جانبازان شیمیایی ، حساس مثل یک دسته گل نرگس

نگهداری از جانبازان شیمیایی خیلی شبیه به نگهداری از گل‌هاست، ‌یعنی به همان اندازه که باید در نگهداری از یک دسته گل نرگس محافظه‌کار و باحوصله باشید در نگهداری و مراعات حال جانبازان شیمیایی هم باید حواستان را جمع کنید.

جانبازان شیمیایی معمولا از عوارض ریوی و تنفسی یا چشمی یا پوستی رنج می‌برند و بسته به این که هر یک از این عوارض تا چه حد پیشرفته باشند سطح مراقبت از آ‌نها متفاوت است اما ما در این گزارش و برای پرهیز از طولانی شدن مطلب کمتر وارد جزییات تخصصی خواهیم شد و به ذکر مطالبی کلی از پژوهشی که در پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان انجام شده است، بسنده می‌کنیم.

سیگار کشیدن در حضور یک جانباز؟!

این که می‌گویند پیشگیری از درمان بهتر است، فقط شعار نیست. بعضی وقت‌ها اعمال یکسری اقدامات پیشگیرانه راه را بر پیشرفت بیماری جانبازان می‌بندد.

نخستین گام برای پیشگیری، ممنوع کردن سیگار است. این روزها کسی نیست که از مضرات سیگار نشنیده باشد، پس بهتر است بدانید که این مضرات برای جانبازان چند برابر افراد عادی است. شما نه تنها باید جانبازان را از سیگار کشیدن نهی کنید بلکه اگر قرار است مصاحب جانبازی شیمیایی باشید نیز، باید از سیگار کشیدن پرهیز کنید. چون حتی قرار گرفتن در معرض دود سیگار باعث تنگ‌تر شدن مجاری تنفسی آنها می‌شود.

بوی عود، خاموشی هود و باقی تخلفات

کسی را می‌شناسم که روزی جانبازی شیمیایی مهمانش شد. او برای این که محیط خانه را در حضور مهمانش دلچسب‌تر کند عود روشن کرد و مهمانش بیش از یک ساعت در خانه‌اش دوام نیاورد! چون صاحبخانه نمی‌دانست بوی تند عطر، خوشبوکننده‌های هوا، مواد شوینده و بوی رنگ، نفس کشیدن را برای جانبازان شیمیایی دشوار می‌کند. خانه‌ای که جانباز در آن زندگی می‌کند باید مرتب گردگیری شود. سعی‌کنید این کار را وقتی او در خانه نیست انجام دهید.

گل به چه کار می‌آید وقتی او...

بهتر است فراموش نکنید هنگام آشپزی در حضور یک جانباز، حتما باید هود روشن باشد، تا بوی غذا او را آزار ندهد.

در ضمن گل به چه کار می‌آید وقتی او در خانه است؟ پس از نگهداری گیاهان در منزل، به خصوص گیاهانی که هاگ می‌پراکنند پرهیز کنید.

حتی همنشینی با جانبازان در خودرو هم، تابع اصول و مقررات است. شما نباید شیشه خودرو را، در حین حرکت، پایین بکشید این قانون وقتی جدی‌تر می‌شود که فصل بهار یا تابستان باشد و گرده‌های گیاهان در هوا بیشتر شده باشد.

تاثیر گرده‌های گیاهان بر سلامتی جانبازان در حدی است که پزشکان حتی توصیه می‌کنند آنها به هنگام باغبانی ماسک بزنند و در بهار که فصل گرده‌پراکنی است پنجره‌های خانه را باز نکنند.

نشانه‌های ناخوش

در صورتی که جانبازی به بیماری عفونی مبتلا شود، بلافاصله باید با مراجعه به پزشک آن را درمان کند. جانبازان باید مهارت کنترل سرفه‌هایشان را به دست بیاورند. فراموش نکنید مصرف بیش از حد داروهای کدئین‌دار برای جانبازان شیمیایی ریوی خطرناک است.

شما باید درک کنید که او حق دارد خلط‌سینه‌اش را تخلیه کند چون در صورت باقی ماندن خلط در سینه‌اش، نفس کشیدن برای او دشوارتر خواهد شد. خلط خارج شده از سینه جانباز نباید خونی باشد. افزایش خستگی و کم شدن انرژی، بیخوابی و افزایش غیرطبیعی تنگی نفس، کم شدن شدید وزن، سردردهای صبحگاهی و احساس گیجی و خستگی شدید هم نشانه‌های ناخوشایندی هستند که در صورت مشاهده آنها جانباز باید به پزشک مراجعه کند.

کاهش وزن با حساب و کتاب

اضافه وزن همان‌طور که برای آدم‌های عادی خطرناک است، برای جانبازان هم خطر دارد و اصلی‌ترین خطرش سخت نفس کشیدن است. کاهش وزن باید به واسطه ورزش مستمر و منظم باشد. هیچ پزشکی کاهش شدید و با سرعت وزن را توصیه نمی‌کند به طوری که در طول 6 ماه نباید بیش از 10 درصد وزن‌تان کم شود.

سفره رنگین، اما بدون چربی و شیرینی

با چه غذایی از یک جانباز شیمیایی پذیرایی می‌کنید؟ از آن جا که اضافه وزن سلامتی جانبازان را به خطر می‌اندازد، غذاهای پرچربی و با کلسترول بالا برای آنها مضر است و حتی لبنیات مورد استفاده آنها هم باید کم‌چرب باشد. سبزی‌ها و میوه‌های غیرنفاخ و گوشت سفید را به رژیم غذایی روزانه آنها اضافه کنید اما نوشابه‌های شیرین و به طور کلی‌تر شیرینی‌ها را از آن خط بزنید.

همچنین در غذاها از مواد حساسیت‌زا و محرک مانند انواع فلفل و ادویه خودداری کنید.

نگذارید نگران شوند

همه اینها که گفتیم یک طرف، اما مهم‌ترین نکته در خصوص جانبازان، فراهم کردن محیطی خالی از نگرانی برای آنهاست. اضطراب، فشارهای روحی روانی و حالت‌های عصبی ممکن است بیماری آنها را سخت‌تر و پیشرفته‌تر کند.

مریم یوشی‌زاده