باید دولت ‌فرهنگی‌وفرهنگ ‌غیردولتی باشد

به گزارش سایت قلم‌نیوز، مهندس موسوی عصر دوشنبه در نشست با اهالی فرهنگ و هنر عصر دوشنبه در سالن اجتماعات روزنامه اطلاعات که با شعار «دولت فرهنگی و فرهنگ غیردولتی» برگزار شد، ضمن خوش آمدگویی به هنرمندان و استادان هنری کشور گفت: این جلسه برای آن برگزار شده که کمی درباره مسایل فرهنگی و هنری صحبت کنیم و شعاری هم که انتخاب شده برای همین است.

وی افزود: برای روشن‌تر شدن گفته‌هایم خاطره‌ای را نقل می‌کنم. پیش از فروپاشی بلوک شرق مسافرتی داشتم به برلین شرقی که رهبری داشتند با عنوان هونیکر. این کشور پس از شوروی مهم‌ترین کشور اروپای شرقی از نظر صنعت، رشد و رفاه محسوب می‌شد و میزبان من که نخست‌وزیر آنجا بود، مرا به نقاط مختلف برلین شرقی می‌برد. در یکی از خیابان‌های این شهر برج بلند مخابراتی بود مانند برج میلاد و هر بار که از کنار این برج رد می‌شدیم، بلااستثنا میزبان من می‌گفت که ما این برج را ساختیم تا جواب برلین غربی را که می‌خواهد ما را از بین ببرد، بدهیم. او این حرف را زیاد تکرار می‌کرد و من به این نتیجه رسیدم که بزرگ‌ترین آسیب‌پذیری آن‌ها پیام‌هایی است که به آن‌ها ارسال می‌شود و آماده نبودن آن‌ها در برابر این پیام‌هاست که ذهن آن‌ها را تا این حد مشغول کرده است.

نخست‌وزیر سال‌های دفاع مقدس ادامه داد: من هم وقتی درباره دولت فرهنگی می‌خواهم صحبت کنم، اشاره‌ام به دولتی است که فهم عمیقی از مسایل فرهنگی دارد و به نظر من غیر از این نمی‌تواند به کشورش خدمت کند. دولت غیر فرهنگی رویکردهایی را انتخاب می‌کند که به جای خدمت، مشکل ایجاد می‌کند. وقتی بحث سانسور و بستن فضا برای خلاقیت هنری مطرح می‌شود، مربوط به همین امر است.

فرهنگ را فرهنگیان می‌سازند نه دولت

میرحسین موسوی ادامه داد: من مطمئنم همه عزیزانی که در این جا هستند، ایرانی پیشرو را خواستارند و این دغدغه آن‌هاست. اگر دولتی، حساسیت هنرمندان خود را که تاریخ و هنر کشور خود را می‌شناسند ببیند، به اصحاب فرهنگی کشور اعتماد می‌کند و این نیرو را بزرگ‌ترین ذخیره برای حفظ کشور قلمداد خواهد کرد. ما فکر کردیم که در این فضای فرهنگی عظیم، بهترین پیامی که می‌توانیم بدهیم این است که ضرورت دارد در کشوری که انقلاب فرهنگی داشته، دولت فرهنگی تشکیل شود و دنبال آن نباشد که فرهنگ دولتی ایجاد کند چرا که فرهنگ را فرهنگیان می‌سازند نه دولت.

وی با بیان اینکه هیچ نمونه‌ای در جهان وجود ندارد که هنر سفارشی و دولتی فرهنگ کشوری را نجات داده باشد، بیان کرد: نمونه‌ای از این نوع فرهنگ را در انقلاب شوروی می‌بینیم، پیش از دهه 1917 و دهه پس از آن در شوروی سابق با خیل عظیم هنرمندان پیشرو، روبه‌رو هستیم اما از زمانی که دولت بر روی هنرمندان دست گذاشت و شروع کرد به تقسیم کردن آن‌ها به خودی و غیرخودی، موجب شد سبک‌هایی ایجاد شود و شرایط فرهنگی تغییر کند؛ به گونه‌ای که عده‌ای از هنرمندان فرار کردند و عده‌ای تیرباران شدند.

موسوی با بیان اینکه در علوم انسانی نیز همین طور بود ادامه داد: حتی عده‌ای معتقدند یکی از عوامل مهم فروپاشی شوروی این بود که حاکمیت شوروی سابق نتوانسته‌ از طریق اصحاب فرهنگ پیچیدگی‌های جامعه‌ی آن روز را دریافت کند. هنر حتی می‌تواند نقش سیاسی بگیرد و پیچیده‌تر از آن است که دیده می‌شود.

وی ادامه داد: هنرمندان که از روسیه فرار کردند، غرب برای توسعه دادن جامعه خود از آنها بهره برد و پایه‌گذار هنرهای جاودان و ماندگاری شدند چه در زمینه هنرهای تجسمی، چه موسیقی و غیره. ما هم همین مساله را داریم؛ البته از ابتدای انقلاب هنر دستوری نداشتیم بلکه هنر سینما و هنرهای تجسمی توانست شکل بگیرد و پیش برود چون فضا آزاد و غیر دستوری بود. در تئاتر و سایر رشته‌های هنری نیز همین طور.

هنرمند در فضای آزاد و چندصدایی احساس آزادی می‌کند

مهندس موسوی با تاکید بر اینکه در فضای آزاد و چندصدایی است که هنرمند می‌تواند احساس آزادی کند و رشد داشته باشد گفت: باید از فضایی بترسیم که محدود و آمرانه و اثرگذار بر خلاقیت هنرمندان باشد. بنابراین بهترین کارهای هنری در کشور ما کارهای بدون دستور و برخاسته از نیازهای عمیق فکری و فرهنگی است و در این راستا دولت فرهنگی می‌تواند به هنرمندان نشان دهد که آن‌ها را به عنوان یک فرصت تلقی می‌کند.

موسوی گفت: فرض باید این باشد که در وهله‌ی اول همه هنرمندان علاقه‌مند به کشورند. هیچ هنرمندی مخالف آزادی و استقلال و قدسی بودن اذهان مردم نیست؛ دولت فرهنگی باید نسبت به هنرمندان چنین باوری داشته باشد. اگر این گونه باشد نقش دولت در زیرساخت‌ها برجسته خواهد بود و در کنار آن، فرهنگ غیردولتی در راستای اهداف دراز مدت ایجاد می‌شود و بهترین کمک را چنین فرهنگی به چنین دولتی می‌کند و نقش فرهنگ اینجا از سیاست پررنگ‌تر می‌شود.

وی با بیان اینکه فرهنگ، فهم ما را نسبت به جهان معنادار می‌کند و کمک می‌کند که اندیشه‌های دیگران را یاد بگیریم و به نفع بشریت به کار ببندیم افزود: در این صورت فرهنگ غیر دولتی امکان‌پذیر است و دولت به هیچ وجه متصدی نقاشی، سینما و تئاتر نیست بلکه این هنرمند است که آنها را ایجاد می‌کند.

نخست‌وزیر سال‌های دفاع مقدس اظهار کرد: اگر یک گام جلوتر برویم به فضا و دنیای مجازی می‌رسیم که با اینترنت و ماهواره ابعاد مختلفی پیدا کرده است و نقش هنرمندان در این دنیا با هنرمندان قدیمی قابل قیاس نیست و حتی وسعت تاثیرشان بیشتر است.

موسوی در ادامه گفت: من همیشه به دوستان روزنامه‌نگار خود می‌گویم که هنرمندان در آرایش صفحه پیام‌های تبلیغاتی و غیره حتی بدون آنکه مسوولان رسانه‌ها متوجه شوند، جای پای خود را می‌گذارند؛ همین طور در صداوسیما. حجم این پیام‌رسانی به قدری گسترده است که اگر آگاهی لازم را نداشته باشیم، ممکن است نتوانیم مولفه‌های پیروزی یک نظام را ببینیم.

بسیار سخت است جا بیفتد مسایل سیاسی و هنری از هم جدا نیستند

وی ادامه داد: ان‌شاءالله نظام و دولت آینده ما هرکه می‌خواهد باشد به این فضا دقت کند؛ وقتی با دوستان سیاستمدار صحبت می‌کنم همه تصدیق می‌کنند که هنر مهم است اما همواره این تصدیق آن‌ها با لبخندی همراه است که نشان دهنده‌ی عدم درک درونی از فرهنگ و هنر است بنابراین بسیار سخت است که جا بیفتد مسایل سیاسی و هنری در جامعه امروز از هم جدا نیستند.

نگاه درست به فرهنگ و هنر مانع از سانسورمی‌شود

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که نگاه درستی نسبت به فرهنگ و هنر ایجاد شود و گفت: اگر این نگاه درست شود نه شاهد سانسور، نه بستن روزنامه‌ها، نه فیلتر سایت‌ها و نه بستن کتابفروشی‌ها خواهیم بود. این‌ها حتی می‌تواند در حل مشکلات سیاسی و اقتصادی سهم داشته باشد.

در ادامه این نشست حجت الاسلام دعایی مدیر مسئول روزنامه اطلاعات در سخنان کوتاهی ضمن استقبال از نامزدی میرحسین موسوی گفت: آنچه را که یاران خط امام همیشه آرزو داشتند، امروز با آمدن مهندس موسوی به آن رسیده اند و امیدواریم جامعه حضور زیبا و جامع مهندس موسوی را درک کند.

سپس اهالی فرهنگ در مورد دغدغه های خود در خصوص انتخابات ریاست جمهوری به سخنرانی پرداختند.