ایران پانزدهمین کشور آلاینده هوا

کارشناسان معتقدند، این مساله که اصلا نباید ساده انگاشته شود، هشداری است نسبت به وضعیت نامناسب آلودگی هوا در کشور که باید بیش از این از سوی مسوولان کشور مورد توجه قرار گیرد، چرا که تبعات آن در بخش محیط زیست و سلامتی جامعه بسیار گسترده‌تر از آمار و ارقام ارائه شده است. از سوی دیگر قبل از این‌که سازمان‌های بین‌المللی با ابزارهایی همچون جریمه و یا سلب برخی از امتیازات در مقابل این موضوع با کشورمان برخورد کنند، باید مسوولان به فکر چاره باشند تا از ارتقای رتبه ایران در افزایش انتشار آلاینده‌ها جلوگیری شود.

افزایش آلودگی هوا در حالی است که در سال گذشته مصرف انرژی در کل کشور به میزان بیش از 10 درصد افزایش داشته است و این به معنای افزایش تولید گازهای گلخانه‌ای، افزایش آلودگی هوا و اثرات گلخانه‌ای و در نتیجه گسترش وقوع تغییرات آب و هوایی است.

از سوی دیگر در بخش محیط زیست طبیعی ایران اخبار محیط زیست از تالاب شادگان نسبت به احداث برج‌های پرنده‌نگاری شنیده می‌شود؛ تفرجی که اگرچه سال‌هاست در کشورهای توسعه‌یافته وجود دارد اما به تازگی در کشورمان در حال شکل‌گیری است.

به این ترتیب با توجه به وسعت زیاد تالاب شادگان، مسوولان میراث فرهنگی درصدد اجرای تعدادی طرح گردشگری از جمله احداث 3 برج پرنده‌نگاری، رستوران سنتی و ایجاد دو اسکله شناور در کنار این تالاب برآمده‌اند.

به گفته مسوولان، تالاب شادگان به طور کلی پوشیده از آب و نی است که در برخی مکان‌ها سطح خشکی از آب بیشتر بوده و نوعی شبه‌جزیره ایجاد شده است اما این محیط منحصر به فرد متاسفانه هنوز از معضل پراکنش زباله‌ در کنار تالاب رنج می‌برد و این مشکل هنوز حل ‌نشده و نگران‌کننده است که به دنبال این موضوع دوستداران محیط زیست خواهان رسیدگی هرچه زودتر مسوولان به این مساله شده‌اند.

همچنین به منظور حفظ ذخایر ژنتیکی، مجموعه قارچ‌های زنده ایران‌ در فهرست جهانی «فدراسیون مجموعه‌های زنده میکروارگانیزم‌ها (WFCC)» به ثبت رسید.

دکتر حسن عسکری، رئیس موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور در این رابطه گفت: مجموعه قارچ‌های زنده ایران که با شماره «939 IRAN WDCM» ثبت شده، یکی از چند مجموعه ملی میکروارگانیزم‌هایی است که در موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور ایجاد و نگهداری می‌شوند.

وی با اشاره به این‌که این مجموعه بیش از 40 سال است در بخش تحقیقات رستنی‌های موسسه ایجاد شده و هر روز به غنای آن افزوده می‌شود، افزود: مجموعه ملی قارچ‌های زنده ایران با داشتن 140 کشت زنده که حدود 900 کشت آن از ایران جمع‌آوری شده در کشور و خاورمیانه منحصربه‌فرد است.

کارشناسان معتقدند، قارچ‌های نگهداری شده از عوامل بیماری‌زای گیاهان و همچنین‌ قارچ‌های بیمارگر روی حشرات، نماتدها،‌ علف‌های هرز و سایر قارچ‌ها بوده و همانند کتابخانه‌ای زنده، بیانگر تنوع قارچ‌های زنده ایران هستند. همچنین در کلکسیون‌ ملی قارچ‌های زنده ایران نمونه‌هایی متعلق به 120 جنس و 380 گونه نگهداری می‌شوند که هر روزه به این تعداد افزوده می‌شود.

قارچ‌ها و شبه‌قارچ‌های موجود متعلق به گروه‌های مختلف از جمله بازیدیومیست‌ها، آسکومیست‌ها، زیگومیست‌ها ، اوومیست‌ها و قارچ‌های ناقص هستند و همه نمونه‌ها در دمای 7 تا 15 درجه سانتی‌گراد نگهداری می‌شوند.

از سوی دیگر به گزارش صندوق حفاظت از حیات وحش و اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت، تحقیقات نشان داد قتل‌عام و کشتار دسته‌جمعی کرگدن‌ها در کشورهای آسیایی به منظور دستیابی به شاخ این حیوانات، به شدت افزایش یافته و این عامل باعث شده تا نسل این کرگدن‌های سیاه آسیایی بشدت با خطر انقراض مواجه شود.

گزارش‌های صندوق حفاظت از حیات‌وحش و اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت و چند انجمن جهانی دیگر نشان از این موضوع دارد که شکارچیان و یا به عبارتی قصابان حیات‌وحش در کشورهای آسیایی و آفریقایی این کرگدن‌ها را قتل‌عام می‌کنند تا به شاخ مرغوب آنها دست پیدا کنند.

در این گزارش‌ها آمده است که در 2 یا 3 هفته، 8 کرگدن توسط شکارچیان کشته می‌شوند، چرا که تقاضا برای شاخ این حیوانات بومی‌ آسیا و آفریقا در اکثر نقاط دنیا به شدت بالا رفته و این عامل باعث شده تا شکارچیان هرچه بیشتر این حیوانات را به دام انداخته و بکشند.

گزارشات صندوق حفاظت از حیات‌وحش WWF  نشان از این موضوع دارد که طی سال‌های 2000 تا 2005 میلادی، سه کرگدن آفریقایی تنها طی یک ماه کشته شدند. از طرفی جمعیت این کرگدن‌ها در سطح جهان تنها 24 هزار کرگدن است که از این میان هر ماه یک کرگدن در کشورهای آفریقایی نظیر زیمبابوه و آفریقای جنوبی کشته می‌شود.

در کنوانسیون بین‌المللی تجارت، گونه‌های در معرض خطر این موضوع مطرح شد که باید از کرگدن‌ها که جزو حیوانات در معرض خطر انقراض قرار دارند به خوبی حفاظت کرد، در غیر این صورت نسل این حیوانات تا 10 سال آینده منقرض می‌شود.

جمعیت کرگدن‌ها در اکثر نقاط آسیا و آفریقا به دلیل شکار غیر‌قانونی به شدت در معرض خطر انقراض قرار دارد و به همین دلیل انجمن‌ها و اتحادیه‌های مختلف باید از نسل این حیوان محافظت کنند.

حمیده سادات‌هاشمی