نقش معماری در درمان بیماری اوتیسم

اوتیسم اختلال رشدی در کودکان است که مهارت‌های کلامی و غیرکلامی، ارتباطی و تکامل اجتماعی را به طور معنی‌داری تحت تاثیر خود قرار می‌دهد و عملکرد آموزشی را در کودکان کاهش می‌دهد. با توجه به گسترش این بیماری در جهان و اخیرا در ایران، بررسی تحقیقات اندک در این زمینه نشان می‌دهد که فضاهای درمان آموزشی با این بیماری به صورت تخصصی فقط در معدودی از کشورها نظیر آمریکا و آلمان به کار گرفته می‌شوند، ولی در ایران به دلیل عدم آشنایی با اوتیسم فقط یکی دو مکان آموزشی غیراستاندارد یا با تغییر کاربری ساختمانی و تبدیل آن به این مراکز در تهران دایر است که به هیچ وجه جوابگوی کودکان بیمار نیست و شهرستان‌ها هم فاقد این امکانات هستند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کودکان که در درک آنان از فضا موثر است، قوه تخیل است، ولی به دلیل این‌که این کودکان فاقد قوه تخیل یک کودک طبیعی هستند، ضرورت استفاده از عناصر و شکل‌های متنوع و گوناگون در فضاهای داخلی و خارجی قابل درک است؛ زیرا به این گونه قدرت تخیل بارور شده و به آنها اجازه پرواز و رشد می‌دهد و فضاها را برای آنها خوشایند و مطلوب می‌کند. لازم به ذکر است که فضاها باید با استفاده از علم معماری به‌نحوی شکل گیرند که کودک بتواند در مراحل مختلف آموزشی و تفریحی گام به گام بعد از تجربه کردن از یک مرحله به مرحله دیگر برسد. در مفهوم کلی مراکز توانبخشی و نگهداری کودکان اوتیسم باید محیطی قابل انعطاف باشد؛ محیطی که فضاهای مشخصی برای بازی‌های فعال، آرام و گروه‌های آموزشی دارا باشد. برنامه فیزیکی مجموعه شامل فضاهای تفریحی و آموزشی، تفریحی و آموزشی، آب‌درمانی، سوارکاری، زمین اسکیت، فضاهای بازی روباز، پیاده‌روی، باغ وحش و... است.کلاس‌های آموزشی شامل کاردرمان ذهنی، توانبخشی، گفتاردرمانی، موسیقی‌درمانی، بازی‌درمانی، تئاتردرمانی و... می‌شود.فراموش نکنیم گرچه علل بیماری اوتیسم در کودکان هنوز ناشناخته است، اما با استفاده از علم معماری می‌توان به درمان این دسته از کودکان کمک کرد و نهادهای حمایتی هم باید با ایجاد چنین مراکزی به خانواده‌ها برای کمک به این کودکان معصوم یاری رسانند.

نگین ایرانی