عذاب وجدان همیشگی برای اپنهایمر پدر بمب اتم

گفته می‌شود او پدر اصلی بمب اتم است. این دانشمند و فیزیکدان برجسته که در 22 آوریل سال 1904 در نیویورک چشم به جهان گشود و بعدها به عنوان یکی از اساتید برجسته در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی شناخته شد از جمله پیشگامان دانش هسته‌ای بوده است. او در دوران ابتدایی و دبیرستان با کارهای علمی و تحقیقاتی خود بویژه در زمینه مغناطیس حیرت و تعجب اساتید و همکلاسی‌هایش را برانگیخت تا آنجا که حتی برخی اساتید مدرسه پاسخ برخی پرسش‌های مورد نظر و سخت خود را از او جویا می‌شدند. دانشگاه هاروارد را خیلی سریعتر از زمان رایج سپری کرد. گویی برای فضای محدود آن زمان دانشگاه‌ها ساخته نشده بود. تقدیر برای او به گونه‌ای رقم خورد تا خیلی زود وارد برنامه‌‌های تحقیقاتی و نظامی دولت آمریکا شود و در حالی که هنوز 30 سال بیشتر نداشت تحقیقات گسترده‌ای را در زمینه توسعه دانش هسته‌ای و کاربردهای آن آغاز کرد. اما جنگ جهانی دوم و زمانی که بمب اتمی که وی ساختار و فرمول‌های اولیه آن را تهیه و ارائه کرده بود در هیروشیمای ژاپن منفجر شد و آن فاجعه دردناک را ایجاد کرد، برای همیشه دچار عذاب وجدان شد. حتی برخی گفته‌اند که تلاش‌هایی را نیز برای خودکشی کرده بود اما بنابه دلایلی بی‌سرانجام ماندند. با این حال او بیکار ننشست و برای اعاده حیثیت و روشن کردن افکار عمومی مردم جهان بویژه آسیب دیدگان انفجار بمب اتمی در هیروشیما از فعالیت‌های خود در وزارت دفاع آمریکا دست کشید و اعلام کرد که برای کمک به توسعه و گسترش صلح در سراسر جهان اهداف و برنامه‌های تازه‌ای را در زندگی در پیش خواهد گرفت. او در سال 1956 به سرطان حنجره مبتلا شد و گرچه تحت درمان قرار گرفت اما در نهایت ضعف مفرط و ناتوانی‌های وی مرگ او را در 18‌‌فوریه سال 1967 رقم زد.

سعید حسینی