته سیاهی برای نوشتن یادگاری کرده است. درحال حاضر اطاق‌های دست‌کند این غار باستانی مملو از یادگاری‌هایی است که با رنگ نوشته شده است.
 
به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، غار باستانی کرفتو به عنوان یکی از آثار شاخص و حایز اهمیت استان کردستان؛ تحت شماره 330 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و در طول سال مورد بازدید علاقمندان داخلی و خارجی قرار می‌گیرد. این غار از انواع غارهای آهکی و طبیعی بوده و به احتمال زیاد در دوران سوم زمین شناسی شکل گرفته است. در گذشته بر اثر سکونت اقوام گوناگون تغییرات و دگرگونی‌ها و دخل و تصرفاتی در غار ایجاد شده و فضایی به صورت اطاق‌های تودرتو راهرو و دالان عبوری و... به وجود آمده و از این جهت در میان غارهای دست کهن از شهرت خاصی برخوردار است.
 
به گفته کارشناسان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کردستان؛ غار کرفتو امروز تبدیل به تخته سیاهی برای نوشتن یادگاری بدل شده است و جای جای آن را با رنگ نوشته‌اند.
 
یادگاری‌ها بیشتر توسط گردشگران ایرانی نوشته شده است و برای نوشتن آن‌ها از رنگ و یا کندن سنگ استفاده شده است. این یادگاری‌ها نه تنها چهره‌ اطاق‌های دست‌کند را زشت کرده باعث تخریب این اثر ملی نیز شده است.
 
استفاده از رنگ‌های سبز، زرد، سفید، مشکی، قرمز و نوشته‌های به زبان فارسی و انگلیسی که عموما اسامی یادگاری‌ نویس‌ها است بدنه دیوار اطاق‌های این غار باستانی را شکل می‌‌دهد.
 
غار کرفتو یکی از غارهای شگفت‌انگیز ایران است. ارتفاع دهانه ورودی غار(دهانه ورودی فعلی) از سر تپه در حدود20 الی 25 متر بوده که در گذشته راهی نسبتا سخت و دشوار در کمر کوه و صخره بیرونی هدایت بازدیدکنندگان به داخل غار را به عهده داشت؛ به صورتی‌که با قرار دادن تعدادی سنگچین و استفاده از پلکان‌های چوبی علاقمندان می‌توانستند با دشواری به داخل راه یابند.
 
در قسمت جلوی غار چهار طبقه معماری صخره ای و دست کن ایجاد شده که در هر طبقه علاوه بر ایجاد اطاق‌های تو در تو با پنجره‌ها و نورگیرهایی به فضای بیرونی و درگاهی‌های مربوطه، دالانها وراهروهای عبوری به منظور ارتباط به طبقات پله‌ایی تراشیده شده درسنگ و... حتی اقدام به ایجاد جای مناسب کلون و چفت و بست پنجر‌ه‌ها و درگاهی‌ها کرده‌اند. تا بیش از پیش امنیت هر قسمت را تامین نمایند و این موضوع نشان از نوعی معماری پیشرفته و بکارگیری خاص ان دارد.
 
البته به دلیل ریزش‌هایی که در اثر گذشت زمان در صخره‌های بیرونی وپیرامون دهانه ورودی در مجموعه معماری صخرهای غار ایجاد شده، تعداد اطاق‌ها و راهروهای موجود در کلیه طبقات در حال حاضر مشخص نیستند و بنظر می‌رسد مجموعه معماری صخره‌ای و دست ساز غار بسیار گسترده‌تر از وضعیت کنونی آن باشد و آثار این تخریب‌ها هنوز هم کاملا مشخص و واضح است.
 
برسی دیواره برخی از اطاق‌های طبقات غار و راهروهای عبوری آنها نقوش از جانوران و گیاهان وجود دارد. زیباترین بخش معماری غار طبقه سوم آن است که علاوه بر دقت تراشیدن و کندن اطاق‌ها  فرم خاص سقف‌ها به صورت کمانی و ایجاد درگاهی‌ها و پله‌ای آستانه آن در پنجره‌ها و نور گیرهای از نظر تزیینات بکاررفته و... از اهمیت خاصی برخوردار است و از نظر تزیینات موجود در پنجره‌ها قابل مقایسه با آثار موجود در معماری نوشیجان تپه همدان از دوران مادهاست.
 
روی سر در و ورودی یکی از اطاق‌های طبقه سوم کتیبه‌ای یونانی وجود دارد که تا حد زیادی صدمه دیده است. در این کتیبه از الهه هراکس یاد شده و به همین دلیل بسیاری این غار را معبد الهه یونانی نامگذاری کرده‌اند در این کتیبه امده است «این خانه هراکس است هر کس در آن وارد شود در امان است.» وجود این کتیبه سبب شده تا برخی را بر این عقیده باشد که احتمالا این غار مدتی به صورت موقت مورد سکونت و استقرار سلوکیان (جانشینان پس از اسکندر مقدونی) قرار گرفته که پس از فتوحات مهرداد دوم اشکانی به سمت غرب ایران حرکت کرده اند.
 
ستون فقرات اصلی غار قریب به 750 متر طول دارد که در این مسیر پر پیچ و خم دهانه‌ها و دالان‌های گوناگونی منشعب می‌شود و به همین جهت تا کنون کسی قادر به شناسایی تمامی این مسیر‌ها و تهیه نقشه کامل از آن نبوده است. مسیر طبیعی غار در طول خود دارای تفاوت‌های بسیاری است. به طوری که در برخی بخش‌ها علاوه بر وسعت خاص دالان‌ها و تالارهای طبیعی و ارتفع زیاد سقف آنها قسمت‌هایی وجود دارد که باید به حالت سینه خیز و به دشواری از آنها عبور کرد. همین وضعیت خاص باعث شده تا افسانه‌ها و داستان‌های بسیاری در میان اهالی منطقه وجود داشته باشد و بسیاری از طلسم غار و نحوه ایجاد آن سخن به میان آورند حتی این امر در نوشته‌های مولفین محلی استان تاثیر گذارده و به ذکر چنین مطالبی پرداخته اند.