آلودگی دریاها در کمین مسافران تابستانی

اما اگر جزو این دسته از مسافران نبوده‌اید، حتما بعد از سفر به سواحل شمال و جنوب تصمیمتان عوض شده است و دندان تکرار سفر به این زباله‌دانی‌های بزرگ را برای همیشه کنده‌اید. البته شاید محروم شدن از قرار گرفتن در سواحلی که موج‌های آرام دریایش به انسان آرامش می‌دهد کمی سخت باشد، ولی باور کنید که آلودگی دریاها و آغشته بودن آنها با انواع میکروب حقیقتی است که حتی مسولان سازمان محیط زیست نیز از گفتن آن ابایی ندارند.

هنوز زمان زیادی از وقتی که سازمان ملل در گزارشی اعلام کرد که در حال حاضر 150 منطقه مرده در دریاها و اقیانوس‌های جهان وجود ندارد، نمی‌گذرد. طبق اعلام این سازمان منطقه مرده منطقه‌ای است که آب آن به علت آلودگی به نیتروژن ناشی از کود‌های شیمیایی و فضولات صنعتی اکسیژنش را از دست داده و در نتیجه حیاتش از دست رفته است. حالا این مقدمه را در کنار این خبر قرار دهید که گفته می‌شود در کشور ما منطقه عسلویه یکی از این مناطق مرده به حساب می‌آید.

در حال حاضر دریاهای ایران در بیشتر مناطق در حال تخلیه شدن از اکسیژن هستند که بدون شک عمر آبزیان آن به همین علت برای زمان زیادی به درازا نخواهد کشید. اما این تنها یک گوشه از مشکلات دریاها در ایران است؛ چرا که چندی قبل دکتر کهرم، کارشناس سرشناس محیط زیست نیز اعلام کرد که در خلیج‌فارس آلودگی نفتی آنچنان بالاست که آلودگی شیمیایی را تحت‌الشعاع قرار داده است. به گفته او، جیوه‌ای که در ماهی‌های استخوانی این خلیج وجود دارد 5 برابر استاندارد‌های جهانی است و آلودگی‌های فلزی موجود تمام مضرات فلزات سنگین چون مسمومیت، کاهش هوش و کاهش وزن را به دنبال می‌آورد.

کهرم البته به وضعیت زیست محیطی دریای مازندران نیز اشاره می‌کند در حالی که منشأ آلودگی‌های آن را از دو ناحیه می‌داند، یکی آلودگی‌های ایجاد شده توسط کشورهای شمال این دریا که شمال دریای مازندران را به مواد نفتی آلوده می‌کنند و دوم ما ایرانی‌ها که مصرف‌کننده سموم و کودهای شیمیایی هستیم و آنها را وارد دریا می‌کنیم و در نتیجه با همکاری یکدیگر مخلوطی سمی را به وجود می‌آوریم که جریان آب، آن را از ترکیب نفت و سموم به وجود آورده است.

سواحل آلوده را بشناسیم

اینها مشکلاتی جدی است که البته کمتر با چشم قابل دیدن است، ولی میکروسکوپ‌های موجود در آزمایشگاه‌ها آن را بخوبی اثبات می‌کنند. وقتی با آرش نکوییان، رئیس دفتر مدیریت سواحل و تالاب‌های ساحلی سازمان محیط زیست دراین‌باره گفتگو می‌کنیم، او صادقانه وجود این آلودگی‌ها را تایید می‌کند و دلسوزانه به مردم نسبت به رفتن در دریاها هشدار می‌دهد، بنابراین دیگر شکی در بحرانی بودن شرایط باقی نمی‌ماند.

او البته معتقد است که مشکلات سواحل، امری جهانی است به طوری که گزارش منتشر شده در روز جهانی اقیانوس‌ها بصراحت تصریح کرده است که تا سال 2020، 91 درصد از سواحل جهان دچار تغییرات شدید توسعه انسانی خواهند شد در حالی که تغییرات در سواحل ایران نیز چیزی در این حدود ارزیابی می‌شود.

به گفته نکوییان، در حال حاضر تنها بخشی از غرب سواحل گیلان به سمت آستارا دست نخورده باقی مانده در حالی که وضعیت سواحل در گلستان بهتر از مازندران است و سواحل مازندران به خاطر فعالیت‌های کشاورزی، صنعتی، مسکونی و بنادر به همان 91 درصد تغییرات اعلام شده رسیده است. آن‌گونه که این مقام مسوول می‌گوید وضع در جنوب ایران کمی بهتر از شمال است ولی اگر روند کنونی ادامه پیدا کند این سواحل نیز دچار همان مشکلات خواهند شد.

او البته عمده مشکلات زیست محیطی دریاها را به اجرا نشدن طرح‌های آزادسازی حریم دریاها نسبت می‌دهد که به واسطه آن انواع مواد آلاینده از زمین‌های کشاورزی و صنایع مستقر در حریم ساحلی دریاها به راحتی وارد آب‌ها می‌شود و انواع میکروارگانیسم‌ها، باکتری‌ها، ویروس‌ها و جلبک‌های رشته‌ای را که از فاضلاب‌ها تغذیه می‌کنند را به آب‌ها تحمیل می‌کنند.

اما به گفته نکوییان آلودگی سواحل از یک استان به استان دیگر فرق می‌کند به طوری که مشکل استان گلستان به فاضلاب کشاورزی برمی‌گردد و مازندران به عنوان یک استان توسعه یافته آلودگی شهری بالایی دارد. این در حالی است که در استان گیلان که صنایع کمتر است، آلودگی‌های کشاورزی و انسانی مشکل‌ساز شده است.

با وجود این، نکوییان نسبت به آلودگی‌های مازندران بیشتر احساس خطر می‌کند به گونه‌ای که به گفته او سواحل چالوس، رامسر و تنکابن وضعیت وخیمی دارند.

البته این اطلاعات در حالی در اختیار ما قرار می‌گیرد که این مقام مسوول می‌گوید که با وجود تمامی این مشکلات هنوز هستند کسانی که نسبت به آگاهی دادن به مردم احساس خوبی ندارند و اطلاع‌رسانی نکردن را بهتر از دادن اطلاعات می‌دانند؛ ولی در مقابل کسانی نیز هستند که معتقدند مخفی کردن واقعیات نه تنها به نفع کسی نیست بلکه بی‌خبر نگه داشتن افراد و بی‌اطلاعی آنان هم می‌تواند باعث شدت بحران به دست آنان شود و هم سلامتی افراد را به خطر بیندازد. پس باز هم توصیه می‌شود که گردشگران سواحل کشور بویژه مسافران استان مازندران عطای شنا در دریا را به لقای آن ببخشند و تا بهبود اوضاع از شنا در دریا پرهیز کنند.