سوءاستفاده از شناسنامه المثنی ممکن نیست

بعد از این مراحل و پس از تنظیم شناسنامه المثنی، چنانچه بار اول باشد، 2 ماه بعد از تاریخ تنظیم درخواست، المثنی صادر و تحویل می‌شود و اگر بار‌دوم باشد پس از انقضای 6 ماه اقدام می‌شود و اگر بار‌سوم باشد، با اعمال مقررات کیفری براساس قانون تخلفات و جرایم و مجازات‌های مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه، اقدام به صدور المثنی می‌‌شود.

البته اگر شخصی با داشتن شناسنامه اقدام به اخذ المثنی کند، طبق قانون تخلفات و جرایم و مجازات‌های مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه، به پرداخت جزای نقدی از 200 هزار تا یک میلیون ریال محکوم می‌شود و در صورت تکرار، دادگاه مکلف به تعیین حداکثر مجازات است.

با وجود این، گفته می‌شود در مواردی از جمله برای ازدواج مجدد و به عبارتی پنهان کردن ازدواج اول، سوءاستفاده‌هایی برای اعلام مفقود شدن شناسنامه و دریافت المثنی شده است.

سیداحمد قشمی، مدیرکل ثبت احوال استان تهران البته نظر دیگری دارد. او در گفتگو با "جام‌جم" اعلام می‌کند که امکان انجام چنین کاری ممکن نیست؛ چرا که تمامی موارد لازم برای درج در شناسنامه المثنی بر اساس سند موجود و مشخصات شناسنامه اول نوشته می‌شود.

به گفته قشمی، تمامی محضر‌های کشور هر 15‌روز یک‌بار اطلاعات وقایع طلاق و ازدواج را به ادارات ثبت احوال اعلام می‌کنند و با به روز بودن این اطلاعات، امکان چنین تخلفی وجود ندارد.

قشمی حتی تاکید می‌کند شاید در گذشته مواردی این‌چنینی بوده، اما با صدور کارت ملی و تطابق شماره سریال شناسنامه با کد ملی هر شخص، امکان سوءاستفاده یا درج نشدن وقایع ازدواج یا طلاق وجود ندارد.

قانون وارد عمل شود

ثبت و عدم ثبت ازدواج در قانون 1310 پیش‌بینی شده که مجددا در قانون سال 75 هم آن را پیش‌بینی کرده‌اند که برای عدم ثبت ازدواج دائم مجازات کیفری پیش‌بینی شده بود.

زهره ارزنی، حقوقدان با اشاره به این قوانین می‌گوید: قانون مجازات اسلامی نیز ناظر بر ازدواج‌های دائمی است نه موقت؛ چرا که از نظر قانونی ازدواج‌‌موقت نیاز به ثبت ندارد. البته معمولا کسانی که برای به جا آوردن نکاح به دفتر ازدواج مراجعه می‌کنند آن را ثبت می‌کنند، اما این کار الزامی نیست.ارزنی ادامه می‌دهد: الان با وجود این‌که مجازات کیفری برداشته شده، مرد باید اجازه همسر اول یا دادگاه را داشته باشد که عموما بسیاری از افراد این کار را انجام نمی‌دهند.

او معتقد است: اگر سردفتری بدون اجازه همسر اول یا دادگاه، عقد مجدد به جا بیاورد، از آنجا که بجز تخلف انتظامی کانون سردفتران هیچ مجازات دیگری برای آنها در نظر گرفته نشده، طبیعتا بسیاری از ازدواج‌های مجدد نیز ممکن است بدون اجازه همسر اول یا دادگاه صورت پذیرد.

به گفته ارزنی، امروزه می‌خواهند با رایانه‌ای کردن شبکه گسترده ثبت احوال، کنترل بیشتری بر اخذ شناسنامه المثنی داشته باشند؛ چرا که بسیاری از افراد با گرفتن شناسنامه المثنی اقدام به ازدواج مجدد می‌کنند و سردفتران هم متوجه نمی‌شوند. پس ثبت احوال باید چاره‌ای بیندیشد که تمام موارد ازدواج و طلاق افراد حتی اگر مجددا شناسنامه گرفتند، قید شود.او ادامه می‌دهد: با رایانه‌ای شدن سازمان ثبت احوال، حتما از کسانی که شناسنامه المثنی برایشان صادر می‌شود تعهدی نیز گرفته می‌شود که قبلا ازدواج نکرده باشند که اگر خلاف آن ثابت شود مجازات و جریمه نقدی دارد؛ همچنین بسیاری از سردفتران وسوسه می‌شوند با گرفتن مبالغ بالا، ازدواج دوم را به ثبت برسانند.

زهره ارزنی با اشاره به قانون حمایت خانواده مصوب سال 1353، می‌گوید: طبق این قانون اگر مردی بدون اجازه همسرش یا دادگاه، زنی را عقد می‌کرد، برای شوهر، عاقد و همسر دوم که از متاهل بودن مرد آگاه بود مجازات کیفری وجود داشت که در سال 63 شورای نگهبان مجازات کیفری آنها را غیرشرعی اعلام کرد.

به گفته او، اگر مردان همسر دوم بگیرند مجازاتی ندارد و فقط همسر اول حق طلاق پیدا می‌کند که چه بسا مرد هم راضی باشد زن اول طلاق بگیرد؛ پس بهتر بود مجازات کیفری این ماده باقی می‌ماند تا حداقل نظارتی روی آن صورت می‌گرفت.

مبالغ صدور شناسنامه و کارت ملی المثنی

نمایندگان مجلس با اصلاح ماده 60 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، مبالغ صدور شناسنامه و کارت شناسایی و کارت شناسایی ملی المثنی در نوبت‌های مختلف را تعیین کردند.

بر اساس این مصوبه، سازمان ثبت احوال کشور موظف شد به ازای صدور شناسنامه و کارت شناسایی ملی المثنی نوبت اول یکصد هزار ریال و برای نوبت دوم و نوبت‌های بعدی 200 هزار ریال و صدور کارت شناسایی ملی 2500 ریال دریافت و به حساب درآمدهای عمومی (نزد خزانه‌داری کلی) واریز کند.همچنین این سازمان موظف شد به ازای صدور شناسنامه رایانه‌ای 20 هزار ریال، صدور گواهی فوت 10 هزار ریال، صدور گواهی مشخصات و اعلام شماره ملی 10 هزار ریال و صدور یا تعویض گواهی ولادت اتباع خارجه 50 هزار ریال دریافت کند.همچنین مجلس مقرر کرد در صورت از بین رفتن هر یک از مدارک و اسناد مزبور به علت وقوع حوادث غیرمترقبه از قبیل سیل یا زلزله، با تایید مراجع ذی‌صلاح بابت صدور مجدد وجهی از متقاضیان دریافت نخواهد شد.

مدارک مورد نیاز

با مراجعه به ادارات ثبت احوال یا سایت‌های مربوط می‌توانید شرایط دریافت شناسنامه المثنی را ببینید. بر اساس اعلام سازمان ثبت احوال، اشخاص 18 سال به بالا،افراد کمتر از 18 سال در صورتی که دارای حکم رشد باشند، پدر یا جد پدری با ارائه شناسنامه خود برای فرزندان کمتر از 18 سال، مادر تا زمانی که در قید زوجیت پدرصاحب شناسنامه (فرد کمتر از 18 سال) باشد، با ارائه شناسنامه خود و سرپرست قانونی (قیم، امین، وصی) برای افراد صغیر و محجور با ارائه مدارک مستند که سمت او احراز شده باشد، می‌توانند شناسنامه المثنی بگیرند.

در صورت داشتن هر یک از این شرایط با توجه به موارد زیر می‌توانید برای درخواست شناسنامه المثنی اقدام کنید.

- دریافت فرم استشهادیه از ادارات ثبت احوال سراسر کشور.

- تکمیل فرم استشهادیه مذکور و تصدیق امضای یکی از گواهان در دفترخانه اسناد رسمی.

- عکس 4*3 تمام رخ جدید با درج مشخصات سجلی (نام، نام خانوادگی، شماره شناسنامه، تاریخ تولد، محل صدور) در ظهر آن برای اشخاص 15 سال به بالا.

- اصل و تصویر مدارک عکسدار (از قبیل؛ گذرنامه، کارت پایان خدمت وظیفه عمومی یا معافیت گواهینامه رانندگی، کارنامه عکسدار دوره‌های تحصیلی راهنمایی به بالا، معرفی‌نامه عکس‌دار محصلان از سوی مدرسه‌ای که مشغول تحصیل هستند یا کارت شناسایی عکسدار کارکنان دوایر دولتی با ذکر مشخصات سجلی) الزامی است.

ضمنا پس از تطبیق اصل و تصویر مدارک معتبر یاد شده، اصل مدارک مسترد می‌گردد. چنانچه صاحب شناسنامه فاقد هریک از مدارک مذکور باشد از طریق معرفی وی به نیروهای انتظامی، درخواست تأیید عکس خواهد شد.

در صورت تأهل، ارائه اصل و تصویر مدارک مربوط به ازدواج، شناسنامه فرزندان یا طلاق که پس از تطبیق اصل مدرک مسترد می‌شود.