امان از این چربی‌های دور شکم

مطالعه عوامل خطرساز بیماری‌های قلبی ــ عروقی در 27 کشور از جمله چین نشان داد، بیش از ‌50 درصد مردم از خطر چربی‌های دور کمر و شکم به عنوان عـامـل زمـینه‌ساز بروز بیماری‌های قلبی ــ عروقی بی‌خبرند. اندازه‌گیری دور کمر باید جزو یکی از معاینات پزشکان باشد. دور کمر بیشتر از ‌80 سانتی‌متر در زنان و ‌90 سانتی‌متر در مردان خطرساز است. با افـزایـش چـربـی‌هـای نـاحـیـه شـکـم خـطـر ابـتـلا بـه بیماری‌های قلبی ــ عروقی افزایش می‌یابد. وزن متعادل و اندام متناسب از شاخص‌های سلامت محسوب می‌شود.

چربی دور شکمی‌با سندرم متابولیک (مجموعه‌ای از عـلائـم کـه بـر احـتـمـال بـیـماری قلبی و دیابت می‌افزایند) ارتباط دارد.

این سندرم زمانی پیش می‌آید که فردی در معرض حداقل 3 مورد از موارد زیر قرار گیرد: چاقی دور شکم، تری گلیسیرید بالا، سطوح کم کلسترول خوب یا اچ.دی.ال، فشار خون بالا و افزایش قند خون.

اخیرا محققان در مطالعه‌ای یک ریسک فاکتور موثر در سندرم متابولیک را مورد بررسی قرار داده‌اند که کمتر به آن پرداخته شده است.

ایـن فـاکـتور، اندازه سلول‌های چربی است که درست زیر پوست قرار داشته و چربی زیر پوستی نامیده می‌شوند.

اندازه این سلول‌های چربی، ابتلا به دیابت نوع دوم را مستقل از چاق یا لاغر بودن فرد، پیش‌بینی می‌کند.

مطالعات گذشته نشان داده‌اند که ورزش اندازه سلول‌های چربی را کاهش می‌دهد اما هنوز چگونگی تاثیر شدت ورزش طی رژیم غذایی در این مورد مشخص نشده است.

مطالعات انجام شده از سوی دانشمندان نشان داده است که یک رژیم غذایی حاوی مقادیر زیادی غذاهای حاضری و در اصطلاح فست فود برآمدگی شکم و افزایش دور کمر را خیلی بیشتر از مصرف چربی‌های موجود در غذاهای سالم موجب می‌شوند.

محققان دریافته‌اند میمون‌هایی که از رژیم غذایی حاوی چربی‌های موجود در غذاهای حاضری مصرف می‌کنند شکم آنها بزرگ‌تر از شکم میمون‌هایی است که از چربی‌های اشباع نشده در غذاهای سالم که به همان اندازه حاوی کالری هستند، استفاده کرده‌اند.

به گفته محققان، این نوع غذاهای حاضری حاوی روغن‌هایی هیدروژنه هستند که مصرف آنها موجب بروز مقاومت انسولینی شده و این امر نشانه‌ای از ابتلا به دیابت است.

نتایج یک مطالعه 5 ساله نیز نشان می‌دهد ورزش نیز باید به برنامه کاهش چربی شکمی ‌اضافه شود. ورزش در کاهش اندازه این سلول‌ها نقش دارد و شاید روزی بـه عـنـوان بـخـشـی از نـسـخـه دارویـی برای درمان بیماری‌های مربوط به چربی این قسمت از بدن، تجویز شود.

خطر چاقی

چاقی مشکلی است که به صورت غیرمستقیم بر سلامت افراد اثر می‌گذارد؛ به عنوان نمونه فشار خون بالا، دیابت نوع 2، چربی خون و اشکالات عضلانی از جمله عوارض ناشی از آن است.

در واقع محل قرارگیری توده چربی با عوارض حاصله از آن در ارتباط است. توده چربی‌ها می‌توانند در دو ناحیه شکم به شکل زیر پوستی و در ناحیه ران که بـیـشـتـر در زنان به وجود می‌آید موجب عوارض مختلفی شوند. توده‌های چربی در ناحیه زیر پوستی، عضلات و شکم در ارگان‌های حیاتی بدن تاثیر مستقیم می‌گذارند همان طور که میزان چربی در ناحیه شکم 40 درصد ریسک بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد.

این در حالیست که اگر افراد 20 درصد از وزن خود را بـا روش صـحیح کاهش دهند به همین میزان (40 درصد) ریسک بیماریها را کاهش می‌دهند.

ریسک بیماری دیابت نوع 2 در افراد چاق 3 برابر بیشتر از دیگر افراد است. مشکلات تنفسی، گوارشی و مـشـکـلات کـبـدی نـیـز از دیگر عوارض چاقی محسوب می‌شوند.

بیشترین عاملی که در دنیای کنونی موجب افزایش چاقی شده است زندگی ماشینی، تحرک کم و خوردن غذاهای چرب مثل فست‌فودهاست. ژنتیک و عوامل ارثی تنها می‌توانند زمینه افزایش چاقی را مساعد کنند ولی عوامل محیطی و تغییر روش زندگی از عمده علت‌های چاقی در جهان امروز محسوب می‌شوند.

مـولـکـول‌هـایـی کـه از چـربی‌ها ترشح می‌شود می‌توانند به عنوان علامت دهنده‌ای باشند که با عوارض ناشی از آنها در ارتباط است؛ به عبارت دیگر بـعـضـی از مـولـکـول‌هـای تـرشح شده از چربی‌ها خطرناک‌تر و دارای عوارض‌ بیشتری هستند که با شناسایی آنها می‌توان میزان آنها را کاهش داد.

ورزش‌های هوازی

بـعـضــی افـراد چـاق تـصـور مـی‌کـنـنـد بـا انـجـام ورزش‌های مخصوص یک ناحیه از بدن و بدون رژیم غذایی، می‌توانند آن قسمت را لاغر کنند. به همین دلیل برای لاغر کردن شکم، هر روز تمرینات ورزشی مخصوص این قسمت را انجام می‌دهند، ولی با این کار فقط عضلات شکم را قوی می‌کنند، در حالی که مقدار چربی آن تغییری نمی‌کند.

بـهـتـرین راه برای سوزاندن چربی شکم انجام ورزش‌های هوازی است. ورزش‌های هوازی مثل پـیـــاد‌ه‌روی، دویـــدن، دوچـــرخـــه‌ســواری، شـنــا و کـوهـنـوردی مـقـدار زیـادی از چـربـی‌های بدن را می‌سوزانند.

ولی بیشتر افراد خیلی زود از انجام این ورزش‌ها خسته می‌شوند و آن را رها می‌کنند. 10 دقیقه اول ورزش، گـلـیـکـوژن (ذخـیـره قـنـدی در کـبـد) بـدن می‌سوزد.

اگـر فـقط 20 دقیقه ورزش کنید، نیمی‌از عمل سـوزانـدن چربی را انجام داده‌اید که برای حفظ سلامتی قلب خوب است، ولی چربی زیادی از بین نمی‌رود، زیرا تا وقتی‌که کاملاً ذخایر گلیکوژنی کبد از بین نرود، چربی زیادی نمی‌سوزد. بنابراین برای از بین بردن چربی شکم، 4ــ3 بار در هفته و هر بار باید 30 تا 60 دقیقه پشت سرهم ورزش هوازی را انجام دهید. مثلاً یک ساعت در روز پیاده‌روی کنید. البته این پیاده‌‌روی باید به قصد ورزش باشد نه تفریح، مثلاً برای دیدن ویترین مغازه‌ها یا خرید چیزی نباشد که مجبور شوید بین پیاده‌روی خود بایستید.

برای از بین بردن چربی شکم،4-3 بار در هفته و هر بار باید 30 تا 60 دقیقه پشت سرهم ورزش هوازی را انجام دهید. مثلاً یک ساعت در روز پیاده‌روی کنید.

البته انجام ورزش، بدون رژیم غذایی نتیجه لازم را نخواهد داد. افراد چاقی که می‌خواهند شکم خود را لاغر کنند، علاوه بر ورزش باید رژیم غذایی هم داشته باشند. ولی افرادی که وزن مناسبی دارند و فقط شکم‌شان چاق است، باید با ورزش شکم خود را لاغر کنند.

اگر مقدار کالری دریافتی شما بیش از کالری باشد که می‌سوزانید، حتی با ورزش هم، چربی‌ها‌ی زائد آب نمی‌شوند. شما می‌توانید بجای 2یا 3 وعده غذایی در روز، 5 وعده غذایی کوچک بخورید، یعنی غذای خود را به جای 3 وعده خود را در 5 وعده تقسیم کنید، ولی پرخوری نکنید.

بیشتر، مواد غذایی طبیعی کم‌چربی و کم‌شیرین را مصرف کنید مثل میوه، سبزی، نان سبوس‌‌دار، شیر و لبنیات کم‌چربی و گوشت کم‌چربی. مصرف مواد نشاسته‌ای را کاهش دهید.

همایون برادران نصیری