آئین سنتی ورف‌چال مازندرانی‌ها

به گزارش فارس از شهرستان آمل، این مراسم همه ساله در نیمه دوم اردیبهشت ماه در روستای زیبای اسک بخش لاریجان در فاصله 85 کیلومتری شهرستان آمل در مسیر جاده هراز واقع شده است.

در دوران قدیم به منظور تامین آب دام‌ها و حتی انسان به درایت عالم بزرگوار سید حسن ولی چاله‌ای عمیق در دامنه کوه دماوند حفرشد تا با پرشدن برف‌های دامنه‌های قله، مشکل کم‌آبی تابستان که گریبانگیر مردم منطقه می‌شد را برطرف کند.

این مراسم همه ساله و قبل از ذوب شدن آخرین برف‌های زمستانی با شکوه خاصی و با حضور چند هزار نفری مردم منطقه برگزار می‌شود و دوستدارانی از سراسر کشور برای تماشای این مراسم به روستای اسک می‌آیند.

تاریخ اجرای این مراسم از قبل توسط بزرگان محل به عموم اطلاع داده می‌شود تا در این روز تمام‌ مردان روستای اسک در مراسم ورف چال حضور داشته باشند.

در روز مراسم مردان اسک صبح زود با در دست داشتن ناهار، میوه و چای از روستا بیرون می‌آیند و امور و زمام روستا را موقتاً به زن‌های روستا می‌دهند تا مراسم زن‌سالاری را با برنامه‌هایی همچون عروس و داماد و شاه و وزیر است را برگزار کنند.

زنان روستا برای تحقق بخشیدن به هدف خویش از میان خود زنی (حاآمی) را بر می‌گزینند تا وی به نظام حکومتی که به طور موقت در روستا ایجاد شده سروسامان بدهد، حکومت زنان را در قدیم مادر شاهی هم می‌گفتند.

در این روز ورود هر مردی به داخل روستا جلوگیری می‌شود در صورتی که مردی به تذکرات و اخطارهای زنان توجهی نکند و داخل روستا شود به شدت با چوب دستی زنان روستا تنبیه می‌شود.

مردان روستا پس از رسیدن به محل ورف چال با رفتن به سمت مناطق پوشیده از برف و آوردن قطعه‌های بزرگی از برف و ریختن در چاهی مورد نظر که عمق و ارتفاعی زیاد هم دارد بخشی از مراسم خود را برگزار کرده باشند.

پس از پرشدن چاه از برف و پوشاندن در چاه، در پذیرایی گروهی در اطراف چاه با غذایی با خود آورده بودند، شرکت می‌کنند، نماز جماعت می‌خوانند و پس از یک روز شاد و خاطره‌انگیز به روستا برمی‌گردند.

نکته قابل توجه در برگزاری این مراسم در سال‌های اخیر حضور برخی گروه‌های فرصت‌طلب و سودجو و به ظاهر هنرمند است که بزرگان روستا وا عضای شورای اسلامی روستای اسک را با چالش جدی مواجه کرده است.

بزرگان روستا و اعضای شورای اسلامی روستای اسک معتقدند:این گروه‌ها که متاسفانه بدون هماهنگی در مراسم حضور پیدا می‌کنند با اجرا موسیقی و فروش سی‌دی‌ها و دیگر آثار کاری خود شرکت کنندگان در مراسم ورف چاه را از هدف اصلی که آوردن برف و ریختن در چاه مورد نظر بوده است به خود جلب می‌کنند.

آنان گفتند: با وجود گفتگو با این گروه‌ها و درخواست‌های مکرر که راستای حفظ شئونات و احترام برگزاری مراسم سنتی ورف چال را رعایت کنند، متاسفانه اثربخش نبوده و این میهمانان ناخوانده حرمت میزبان خود را رعایت نمی‌کنند.

اعضای شورای اسلامی روستای اسک با اشاره به اینکه تاکنون بزرگان وریش سفیدان این مراسم از وقوع هرگونه درگیری‌های فردی و گروهی برای وحدت و همدلی در برگزاری این آیین گذشتگان جلوگیری و همکاری داشتند خاطرنشان کردند: اگر مسئولان و متولیان این امور در این خصوص رسیدگی و برای مراسم در دست اجرا چاره جویی نکنند، احتمال برخوردهای فیزیکی و گروهی وجود دارد که در صورت کنترل امور از دست مسئولان و عوامل محلی خارج شده و خدای ناکرده شاهد عواقب زیان بار و جبران ناپذیر آن خواهیم بود.