قهر کردن با طبیعت؛ دشمنی با خویشتن

شمال غرب کشور به دلیل این‌که محل تلاقی دو اکوسیستم کوهستانی البرز و زاگرس است و از طرف دیگر در مسیر مهاجرت پرندگان قرار گرفته، از مهمترین بخش‌هایی است که تنوع زیستی قابل ملاحظه‌ای دارد.

بزرگترین دشمن تنوع زیستی و به تبع آن جمعیت گونه‌های جانوری و گیاهی بحث توسعه‌ای است که در آن مسائل توسعه پایدار لحاظ نشده است و عوامل آسیب‌زا مثل افزایش جمعیت انسانی، توسعه کشاورزی  که باعث تبدیل اراضی مرتعی به کشاورزی می‌شود  تاثیرات منفی در تنوع زیستی ما می‌گذارد.همچنین محدودیت در پراکنش گونه‌ها چون ایجاد جدایی جغرافیایی بین جمعیت‌ها و قطعه قطعه شدن زیستگاه‌ها که نمود عینی آن در استان ما قطع مسیرهای مهاجرت و گدار پستانداران است که این امر باعث جزیره‌ای شدن زیستگاه‌ها و محبوس شدن این جمعیت‌های قطعه قطعه شده در این گونه زیستگاه‌های جزیره‌ای می‌شود. مثل جمعیت قوچ و میش شکار ممنوع سهند که به علت توسعه تبریز، شهرک‌های صنعتی، استقرار صنایع مختلف در جاده تبریز  تهران و ایجاد پادگان‌های نظامی باعث شده جمعیت مذکور در این منطقه محبوس شده و از نظر ژنتیکی ارتباطی با سایر مناطق استان مثل قوچ و میش‌های شمال تبریز و منطقه کیامکی و.... نداشته باشد.

به گفته کارشناسان از گونه‌های مهمی که در حال حاضر از مسائل و عوامل مربوط به توسعه جان به در برده گونه گوزن شوکاست. باتوجه به مسائل و اتفاقاتی که در سال‌های اخیر در کشور همسایه یعنی جمهوری آذربایجان روی داده امنیت زیستگاه‌های شمال ارس از دست رفته و بخشی از این جمعیت وارد ایران شده که به ترمیم جمعیت شوکای موجود در زیستگاه‌های ارسباران انجامیده، اما تعداد و بزرگی جمعیت آن به‌علت محدودبودن زیستگاه و حضور دام در زیستگاه‌های خارج از مناطق حفاظت شده ارسباران و سایر عوامل تهدید‌کننده باید سریعا مورد توجه قرار گیرد.از دیگر گونه‌های جانوری در خطر انقراض می‌توان به گونه سیاه خروس اشاره کرد. به طوری که تمامی زیستگاه‌های سیاه خروس که در خارج از منطقه حفاظت شده ارسباران واقع شده بشدت در حال تخریب است و نسل این پرنده نادر که در لیست قرمز(یعنی در خطر انقراض) IUCN قرار گرفته در اکثر نقاط آن منقرض شده است.

تمامی زیستگاه‌های مناطق آزاد واقع در غرب رودخانه ایل گنه چای که از مهمترین زیستگاه‌های سیاه خروس است، اکنون توسط اداره کل منابع طبیعی مدیریت می‌شود و متاسفانه این اداره با صدور پروانه چرا برای عشایر باعث به خطر انداختن نسل این پرنده نادر شده است، همچنین تعداد دام موجود در این گونه مناطق هیچگونه تناسبی با ظرفیت مرتع ندارد.با آگاهی‌‌بخشی و ایجاد فرهنگ علاقه به محیط زیست و برانگیختن مردم و مسوولان با فرهنگ‌سازی و نمایاندن ارزش محیط زیست، گونه‌ها و عواقب از بین رفتن تنوع زیستی می‌توانیم بیش از پیش، توسعه پایدار را تحقق ببخشیم و با طبیعت زندگی کنیم.

تبریز سعیده علیپور - خبرنگار جام‌جم