بندر انزلی؛ شاهد ساکت ویرانی تاریخ

نمونه‌ای از بناهای تاریخی که با وجود ثبت شدن در فهرست میراث فرهنگی تخریب شد، ساختمان قدیمی گمرک است.

اما اغلب آثار و ابنیه موجود نیز در وضعیت خوبی قرار ندارند و با این روند حفظ و نگهداری از عمر آنها نیز چندان باقی نمانده است.

فانوس دریایی انزلی که زمانی با روشنای امیدبخش خود کشتی‌نشستگان را به نزدیک شدن به ساحل نوید می‌داد و پس از آن نیز گذر زمان را با ساعت نصب شده بر فرازش به مردم گوشزد می‌کرد اکنون کلاه از سر افتاده و رنگ و جلا از دست داده، بی‌مهری روزگار را می‌نگرد. ساختمان قدیمی دادگستری که هنوز خاطرات دادخواهی‌های بسیاری را در دل دارد اکنون نومیدانه در انتظار دستان توانمندی است که داد وی را از روزگار بستاند.

وضعیت سایر بناهای تاریخی انزلی از ساختمان قدیمی شهرداری گرفته تا پل قدیمی غازیان و انزلی، ساختمان‌های موزیک، بانک ملی، معتمدی یا شهربانی قدیمی نیز وضع بهتری ندارد. گرچه در سال‌های اخیر صحبت از ترمیم و بازسازی ساختمان قدیمی دادگستری می‌شود اما عملیات تعمیر چنان کند پیش می‌رود که به نظر می‌رسد با این روند هیچ‌گاه به اتمام نرسد. تنها بنایی که می‌توان از آن به عنوان یک اثر تاریخی که بخوبی حفظ شده در شهر انزلی نام برد کاخ میان پشته است که آن هم به دلیل تغییر کاربری به موزه نظامی توسط نیروی دریایی است. جعفر غریب روزنامه‌نگار اهل انزلی در این‌باره می‌گوید: متولیان میراث فرهنگی نیز می‌توانند با سرمایه‌گذاری اولیه در جهت مرمت بناها، آنها را با نظارت خود به بخش خصوصی واگذار کنند تا بناهای تاریخی بدون فشار مالی بر دولت حفظ شود.

 مریم ساحلی نیز با ابراز تاسف از نابودی این آثار می‌گوید: آثار تاریخی علاوه بر این که پیشینه و هویت هر شهری است از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری هر منطقه‌ای بشمار می‌رود. این آثار نیازمند ارج نهادن و حفاظت از سوی همه ما بویژه مسوولان است.

عزیز طویلی  نگارنده کتاب تاریخ انزلی که سال‌ها برای مرمت و حفظ این آثار تحقیق کرده و با پیگیری‌هایش توانسته تاحدی جلوی تخریب برخی از این آثار از جمله برج ساعت را بگیرد، دردمندانه از مسوولان خواست که نگذارند انزلی با از دست دادن این آثار و ابنیه بخشی از هویتش را از دست بدهد. اما معاونت میراث فرهنگی گیلان در خصوص آثار و ابنیه تاریخی شهرستان نظر دیگری دارد. پیام شائف می‌گوید: در حال حاضر مرمت 2 بنای تاریخی مناره قائمیه و ساختمان قدیمی دادگستری در برنامه این سازمان قرار دارد. عملیات ترمیم مناره مسجد قائمیه به اتمام رسیده و قرار است تا چند روز آینده رسما اعلام شود. او می‌گوید: سازمان میراث فرهنگی به عنوان متولی امور مربوط به بناها و محوطه‌های تاریخی به تنهایی نمی‌تواند از تخریب بناها و بافت‌های تاریخی جلوگیری کند.