تبصره‌های الحاقی در روابط هند و آمریکا

به عبارتی بوش، هند را متحدی اصلی در منطقه بشمار می‌آورد و خواستار بهره‌گیری از این کشور در روابط با چین و مبارزه با تروریسم در افغانستان و پاکستان بود اما اوباما سیاست خویش را در خصوص مبارزه با تروریسم در پاکستان و افغانستان متمرکز کرده است.از سوی دیگر و بر خلاف آنچه که در برخی تحلیل‌ها گفته شده آمریکا به دنبال ائتلاف با هند در مقابله با چین است هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا سخن از سیاست «عبور از هند برای کاهش رقابت سیاسی با چین» را ارائه کرده است و به همین دلیل بود که سفر نخست کلینتون به عنوان وزیر امور خارجه آمریکا به منطقه به چین بود و نه به هند.

برای دولت مانموهان سینگ، نخست‌وزیر هند مساله قرارداد هسته‌ای چه در بعد داخلی و چه از نظر خارجی در درجه نخست پرستیژ سیاسی است.دولت هند هزینه های زیادی برای امضای قرارداد هسته‌ای با آمریکا پرداختند. هزینه‌ای که در داخل اعتراض کمونیست‌ها و احزاب مخالف را برانگیخت.کاهش روابط با روسیه، تعلل در امضای قرارداد گاز با ایران، رقابت و بعضا مقابله با چین در حمایت از سیاست‌های آمریکا، برخی از هزینه‌های پرداختی هند بود.

در شرایطی که زمان اجرای مفاد قرارداد از جمله احداث 2 نیروگاه توسط شرکت‌های آمریکایی در هند فرا رسیده است برخی مشاوران کاخ‌سفید خواستار مشروط شدن اجرای این قرارداد به امضای معاهده منع گسترش تسلیحات اتمی (NPT) از سوی هند شده‌اند.

بی تردید هند به سوی امضای این قرارداد پیش نخواهد رفت، همچنانکه تاکنون بر عدم مشروعیت این قرارداد و تبعیض موجود در آن سخن گفته است.در هر صورت کلینتون در هند حضور پیدا کرده تا یقین حاصل کند تجهیزات هسته‌ای که به هند ارائه می‌شود در دسترس کشورهای جهان سوم قرار نمی‌گیرد. این مساله به نظر می‌رسد شرط حداقلی باشد که اوباما در اجرای قرارداد هسته‌ای با کشوری که ان.پی.تی را امضا نکرده است، دنبال می‌کند.

نگرانی دوم هندی‌ها در خصوص سیاست آمریکا در ارتباط با مساله تروریسم با توجه به تمرکز آن بر پاکستان و افغانستان است.

هندی‌ها نگران هستند که مساله مبارزه با تروریسم در افغانستان که از نظر اوباما مشروط به پاکسازی پاکستان است، باعث شود دولت آمریکا تمامی اهداف خویش در منطقه را بر دستیابی به این مساله مترتب کند و هند ناچار شود در کنار آمریکا، پاکستان و افغانستان قرار گیرد.

آمریکا خواستار آن است که هند و پاکستان تنش میان خویش را کاهش دهند و هر دو بر موضوعی یکسان تاکید کنند. در این شرایط بر کمک اقتصادی هند به پاکستان که دچار بحران اقتصادی است نیز تاکید دارد. لزوم عادی‌سازی روابط می‌تواند موجب همکاری اقتصادی و کمک هند به پاکستان شود وشرایط را برای افزایش همکاری‌ها فراهم آورد.

عبدالرضا بندی